Vivaqua vraagt 30 miljoen per jaar aan regering om verouderde riolering te vervangen

Zo’n 220 kilometer aan riolering in de Brusselse ondergrond is toe aan een dringende renovatie, zo meldt Saar Vanderplaetsen, woordvoerder van de Brusselse watermaatschappij Vivaqua. Voor die werken vraagt Vivaqua een vaste dotatie van 30 miljoen euro per jaar aan het Brussels Gewest, maar zelfs daarmee zal het 15 jaar duren om al die leidingen te renoveren.

Het gaat om meer dan 11 procent van het totale riolennetwerk van Brussel, dat zo’n 1.900 kilometer lang is. Verouderde rioolleidingen zijn niet zonder gevaar, ze kunnen namelijk leiden tot lekken en zinkgaten. Daar heeft de directeur van Vivaqua, Laurence Bovy, al voor gewaarschuwd.

De laatste weken zijn er opvallend veel berichten over zinkgaten in de Brusselse straten. Onder meer zondag in Sint-Jans-Molenbeek, al was de oorzaak daar een lek in een vrij nieuwe leiding voor drinkwater, zo laat Molenbeeks schepen voor Openbare Werken Saliha Raïss (Vooruit) weten aan BRUZZ.

Het is al jaren bekend dat het Brusselse riolennet met problemen kampt en dringend opgeknapt moet worden. Vivaqua vraagt daarom aan de volgende Brusselse regering om een vaste jaarlijkse dotatie van 30 miljoen euro van het Brussels Gewest. “Het is zoals bij het openbaar vervoer, daar dekken de ticketprijzen ook niet de volledige kostprijs", zo legt woordvoerder Saar Vanderplaetsen uit aan BRUZZ.

“We hebben de voorbije jaren gedetailleerd in kaart gebracht welke delen van het rioolnet er het slechtst aan toe zijn, en welke punten het meeste hinder zouden kunnen veroorzaken bij een verzakking, bijvoorbeeld onder drukke verkeerassen.”

220 kilometer

Op basis daarvan heeft Vivaqua een prioriteitenplan opgesteld. Zo’n 220 kilometer aan rioolbuizen moet volgens dat plan 'dringend' worden vervangen of opgeknapt. Een groot deel daarvan is verouderd en heeft weinig onderhoud gekregen in de loop der jaren. “We hebben aan de hand van die analyse een plan van aanpak opgesteld en dat gekoppeld aan onze operationele capaciteiten, de tijd die nodig is om vergunningen aan te vragen, de nodige financiering en de impact op de stad.”

Concreet wil Vivaqua 15 kilometer aan riolering per jaar vernieuwen, aan een kostprijs van zo’n 60 tot 70 miljoen euro per jaar. Aan dat tempo duurt het zo’n 15 jaar voor de volledige 220 kilometer riolering in slechte staat, is gerenoveerd. “Het is een realistische inschatting. Werken aan de riolering hebben vaak een grote impact; geregeld moet de volledige straat worden opengebroken en we moeten ook coördineren met de beheerders van andere nutsvoorzieningen in de ondergrond.”

Maar voor dat plan vraagt Vivaqua om extra financiering. "In de voorbije tien jaar heeft Vivaqua al 180 kilometer aan buizen vernieuwd, en dat renovatieprogramma zetten we voort. Maar dat kost erg veel geld. Wij hebben van in het begin beroep moeten doen op leningen om de renovaties te bekostigen."

1 miljard euro

"De waterfactuur is onze enige bron van inkomsten. En die hebben nooit volstaan voor een omvangrijk renovatieprogramma van de riolering", stelt Vanderplaetsen. Intussen is de schuld van de intercommunale aangegroeid tot meer dan 1 miljard euro. "Dat is niet ongebruikelijk bij een instelling die soortgelijke werken uitvoert", klinkt het.

"Maar de afgelopen jaren merken kredietverleners op dat onze schuld erg groot geworden is ten opzichte van onze totale omzet. Ze maken zich zorgen of we nog wel aan onze betalingsverplichtingen zullen kunnen voldoen. Daarom vragen we een dotatie aan de Brusselse regering. Het onderhoud van het riolenstelsel is een publieke dienst, zoals openbaar vervoer of openbare netheid. En de MIVB en Net Brussel krijgen ook een dotatie van het Brussels Gewest”, argumenteert Vanderplaetsen.

“We stellen deze vraag bovendien al sinds 2023.” Toen vroeg Vivaqua bovendien nog om een dotatie van 50 miljoen euro, intussen denkt het dat dertig miljoen al zal volstaan.

Vanderplaetsen waarschuwt dat, als Vivaqua niet op extra financiering van het Gewest kan rekenen, het zich weer tot de private kredietmarkt zal moeten wenden. “Als we daar niet voldoende middelen kunnen verzekeren, zal dat een impact hebben op het voorgestelde renovatieprogramma.”

De watermaatschappij kreeg de laatste jaren veel kritiek. Zo ontstond er in 2021 een groot probleem met de facturatie, waarbij erg veel klanten foute, verwarrende of helemaal geen waterfacturen kregen. "Die problemen zijn met de invoer van een nieuw IT-systeem, volledig van de baan", stelt Vanderplaetsen.

Daarnaast kampt de maatschappij met erg veel wanbetalers. "Dat is een fenomeen waar veel Brusselse bedrijven mee geconfronteerd worden. Wij sporen mensen aan met gepersonaliseerde sms'en om hun factuur niet te vergeten, en moedigen hen aan om via domiciliëring te betalen. Dat wierp vorig jaar al zijn vruchten af."

Normaal aantal zinkgaten

Intussen ontkent de watermaatschappij dat de onderhoudsachterstand van het riolennet voor grote problemen of onveilige situaties zorgt. “Misschien komen de zinkgaten nu uitgebreider aan bod in de media, omdat ze zijn ontstaan op plaatsen waar ze veel hinder veroorzaken. Maar wij merken geen abnormale toename van het aantal zinkgaten. Het cijfer ligt in lijn met andere jaren", verklaart de woordvoerder.

Vanderplaetsen legt uit dat Vivaqua in verband met het lek van zondag in Molenbeek, het gat in de waterleiding heeft gedicht en maandag bezig is geweest met zand te verwijderen. "Dat was door het lek in de riolering gesijpeld, en kan daar voor problemen zorgen."

Volgens Molenbeeks schepen Raïss kunnen de bewoners van de twee geëvacueerde panden nog niet naar huis. "Dat kan pas als de brandweer de situatie veilig verklaart, en dat is nog niet gebeurd. Hopelijk kunnen ze morgen wel terug naar huis, maar mogelijk is dat pas woensdag het geval."