Gemeenschaps­centra bieden yoga aan, en dat hoeft niet duur te zijn

De Nederlandstalige gemeenschapscentra in Brussel bieden zeker zestien verschillende vormen van yoga aan. Met lachyoga als opvallende blikvanger. “Op den duur is de hele groep aan het gieren.”

Nu donderdag: lachyoga after work in gemeenschapscentrum De Maalbeek – “Goed lachen krikt de gelukshormonen op”.

Nu vrijdag: prenatale yoga in gemeenschapscentrum Nekkersdal – “Bedoeld voor aanstaande moeders om zich mentaal en fysiek voor te bereiden op een liefdevolle bevalling”.

Volgende week maandag: Yoga@lunchtime in De Kriekelaar – “Maak je spieren los tijdens de lunchpauze”.

Wie de zonnegroet wil doen, of de downward facing dog, of een zoemende 'ohm'-klank meditatief wil laten weerklinken, kan steeds vaker terecht bij de 22 Nederlandstalige gemeenschapscentra in Brussel. Dat blijkt uit een analyse van de verschillende programma's. BRUZZ telt zeker zestien verschillende disciplines of varianten van yogalessen.

Mentaliteitsswitch

Volgens professor Jeroen Scheerder, hoogleraar sportsociologie aan de KU Leuven, wordt yoga vandaag bijna dubbel zo vaak beoefend als voor de lockdownperiode. “Tijdens de crisis werd duidelijk dat zowel onze lichamelijke als mentale gezondheid uitermate belangrijk zijn. Dat vertaalt zich in een grotere deelname aan yoga, perfect om beide te combineren.”

Naast een algemene mentaliteitsswitch speelt ook het prijskaartje een rol. Bij particuliere of commerciële spelers kost een les al snel achttien euro. De gemeenschapscentra daarentegen slagen erin om de prijzen opvallend laag te houden, of zelfs gratis. Om dat beleid te garanderen doen de centra doorgaans beroep op buurtbewoners die aan een lager tarief lesgeven. Sommige centra kunnen daarnaast gebruikmaken van een sportsubsidie van de Vlaamse Gemeenschapscommissie (VGC).

In Essegem, het gemeenschapscentrum van Jette, betaal je bijvoorbeeld 75 euro voor een half jaar wekelijkse yoga. Met een Paspartoe-voordelenpas is dat slechts 18,75 euro. “Onze lessen worden gegeven door een yogafanaat uit de buurt, die dat bijna gratis doet. Enkel de onkostenvergoeding moet worden betaald”, legt centrumverantwoordelijke Ilse Verbeke uit. Ook bij De Rinck in Anderlecht worden de lessen gegeven door buurtbewoners. Daarnaast kunnen ze er gebruikmaken van subsidies. Het resultaat? De Anderlechtse community yoga werkt met een vrije bijdrage, zodat – luidt de redenering – deelnemers zich kunnen focussen op gemeenschapsvorming in de buurt zonder zich zorgen te maken over de rekening.

Hoewel de lessen aan lagere tarieven voor het grijpen liggen, worden ook de duurdere yogastudio's goed bezocht. Yogi's lijken het niet erg te vinden om wat meer te betalen voor hun hobby. Volgens professor Scheerder valt dat te verklaren doordat yoga, in tegenstelling tot voetbal- of zwemclubs, niet vanuit federatieverband georganiseerd wordt. “Yoga ligt, samen met pilates, volledig in de fitnesssector, wat vaak duurder uitkomt dan andere sectoren. Mensen hebben het ervoor over om geld uit te geven aan hun lichaam, net zoals wanneer je naar de kapper gaat”, legt hij uit.

Scheerder begrijpt dat fitnessinstanties winst willen en moeten maken en heeft dus begrip voor de prijszetting. Al vindt hij dat de overheid een rol kan spelen in financiële tegemoetkomingen, zodat niemand uitgesloten wordt. “Men zou met prijsdifferentiatie kunnen werken door rekening te houden met inkomens. De cijfers zijn duidelijk: gezondheidsproblemen duiken vaker op bij lageropgeleide of kortgeschoolde mensen.”

Aanstekelijk positief

Het succes van de gemeenschapscentra zit ook in de verscheidenheid aan disciplines. Er is voor ieder wat wils. Community yoga is slechts een van de zestien verschillende yogavormen die de gemeenschapscentra aanbieden. Yoga voor vroege vogels, stoelyoga en hatha yoga: allemaal zijn ze te ontdekken in het gewest. Bij Nekkersdal in Molenbeek vind je prenatale yoga. Toekomstige mama's kunnen er onder begeleiding van een yoga-instructeur verbinding maken met hun baby en hun lichaam zowel mentaal als fysiek voorbereiden op de bevalling. Na de geboorte nodigt Nekkersdal hen uit voor postnatale yoga, om het lichaam weer in balans te brengen en postnatale klachten te vermijden. Bij De Maalbeek in Etterbeek kan je deelnemen aan ouder-kindyoga, om samen met je twee- tot vierjarige kind tot rust te komen, zonder dat daar een babysitter aan te pas hoeft te komen.

Wie dit wat zweverig vindt, zal zeker de wenkbrauwen optrekken bij de Etterbeekse lachyoga. Daar organiseert buurtbewoner Clément Dumas gratis afterworkyoga in combinatie met lachtherapie. Michael Borgers, sociaal-cultureel werker bij De Maalbeek, legt uit hoe dat verloopt: “Dat is heel veel en luid lachen. De gebruikelijke yoga-affirmaties worden vervangen door heel letterlijk 'HA HA' te zeggen, totdat mensen effectief in de lach schieten. Op den duur is de hele groep samen aan het gieren.” Volgens Borgers werkt dat erg ontspannend en zijn de reacties steevast aanstekelijk positief.

De Maalbeek organiseert ook yoga@lunchtime, om de batterijen op te laden tijdens de lunchpauze. “In de Europese Wijk ervaren heel wat mensen een gejaagd professioneel leven. Dat de vele pilates- en yogastudio's het in deze wijk goed doen, is dus geen verrassing”, aldus Borgers.

De combinatie van Brussel en yoga blijkt een succesverhaal. “We organiseren al heel lang yogalessen, maar hebben ons aanbod vorig jaar uitgebreid met een sessie op zaterdag”, aldus Leen Rissognol, centrumverantwoordelijke van De Kriekelaar in Schaarbeek. Het gemeenschapscentrum voorziet ondertussen lessen op woensdagmiddag, donderdagavond en zaterdagvoormiddag. “Zo valt niemand uit de boot.”

Ontmoetingsplek

Hoewel gemeenschapscentra oorspronkelijk Vlaamse culturele instellingen zijn, mikken de organisatoren op een zo breed mogelijke doelgroep. Yoga is tenslotte een zaak van weinig woorden, met een paar handgebaren is iedereen er snel mee weg. In Etterbeek merkt men dat er zelfs een soort community is ontstaan in de yogaklas. “De lesgeefster maakte een WhatsAppgroepje aan, en tijdens de zomerstop wordt daarin weleens afgesproken om samen yoga uit te oefenen in het park”, merkt Borgers op.

Ook in de yogaklas in Jette ontstond gezelligheid. “Alles hangt af van de lesgever. Die neemt hier echt de tijd om voor en na de oefeningen met de mensen te praten”, vertelt Ilse Verbeke. Daarom maakte ze er een prioriteit van om de taverne naast het yogalokaal op lesdagen te openen, zodat mensen er samen iets kunnen gaan drinken. “Al wordt er minder gebruik van gemaakt dan verwacht”, lacht Verbeke.