Zina is seksuologe: ‘Veel vooroordelen over moslims en seksualiteit’

Seksuologen met een moslimachtergrond zijn een echt knelpuntberoep, merkte Zina Hamzaoui, die zelf seksuologe is, in die mate dat haar nieuwe patiënten tot zes maanden wachten voor een afspraak. “Bij mij is er veel dat ze niet eerst moeten uitleggen.”

“Seksuologie is fascinerend”, vertelt Zina Hamzaoui (35). “Mensen komen met een probleem, waar vaak een heel andere kwestie onder schuilt. Ik zeg vaak dat je overal wel een rol kunt spelen, maar niet in je seksualiteit, want dan spreekt het onderbewustzijn. Dus kijk ik naar een hele waaier van aspecten: de geschiedenis van de persoon, de relatie binnen het koppel, het gebrek aan kennis over eigen lichaam en seksuele relaties, de effecten van de porno-industrie en hyperseksualisering.”

Zina heeft een knus ingerichte consultatieruimte in Espace Mizen, een multidisciplinaire en vrouwelijke groepspraktijk in hoog-Molenbeek, waar ze haar patiënten ontvangt, vaak Brusselaars met roots in de Maghreb of elders in Afrika. Zelf is ze in Parijs opgegroeid met Tunesische ouders. “Tunesische vrouwen hebben de reputatie wat liberaler en feministischer te zijn dan Marokkaanse. Maar ook binnen de twee landen zijn er veel verschillen, hoor.”

Pornoverslaving

Waarvoor komen haar patiënten langs? “Mannen hebben vaak last van vroeg­tijdige ejaculaties, die je bijvoorbeeld kan linken aan een pornoverslaving. Bij paren gaat het dikwijls over het ontbreken van verlangen, soms omdat mensen uitgeput zijn en eerder als ouders functioneren dan als koppel.”

Een frequente klacht bij vrouwen is dan weer dat ze pijn ervaren bij seks of geen plezier beleven. “Dat laatste kan bijvoorbeeld gelinkt zijn aan de mentale last die ze torsen binnen het gezin: een job, een kind én een huishouden ...”

Zina is ook vroedvrouw van opleiding, maar besefte al snel dat er een enorme vraag is naar seksuologen met een moslim- of gelovig profiel. “Mijn patiënten vertellen vaak dat ze eerder al een collega raadpleegden zonder die achtergrond. Daar voelen ze zich dan vaak beoordeeld: Vrouwen die pijn ervaren bij seksuele relaties horen dan bijvoorbeeld dat dat normaal is als ze tot hun dertigste wachten met seks, 'maar ja, bij jullie is dat zo', terwijl dat lang niet altijd klopt. Over moslims en seksualiteit leven best wel wat vooroordelen.”

Waarin gaat de seksuologe dan anders te werk? “Op veel vlakken zal mijn benadering gelijkaardig zijn aan die van andere Belgische collega's, maar als geloof een belangrijke rol speelt in het leven van je patiënt en in zijn visie op seksualiteit, kun je dat moeilijk negeren. Ik praat dus wél over een thema dat veel andere seksuologen zullen mijden.”

Dat Zina roots in Noord-Afrika heeft, maakt gesprekken makkelijker, merkt ze. “Die gedeelde horizon betekent dat mijn patiënten veel zaken niet meer moeten uitleggen. Dat veel ouders verwachten dat je wacht met seks tot het huwelijk bijvoorbeeld. Ik leg dan uit dat ik ze niet veroordeel en bekijk hoe ze met verlangens voor het huwelijk kunnen omgaan. Ik benadruk ook dat geloof en seksuele vervulling perfect kunnen samengaan. Van iemand met mijn profiel nemen ze dat wellicht sneller aan.”

De seksuologe werkt niet alleen met volwassenen. In het kader van het Evras-programma geeft ze seksuele voorlichting in Franstalige scholen. “Dat programma bestaat al dertig jaar, maar leidde enkele jaren geleden plots tot spanning bij een aantal ouders. Mensen uit de moslimgemeenschap vroegen me hoe ik daaraan kon meedoen. En sommige blanke Belgen begrepen dan weer niet dat een vrouw met hoofddoek het Evras-label kon krijgen.”

De spanningen van toen zijn gaan liggen. “Zelf doe ik altijd een voorbereidende vergadering met de ouders, dat helpt. Ik vertel hen dat het aan hen is om de voor- maar ook 'nabereiding' te doen. Want veel ouders praten helemaal niet over seksualiteit, ongeacht hun achtergrond. Ondertussen vragen sommige ouders net om méér voorlichting.”

Geweld

Het moeilijkste aan haar job vindt Zina het geweld waarmee ze soms wordt geconfronteerd in haar praktijk, vooral tegen vrouwen. “We nemen dat nog altijd niet ernstig genoeg.” En het mooiste? “Als je met mensen werkt, zijn geen twee dagen dezelfde. En je ziet ook effect. Onlangs hielp ik een koppel om zich seksueel te ontplooien en nu komt er een baby. Is dat niet mooi?”