Vrouw belt 112 in het Zoniënwoud, maar noodcentrale wil haar niet in het Frans helpen

Een Franstalige vrouw heeft het noodnummer 112 gebeld toen ze iemand zwaar zag vallen in het Zoniënwoud. Maar aan de lijn krijgt ze te horen dat ze niet het in het Frans kon geholpen worden. “Dit had een mensenleven kunnen kosten”, waarschuwt ze.

Het verhaal verscheen deze zaterdag in La Dernière Heure, maar de feiten dateren van vorige week vrijdag.

De Franstalige Marie is dan met de fiets onderweg van Eigenbrakel naar Watermaal-Bosvoorde, wanneer ze een ernstig ongeval ziet gebeuren op het kruispunt van de Lorrainedreef en de Sint-Hubertusdreef in het Zoniënwoud. Een man valt daar van zijn monowiel, volgens de vrouw heeft hij bloed op zijn gezicht en beweegt hij niet meer.

Het ongeluk gebeurt net in Ukkel, op het tweetalige grondgebied van het Brussels Gewest. Maar daar heeft Marie geen bereik, de plek bevindt zich vlak bij de grens met het Vlaams Gewest.

'Vlaamse overheid'

Wanneer de vrouw eindelijk een medewerker van de hulpdiensten te pakken krijgt, wordt ze gevraagd om in het Nederlands te praten. “We zijn een Vlaamse overheid”, zou de medewerker van de noodcentrale hebben gezegd.

“Ik spreek perfect Nederlands”, zegt Marie aan La DH, “maar ik geef er de voorkeur aan om in mijn moedertaal te spreken. Voor het geval ik instructies moest volgen om hem eerste hulp te verlenen, hartmassage of iets dergelijks.”

Uiteindelijk wordt er geen ziekenwagen uitgestuurd naar de plaats van het ongeval. “Tijdens het telefoontje kwam de gevallen persoon weer bij bewustzijn. Hij zei dat hij niet door een ambulance wou worden vervoerd. Hij stond daarna op en rende weg, ik merkte dat hij erg dronken leek”, zo verklaart Marie.

Mensenlevens

Toch is ze erg misnoegd over de manier waarop ze behandeld is aan de telefoon. “Ik vind de reactie van deze medewerker schandalig, onaanvaardbaar en waarschijnlijk illegaal. Wat zou er gebeurd zijn als die zeer nauwkeurige informatie moest gegeven, als ik op specifieke vragen moest antwoorden of eerste hulp verlenen met advies van de telefonist die weigerde Frans te spreken? Dat zou een mensenleven kunnen kosten”, voegt ze eraan toe.

Volgens Damien Dermaux, woordvoerder voor de Civiele Bescherming binnen Binnenlandse Zaken, kan het dat in grensgebieden je niet bij een Brusselse, maar een Vlaamse centrale belandt. Het gaat mogelijk om een technisch misverstand, waarbij de oproep via een zendmast op Vlaams grondgebied naar de centrale van een naburige provincie is doorgestuurd. “Operatoren proberen altijd zo snel mogelijk te helpen. Als taalproblemen ontstaan, wordt normaal een Franstalige collega ingeschakeld."

Het is in dat geval niet zeker dat het telefoontje wordt behandeld door een medewerker in Vlaams-Brabant, want Vlaamse noodcentrales werken met een doorschakelsysteem over de provincies heen. Wanneer het erg druk is in de noodcentrale van één provincie, kan je telefoontje behandeld worden in een andere, om wachttijd te vermijden.

"Om geen tijd te verliezen, zal de operator proberen de beller te helpen. Of door hem te vragen of het gesprek in de taal van het gewest kan worden gevoerd, of door een collega die de taal van de beller spreekt te vragen over te nemen. In noodgevallen telt elke seconde, net daarom proberen de operators de oproep binnen hun eigen centrale te behandelen. Als dat niet mogelijk is, wordt er contact opgenomen met een centrale die de taal spreekt van de beller", zo legt Dermaux uit.

Tweetalig

De Brandweer van Brussel laat aan BRUZZ weten dat je bij de Brusselse noodcentrale, steeds zowel in het Frans als het Nederlands terechtkan. Maar dat is niet het geval in Vlaanderen en Wallonië, daar is tweetaligheid geen vereiste voor medewerkers van de noodcentrale. "Het doel blijft om oproepen te behandelen in de taal van de beller, maar eentalige centra doen dit aan de hand van procedures, bijvoorbeeld door naar een collega over te schakelen of naar een centrale in een andere taalregio", zegt Dermaux.

Ten slotte voert hij nog aan dat Binnenlandse Zaken werkt aan een taalkeuzemenu om problemen zoals dat in het Zoniënwoud, te vermijden.

Het hele verhaal krijgt ook een politiek staartje. Het is, op vraag van de Défi-fractie, besproken op de gemeenteraad van Watermaal-Bosvoorde. Burgemeester David Leisterh (MR) zei daar dat hij op de hoogte was van de situatie. "Het is een schandalige situatie. Het telefoontje zou moeten worden getraceerd om de medewerker te vinden. Die persoon moet een sanctie krijgen, want er is een ernstige fout gemaakt."

Dagelijkse kost

Intussen laten heel wat BRUZZ-lezers en ook Benjamin Dalle (CD&V) weten dat dit dagelijkse kost is voor Nederlandstaligen. "Noodhulp en zorg in Brussel moet inderdaad altijd tweetalig zijn. Maar mag ik evenveel verontwaardiging verwachten als een Vlaming niet in het Nederlands te woord wordt gestaan? Dat gebeurt zowat elke dag", schrijft die laatste op X.