Bemoeienis Trump roept herinneringen op aan Mussolini: ‘Politiek in de plaats van heroïek'

Mag Folarin Balogun spelen of niet? In de voorbeschouwingen op het duel tussen de Verenigde Staten en België domineert één onderwerp de gesprekken. “De FIFA zit met een zwaar deontologisch probleem”, zegt Brussels voetbalhistoricus Kurt Deswert. “De hele Europese voetbalwereld kant zich tegen deze beslissing.”

Van voormalig FIFA-baas Sepp Blatter tot onze eigen minister van Buitenlandse Zaken Maxime Prévot (Les Engagés): de hele wereld lijkt wel een mening te hebben over hét voetbalnieuws van de voorbije 24 uur.

Komende nacht neemt België het in de achtste finales van het WK voetbal op tegen de Verenigde Staten. Die kunnen uiteindelijk toch beroep doen op hun topspits Folarin Balogun. De aanvaller staat sinds zondagavond in het oog van een ongeziene mediastorm, al kan de speler van Monaco daar zelf weinig aan doen. Tijdens de vorige wedstrijd van de VS, in de zestiende finales tegen Bosnië-Herzegovina, kreeg Balogun een rode kaart, maar zijn automatische schorsing heeft de FIFA om onduidelijke redenen teruggedraaid.

Volgens verschillende Amerikaanse media, waaronder The New York Times, zou president Trump vorige week FIFA-voorzitter Gianni Infantino gebeld hebben met de vraag om Baloguns schorsing te herzien. Dat Trump via zijn eigen sociale media een dankwoord de wereld instuurde - "Dankjewel FIFA om te doen wat juist is en een groot onrecht terug te draaien", zo schreef de president – voedt het vermoeden van politieke inmenging alleen maar.

Op sociale media beweert Bill White, de ambassadeur van de VS in België, maandag dat Trump zich nooit zou moeien met de interne keuken van de FIFA. White gaat op X ook in de clinch met supporters van de Rode Duivels, onder wie OCMW-voorzitter in Sint-Lambrechts-Woluwe Jean-François Thayer (Les Engagés). Hoe dan ook staan Trump en Infantino bekend als goede vrienden.

‘Slechte reclame’

De Belgische voetbalbond had nog tot 14.00 uur Belgische tijd gekregen om zich te verweren tegen de beslissing van de FIFA, maar de kans dat Infantino zijn vriendschapsband met Trump onder druk zal laten zetten is klein. Zij krijgen nu kritiek vanuit de hele voetbalwereld.

“Dit is slechte reclame voor het voetbal”, zegt ook Brussels voetbalhistoricus Kurt Deswert over een van de meest controversiële beslissingen op een WK voetbal. “Wat hier gebeurt is nog maar zelden vertoond, du jamais vu.”

Hoe reageerde u op het nieuws dat de schorsing van Balogun wordt ingetrokken?
Kurt Deswert: Ik was een beetje verbaasd dat men zoveel moeite deed om de schorsing op te heffen. Ik begrijp niet dat men zo ver gaat als politieke inmenging. En ik begrijp vooral niet dat de FIFA het eigen reglement negeert. Dat reglement stelt duidelijk dat een rode kaart automatisch tot schorsing leidt. Voor elke wedstrijd wordt dat reglement nog eens gedeeld met de ploegen. Daar gaat de FIFA nu zelf tegen in.

Is dat in het verleden al eens gebeurd?
Deswert: Ja, maar in heel andere omstandigheden en met andere reglementen. In 1962 was Garrincha de ster van het WK. Hij maakte Brazilië eigenhandig wereldkampioen, maar werd in de halve finale tegen gastland Chili uitgesloten. Een automatische schorsing in de volgende wedstrijd stond toen nog niet in het reglement, maar de president van Chili zou toen zelf gevraagd hebben om Garrincha niet te schorsen voor de finale. Er is veel onduidelijk, maar er zijn toen ook rare dingen gebeurd.

Het meest voor de hand liggende voorbeeld is de manier waarop dictator Mussolini er in 1934 voor gezorgd heeft dat Italië kon rekenen op enkele scheidsrechters die in het voordeel van Italië floten. Er was toen een duidelijke invloed van Mussolini op het WK en minstens één scheidsrechter werd nadien geschorst.

