Zonsverduis­tering boven Brussel: op deze drie locaties heb je de beste kijkkansen

Vandaag is in België de grootste zonsverduistering sinds 1999 te zien. Ook boven Brussel zal woensdag de zon tot 90 procent bedekt geraken. Voor een goed zicht op dit natuurfenomeen trek je best naar de begraafplaats van Sint-Gillis in Ukkel, het natuurreservaat Zavelenberg in Sint-Agatha Berchem of een veld in Sint-Pieters-Woluwe.

Woensdag 12 augustus staat in groot gemarkeerd in de agenda’s van sterrenkundeliefhebbers. Dan trekt een totale zonsverduistering over delen van Europa, België krijgt een gedeeltelijke verduistering, de grootste sinds 1999. Voor zicht op de totale verduistering reizen professionals en hobbyisten af naar Spanje.

In België zal de zon op het hoogtepunt van de verduistering voor 90 procent bedekt zijn. De verduistering start 's avonds rond kwart over zeven. Vanaf 19.18 uur schuift de maan langzaam voor de zon, tot wanneer die een uur later quasi volledig bedekt is. Tegen 21.05 uur is de zonsverduistering voorbij.

Europa krijgt in 2027 opnieuw een totale zonsverduistering, in 2028 komt er een gedeeltelijke verduistering, maar op een van dezelfde omvang als dit jaar is het nog wachten tot 2081.

Op zoek naar een vrije horizon

Belangrijk om de verduistering te kunnen waarnemen is een vrij zicht op het westen. "De eclips vindt plaats kort voor zonsondergang. Zonder een volledig vrije westelijke horizon zul je de verduistering nauwelijks kunnen zien," vertelt Elke D’Huys van de Koninklijke Sterrenwacht van België. “Je moet dus een open zicht hebben, wat met de hoogbouw in de stad moeilijk is. Er mogen geen gebouwen in de weg van de zonsondergang staan. Zelfs als je op een hoog gebouw staat, wordt het moeilijk.”

Wie in het Brusselse de zonsverduistering wil volgen, trekt best naar de rand van de stad. De website Sunset Atlas geeft een overzicht van locaties waar je de zonsondergang goed kan waarnemen.

In Brussel springen er drie locaties uit: de begraafplaats van Sint-Gillis in Ukkel, het natuurreservaat Zavelenberg in Sint-Agatha Berchem en het veld van boerderij la Trèflerie in Sint-Pieters-Woluwe. De begraafplaats in Ukkel sluit om 16 uur, maar in de omliggende Horzelstraat zijn er ook kijkkansen. "Zavelenberg geen park, blijf op de paden", roept Leefmilieu Brussel op.

Andere locaties waar de zonsverduistering mogelijks gevolgd kan worden - maar niet zo goed als op bovenstaande adressen - liggen vooral in het noorden van Brussel. Onder meer in het Bruynpark, op de grens van Neder-Over-Heembeek en Vilvoorde en rond het Anne Frankpark in Haren, langs de grens met Diegem. Verder kunnen Brusselse spotters naar het Scheutbospark in Molenbeek of het Laarbeekbos langs de grens van Jette en Groot-Bijgaarden.

Buiten Brussel zijn de kijkkansen aanzienlijk groter. In Grimbergen, Zaventem en Wemmel kleurt de kaart duidelijk gunstiger. Echte liefhebbers trekken dus best naar de rand van de stad.

Twee hooggelegen kijkpunten die niet op de kaart te bespeuren zijn, maar wel een goed zicht beloven, zijn het terras van de Triomfboog in het Jubelpark en het panorama van de Basiliek van Koekelberg. Beide locaties stellen hun terras speciaal voor de gelegenheid open voor een klein aantal kijklustigen, zo'n 165 in totaal.

Stormloop op eclipsbrillen

Om de eclips met eigen ogen waar te nemen, bereid je je best voor. Om geen schade op te lopen van het felle zonlicht en de ultravioletstraling, is een eclipsbril een must. Een gewone zonnebril of 3D-bril uit de bioscoop biedt niet genoeg bescherming. Een lasbril wel: net zoals de eclipsbril filtert lasglas de schadelijke ultraviolet- en infraroodstraling weg. Zelfs enkele seconden rechtstreeks in de zon kijken zonder bescherming kan blijvende schade veroorzaken.

Verschillende optiekwinkels sloegen een voorraad eclipsbrillen in. Ook bij de Volkssterrenwacht MIRA in Grimbergen waren er eclipsbrillen te koop. Vandaag is dat niet langer het geval, want medewerker Philippe Mollet zag zijn voorraad onverwachts volledig wegslinken op enkele dagen tijd. “Gisteren stonden hier honderden mensen in de rij om een eclipsbril aan te kopen. Zo’n overrompeling hebben we nog nooit meegemaakt”, zegt Mollet.

De online verkoop zette de sterrenwacht al stil omdat het de overrompeling van bestellingen niet kon volgen. “Op minder dan een week tijd verkochten we meer dan 13.200 eclipsbrillen. We hadden nochtans zo'n grote voorraad ingeslagen dat we dachten ermee toe te komen tot de volgende eclipsen in 2027."

Sterrenwacht op verplaatsing

De combinatie van de zonsverduistering en de piek van de Perseïden maakt woensdag uitzonderlijk voor sterrenliefhebbers. De Grimbergse volkssterrenwacht organiseert aanstaande woensdag een speciale waarnemingsavond. “Het wordt een echte hoogdag”, zegt Mollet. “We verwachten veel bezoekers.”

De Koninklijke Sterrenwacht van België trekt met haar zonnetelescopen uit Ukkel naar het Radioastronomisch Station van Humain, een wetenschappelijk observatorium nabij Marche-en-Famenne dat uitzonderlijk voor de zonsverduistering ook opengesteld wordt voor publiek. “We gaan naar ons observatiepunt in Humain, omdat je daar van zonsopgang tot zonsondergang de zon kan volgen”, zegt Elke D’Huys.

“We zijn verrast door de populariteit. In een mum van tijd waren alle plaatsen gereserveerd”, aldus D’Huys. In Humain kan de sterrenwacht zo’n 250 kijklustigen verwelkomen.

Het Planetarium van de Koninklijke Sterrenwacht van België in Laken zal ’s avonds niet open zijn voor deze avond vol natuurfenomenen. “We hebben niet genoeg medewerkers om uitzonderlijk te openen en veel van hen reizen zelf af naar Spanje om de volledige verduistering te kunnen waarnemen”, klinkt het.