De hulporganisatie Ukrainian Voices helpt de honderden Oekraïeners die nog elke maand in Brussel arriveren, maar moet daarmee eind april stoppen.
Vier jaar na de Russische inval in Oekraïne verblijven er bijna 16.000 Oekraïners in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Dat zegt Peter Michiels, die de voorbije jaren als Oekraïnecoördinator de opvang en begeleiding in Brussel mee in goede banen leidde. “We zouden tien procent van de Oekraïners in België opvangen. Vandaag is dat meer dan 22 procent.”
Op 24 februari 2022 vielen de eerste bommen op steden als Charkiv, Odessa en Kiev. Kort daarna kwam een massale vluchtelingenstroom op gang richting Europa. Ook Brussel mobiliseerde snel. “Er is hier enorm veel solidariteit op gang gekomen, zeker in het eerste jaar", zegt Michiels.
België telt vandaag iets meer dan 70.000 Oekraïners met het statuut van tijdelijke bescherming. Daarvan verblijven er bijna 16.000 in Brussel. “Dat zijn allemaal mensen die na het begin van de oorlog zijn aangekomen en bescherming kregen als oorlogsvluchteling", aldus Michiels.
De overgrote meerderheid woont niet in collectieve opvang. “We hebben momenteel nog vier opvangcentra, goed voor 213 mensen. Dat is weinig in verhouding tot het totaal. De meesten zijn ondergebracht in het reguliere circuit: bij familie, vrienden, expats, eurocraten of op de private huurmarkt.”
Volgens Michiels is dat mee te danken aan de Brusselse context. “Samenwonen is hier meer ingeburgerd, en de solidariteit was groot.”
Lees verder onder de video.
Interview met Peter Michiels, die de voorbije jaren als Oekraïnecoördinator de opvang en begeleiding in Brussel in goede banen leidde.
Gelukkig zijn de Oekraïners niet echt, benadrukt hij. “Ze blijven naar hun thuisland kijken. Ze zien dat familieleden kou lijden, dat er nog altijd bommen vallen. Dat zorgt voor permanente ongerustheid.”
De instroom is vertraagd, maar niet gestopt. “In België komen er netto nog altijd tussen de 250 en 400 Oekraïners per maand bij. In Brussel waren dat er in december nog 64.”
Veel nieuwkomers vluchten vandaag niet alleen voor de directe dreiging van bommen, maar ook voor de erbarmelijke leefomstandigheden door beschadigde infrastructuur en energievoorziening.
Na vier jaar merkt Michiels dat de aandacht verschuift. “Mijn opdracht is intussen verbreed naar andere vluchtelingengroepen. Dat is logisch, maar de Oekraïners zijn een beetje in het hoekje beland.”
Hij wijst op het gemeenschapscentrum in de Wetstraat, waar dagelijks zo’n 200 Oekraïners samenkomen voor taallessen, werkbegeleiding en psychologische ondersteuning. Dat centrum, uitgebaat door vrijwilligersorganisatie Ukraine Voices, dreigt eind april te sluiten na het stopzetten van de overeenkomst door de Brusselse regering.
“Dat kost eigenlijk niet veel. We betalen enkel werkingskosten en belastingen, geen huur. Toch wordt de overeenkomst stopgezet. Dat is jammer, want het centrum is cruciaal voor integratie en tegen eenzaamheid.”
Volgens Michiels is het een model waar zelfs buitenlandse delegaties interesse in tonen. “We hebben hier Canadese en Berlijnse delegaties ontvangen die wilden zien hoe Brussel dit aanpakt. Er zijn ook positieve verhalen.”
De tijdelijke beschermingsstatus voor Oekraïners loopt voorlopig tot maart 2027. Wat daarna gebeurt, is onduidelijk. Ook de functie van Oekraïnecoördinator krijgt voorlopig geen opvolger: Michiels gaat volgende week met pensioen en er is nog geen vervanging aangeduid.
“Ik zou willen dat de aandacht voor de Oekraïners opnieuw wat verscherpt wordt, zonder dat dat ten koste gaat van andere vluchtelingengroepen", zegt hij. “We moeten inclusief blijven werken. Maar vier jaar oorlog is geen reden om het stil te laten worden.”
Lees meer over: Brussel , Samenleving