Is het nu al duidelijk dat er ook hier sprake is van politieke inmenging?
Deswert: The New York Times – toch een degelijke krant – beweert dat Trump gebeld heeft en volgens andere bronnen zijn er drie telefoontjes geweest naar Infantino. Dan was er het statement van Trump op zijn sociale media. Het feit dat dit nu gebeurt, terwijl de schorsingen na andere rode kaarten wel direct zijn ingegaan zoals het reglement dat voorschrijft, doet dat vermoeden.

Nu heeft ook de UEFA zich uitgesproken tegen de beslissing van de FIFA.
Deswert: Dat is vrij ongezien, al staan de UEFA en de FIFA wel lijnrecht tegenover elkaar. UEFA-voorzitter Aleksander Ceferin en Infantino kunnen elkaars bloed drinken. Het statement van de UEFA, zelf ook geen onbesproken organisatie, moet je in die context zien. Maar Infantino heeft een heel rare manier van omgaan met de politiek, en de UEFA verdedigt haar eigen landen en de integriteit van de sport. Het is wel een straf statement. De hele Europese voetbalwereld kant zich tegen deze beslissing.

Ook Sepp Blatter.
Deswert: Ook hier is er een persoonlijk verhaal tussen Blatter en Infantino. Maar het is raar dat zelfs Sepp Blatter dit veroordeelt. Als corrupte mensen die zelf niet onbesproken zijn zich uitspreken, geeft dat wel een heel vies gevoel.

Is dit een van de grootste controverses in de WK-geschiedenis?
Deswert: Ik denk dat dit een heel zware controverse is, zeker in de laatste jaren. In het verleden was er wel al veel te doen om de WK’s in landen als Rusland en Qatar, maar toen viel er vooral veel te zeggen over de organiserende landen. Nu zie je dat de FIFA in volle competitie rare dingen doet.

We moeten in voorwaardelijke wijs spreken, maar als inderdaad zou blijken dat de politiek rechtstreeks heeft ingegrepen, zit de FIFA met een zwaar deontologisch probleem. In de psychologie van de Amerikaanse president moet je niet al te ver kijken, maar voor de FIFA is dit schandalig.

Het effect is nu wel dat de hele voetbalwereld zich achter de Rode Duivels lijkt te scharen.
Deswert: De Rode Duivels spelen een uitmatch in een stadion dat vol Amerikaanse supporters zal zitten. Zij zijn sowieso heel chauvinistisch en wanen zich nu al wereldkampioen, maar de neutrale supporters zullen zeker achter België staan. Het thuisvoordeel speelt een grote rol, maar België kan zich nu gesteund voelen door een groot deel van de wereld. Dat zal voor de nodige motivatie zorgen om beter te spelen dan in de vorige wedstrijden.

Voor veel voetbalsupporters wordt dit nu België tegen Trump.
Deswert: Het is al een heel politiek WK, met de aanwezigheid van Iran. Hoe er daarmee is omgegaan – ze zijn door de VS als speelbal gebruikt – heeft ook voor sympathie gezorgd. Nu is het opnieuw een heel beladen wedstrijd met een incident dat ver voorbij de sportieve deontologie gaat. Trump is dit nu zijn WK aan het maken, en er is geen voetballiefhebber die dat wil.

Door corruptieverhalen kampt de FIFA al langer met een slecht imago. Kan ze haar geloofwaardigheid nog terugkrijgen?
Deswert: Iedereen die sport en politiek een beetje volgt, wist: dit wordt een raar WK, door de link tussen Infantino en Trump. Maar dan begint het WK en krijg je de heldenverhalen van landen als Kaapverdië of de comeback van België tegen Senegal. De aandacht verschuift naar de heroïek op het veld en daar draait het om voor de meeste mensen.

De FIFA is een echt corrupte organisatie aan het worden, maar heeft een product dat iedereen graag wil. De macht van Infantino is heel groot en de corruptie zit diep. Ik vrees dat het nog even gaat duren voor er grote veranderingen komen, tenzij er opnieuw iets gebeurt zoals het CIA-onderzoek ten tijde van Blatter.

Gaat u zelf naar de Rode Duivels kijken?
Deswert: Ondanks het moeilijke uur ben ik toch van plan om te kijken. Ik ben slecht in pronostieken en ben zelf chauvinistisch ingesteld, want ik denk altijd dat België gaat winnen. Ik hoop nu met 2-0.