Hoogst onzeker of geplande theaterzaal en bibliotheek in Kuregemse kerk er ooit nog komen

Het is momenteel onduidelijk of het plan om de Xaveriuskerk in Kuregem om te vormen tot een bibliotheek en een theaterzaal nog doorgaat. Dat zegt de burgemeester van Anderlecht, Fabrice Cumps (PS). Volgende week zou een gesprek tussen de burgemeester en staatssecretaris van Stadsvernieuwing Ans Persoons (Vooruit) meer duidelijkheid moeten geven over de toekomst van de kerk.

Al meer dan tien jaar staat de Sint-Franciscus-Xaveriuskerk in Kuregem leeg. De kerk werd te weinig gebruikt en het aartsbisdom wilde van de kerk af, omdat ze met een gebrek aan financiële middelen kampten om het gebouw op te lappen. In 2015 werd de kerk daarom ontwijd.

De gemeente Anderlecht nam de kerk over voor een symbolische prijs van 1 euro en in 2021 kondigde de gemeente aan dat ze de kerk nieuw leven zou inblazen.

De kerk moest worden omgevormd tot een multifunctioneel gemeenschapscentrum, met een Nederlandstalige en Franstalige bibliotheek, een theaterzaal met 200 plaatsen en een plek voor circus. De bedoeling was om de deuren in 2025 te openen.

'Budgettaire problemen'

Hoewel architectenbureaus ALTSTADT en URA in de fase van de bouwaanvraag zaten, werd in 2024 duidelijk dat de gemeente het project on hold moest zetten door budgettaire problemen. De gemeente gaf namelijk voorrang aan twee andere projecten en had daarom geen middelen meer over.

Van de drie projecten die bekostigd zouden worden met de subsidie voor Grootstedenbeleid werd voorrang gegeven aan de renovatie van het Nationaal Museum van de Weerstand en de renovatie van het Volkshuis van Anderlecht.

Ondertussen bleef de kerk leegstaan en klaagden buurtbewoners over overlast omdat “daklozen en verslaafden hun weg vonden naar de kerk". Daarnaast zou de tuin rond de kerk een “publieke stortplaats” zijn geworden. Twee jaar later klagen buurtbewoners nog steeds over een gebrek aan netheid rondom de kerk.

De burgemeester benadrukte in 2024 dat het project zeker gerealiseerd zou worden. Vandaag is daar geen duidelijkheid meer over, hoewel de stedenbouwkundige vergunning volgens Cumps al in orde is. "We weten niet of het zal doorgaan en wanneer, want we hebben geen budget. Het hangt af van de begroting die het Gewest zal maken", vertelt de burgemeester van Anderlecht aan BRUZZ.

"Het geld moet komen van een subsidie van Grootstedenbeleid en daarom heb ik gevraagd aan staatssecretaris voor Stadsvernieuwing Ans Persoons om volgende week samen te zitten. Pas dan kan ik iets zeggen over de toekomst van de kerk."

Dief op dak

Afgelopen week dook een video op van een dief die op klaarlichte dag het dak van de kerk beklom, en een deel van de zinken dakrand stal om door te verkopen. Daarover berichtte La Dernière Heure. Het zou tot verontwaardiging hebben geleid bij de buurtbewoners.

Cumps zag de video en wijst erop dat het gevaarlijk is om het gebouw te betreden. Door de jarenlange leegstand raakte het gebouw steeds verder verloederd. "Het is gevaarlijk om binnen te gaan, omdat er stabiliteitsproblemen zijn", legt hij uit. Ook zijn er regelmatig krakers, maar door de stabiliteitsproblemen is het te onveilig om te interveniëren.

"We hebben de kerk nu afgesloten met betonblokken, zodat niemand naar binnen kan, maar in de toekomst willen we de werken starten om het gebouw terug te stabiliseren. Pas dan is het voor politiemensen veilig om binnen te gaan."