Zo beleefden Brusselaars de aanslagen: 'De stad stond stil'

"Ik was 11 jaar. We hadden sportles op school en mochten vrij spelen, dat vonden we al vreemd. De volwassenen leken onrustig."

"Ik was onderweg naar school in de auto met papa. Normaal laat hij me de hele weg babbelen. Opeens werd hij heel serieus: ‘Shhh, laat me naar de radio luisteren.’"

"Het was absurd. Een klasgenoot belde me wakker en zei: ‘Ik geraak niet in Brussel vandaag door de bom op Zaventem.’ Ik dacht dat hij een mop maakte."

"Wij moesten onze metro uit, een paar haltes voor Maalbeek, en te voet verder. Bij de Wetstraat zag ik mensen op de grond liggen met ‘aluminiumfolie’ rond hun lijf. Er hing een rare geur in de lucht, iets van verbrande kunststof. Door de aanwezige hulpdiensten dacht ik dat het om een oefening ging.

Bij de ingang van mijn kantoor werd ik naar huis gestuurd. Het leek een grap, dus ik maakte een paar rondjes rond het gebouw, en probeerde opnieuw naar binnen te gaan. De wacht bleef herhalen dat het niet zou lukken.

Hij zei dat er een aanslag was gepleegd."

"De ongerustheid was als een hartslag. De uren na de ontploffingen bestonden uit berichten sturen, bellen, opnieuw bellen, refreshen, wachten."

"Ik was erbij toen de bommen afgingen en het plafond in brand vloog. Het was zo intens: de geur, de rook, de stilte, het gekrijs, de wazige blikken…"

"Ik zat in de terminal van de luchthaven. Ik heb daarna 3 maanden niet meer kunnen praten."

"Plots stond de ganse stad in stilstand."

"Alles leek in die paar seconden totaal veranderd. Wat je altijd evident vond, was plots uitgevaagd, versplinterd, gevaarlijk, onvoorspelbaar. Niets was nog zeker."

"Mijn huisgenoten en ik zijn de rest van de dag binnengebleven. We volgden het nieuws en maakten pannenkoeken als troost."

"Ik ben direct bloempjes gaan kopen, in alle verschillende kleuren. Toen heb ik ze op de trappen van het Beursplein gezet. Mensen begonnen te verzamelen, het werd een gans bloementapijt. En het was muisstil."

"De dag nadien kwamen families, kinderen, jongeren… Toen was het niet meer stil. We riepen en we zongen het lied van Stromae: Nous sommes formidables, eux sont formidables. Vanaf dat moment zijn we massaal aan de Beurs geweest, elke avond."

"We hangen in Brussel meer aan elkaar dan we denken. Aan de Beurs groeide de saamhorigheid tussen Brusselaars van elke origine. Je voelde dat iedereen dacht: 'We gaan even pijn hebben, samen, maar we gaan ons niet laten doen.'"

"De Beurs werd een plaats van bezinning, een catharsis voor alle Brusselaars."

“22 maart 2016 vormt een breuklijn. Er is een leven voor en een leven na de aanslagen."

"Ik was bang voor de toekomst van onze stad en voor de breuk die deze aanslagen zouden veroorzaken tussen verschillende groepen."

"Ik voelde vooral teleurstelling: Hoe zal er nu wel niet naar het 'gevaarlijke' Brussel worden gekeken? Ik was bang dat mijn thuis en mijn (moslim)vrienden zouden worden gereduceerd tot de daden van zelfmoordterroristen."

"Er zou nog een lange tijd een vreemde sfeer hangen in Brussel. Alsof er elk moment een oorlog kon uitbreken. De militairen, de controles, de sluitingen van culturele centra."

"In de maanden die volgden was er veel argwaan in de metro. Kartonnen dozen en onbemande rugzakken werden altijd geopend. Het heeft lang geduurd voor die waakzaamheid een beetje is gaan liggen. De Candy Crush-spelende militairen boden perspectief: hun verveling stelde mij gerust."

"Mijn zus en ik zouden die dag naar Rome vliegen om ons pensioen te vieren. We zijn nooit meer gegaan. We hebben nooit meer het vliegtuig genomen."

"Brussel veranderde die dag. Ik was nog jong, maar zoiets blijft je altijd bij. De daders hebben onze stad zoveel pijn gedaan, en ik zal ze nooit vergeven."

"Ik heb nog steeds kippenvel als ik aan die dag terugdenk."

"Nu jaren later moet ik bekennen dat dit een grotere impact had dan ik toen durfde toegeven. Ik verhuisde naar het rustigere Oostende en ben nog steeds elke dag bezig de angst stukje bij beetje af te schudden."

"Die dag nam iets van mijn lichtheid weg. Je beseft hoe abrupt alles kan stoppen. Dat inzicht nestelt zich blijvend in je denken, in je keuzes. Je koestert je vriendschappen bewuster, je omhelst langer, je stelt minder uit wat eigenlijk vandaag gezegd moet worden."

"De aanslagen hebben ervoor gezorgd dat ik anders omga met mijn geliefden als ik ergens naartoe ga."

"Vandaag is het nemen van Metro 1 een moment van bezinning. Een jonge vrouw die ik kende kwam daar om het leven. Een jonge man die ik kende overleefde met zware verwondingen en ik heb zijn herstel van zeer dichtbij gevolgd.

Die ochtend toonde hoe fragiel alles is, hoe dun de lijn is tussen routine en ramp. Het leven is kort en vaak bepaald door een ketting van toevalligheden. Waar je opstapt, wanneer je vertrekt."

"Ik weiger angstig of cynisch te worden over de samenleving. Sommigen zeggen dat ik wat naïef in het leven sta, maar ik wil elke dag het positieve blijven zien en voelen. Ik leef bewuster en ben dankbaar dat ik er nog mag zijn."