Vooral welgestelde wijken profiteren van Renolution-premies

De Renolution-premies, bedoeld om de duurzame renovatie van woningen ouder dan tien jaar te ondersteunen, blijken ongelijk verdeeld over het gewest. Het gros van de bijna 279 miljoen euro aan steun vloeit immers naar de rijkere wijken in het zuidoosten van Brussel. Dat blijkt uit een rapport van het Brussels Instituut voor Statistiek en Analyse (BISA).

Tussen 2022 en 2025 werd er in totaal bijna 279 miljoen euro aan premies toegekend. Dat is meer dan een verdubbeling ten opzichte van de vorige premieperiode.

De overgrote meerderheid van dit bedrag (79 procent) werd specifiek ingezet voor het verbeteren van de energieprestaties, zoals dakisolatie, gevelisolatie en het waterdicht maken van daken.

Ondanks de gewestelijke ambities om de energie-efficiëntie overal te verbeteren, toont het rapport van het BISA een geografische opdeling. De hoogste premiebedragen per 100 woningen zijn geconcentreerd in gemeenten zoals Ukkel, Watermaal-Bosvoorde, Oudergem, Sint-Lambrechts-Woluwe en Sint-Pieters-Woluwe.

Vooral de wijken in het zuiden van Brussel ontvangen dus hogere premiebedragen dan verwacht, terwijl de Vijfhoek en verschillende wijken in het noorden en westen van Brussel achterblijven.

Verklaring verschillen

De verschillen zijn vooral te verklaren doordat er bij eengezinswoningen doorgaans sprake is van meer beslissingsvrijheid bij de organisatie van werkzaamheden. Hoewel eengezinswoningen slechts 14 procent van het Brusselse woningbestand uitmaken, slokten zij maar liefst 44 procent van het totale premiebedrag op.

Verder ging 51 procent van de steun naar eigenaar-bewoners, terwijl zij slechts één derde van de Brusselse huishoudens vertegenwoordigen. In de huursector speelt het zogenaamde ‘split incentive’-probleem: de verhuurder betaalt voor de renovatie, maar de huurder geniet van het comfort en de lagere energiefactuur.

Naast de kenmerken van het woningbestand spelen volgens het BISA ook andere drempels een rol, zoals de administratieve complexiteit van de aanvraag, de organisatie van de werken en de noodzaak om de renovatie vooraf te financieren.

Versterkt bestaande ongelijkheden

Vooral huurders, ouderen en gezinnen met een lager inkomen ondervinden daardoor meer moeilijkheden om gebruik te maken van de regeling. Het instituut waarschuwt dat dit bestaande sociale en territoriale ongelijkheden onbedoeld verder kan versterken in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Dat zou lijnrecht ingaan tegen de daadwerkelijke doelstelling van de Renolution-premies.

Volgens BISA is een gerichter gewestelijk beleid inzake energietransitie noodzakelijk. "Enkel zo kunnen we ook de meest kwetsbare huishoudens bereiken", stelt de organisatie. "Een aanpak waarbij woningen met de slechtste energieprestaties prioriteit krijgen, kan bijdragen aan een eerlijkere verdeling van de steun en de daling van energiearmoede."

Hervorming

Brussels staatssecretaris van Leefmilieu en Klimaat Ans Persoons (Vooruit) haalde het probleem in een eerder interview bij BRUZZ al aan. "De renolution-premies kwamen vaak terecht bij de meest gegoede burgers die ook zonder die premies vaak al de middelen hadden om die ingrepen uit te voeren."

De uitbetalingen van de achterstallige Renolution-premies zijn begin april gestart. De regering-Dilliès werkt aan een opvolger van het premiesysteem voor energiebesparende verbouwingen. Het is de bedoeling ze op termijn te vervangen door renteloze leningen.