Noordstation erkend als monument, NMBS analyseert beslissing

De Brusselse regering heeft grote delen van het treinstation Brussel-Noord erkend als monument. Het gaat onder meer om de klokkentoren en de stationshal, maar ook de perrons en de nog resterende houten banken. Dat bevestigt het kabinet van Brussels staatssecretaris voor Stedenbouw en Erfgoed Ans Persoons (Vooruit), na een publicatie in het Staatsblad.

De stationsdelen "worden ingeschreven op de bewaarlijst als monument, wegens hun historische, esthetische en artistieke waarde", zo luidt het officieel in het Staatsblad. "Door die beslissing wordt het behoud van de opmerkelijke historische elementen van het iconische gebouw van het Brusselse modernisme verzekerd", voegt Persoons toe.

De erkenning omvat onder meer de klokkentoren van het station, gevels en daken, de lokettenzaal "met zijn monumentale trap in U-vorm", de zaal van het vroegere treinmuseum, en de zeven perrons "en de bijbehorende oorspronkelijke voorzieningen die er integrerend deel van uitmaken, zoals de luifels, wachtkamers of schuilhuisjes, de voormalige houten telefooncellen, en massiefhouten banken."

Rond die banken was enkele jaren geleden heel wat te doen. Spoorwegmaatschappij NMBS verving er een aantal door metalen exemplaren, wat tot protest leidde. Een aantal houten banken is uiteindelijk blijven staan.

'Moderne noden'

De erkenning betekent niet dat eigenaar NMBS niets meer mag doen in het gebouw, benadrukt het kabinet-Persoons. De spoorwegmaatschappij "kan het gebouw nog steeds aanpassen aan de moderne noden en het comfort van de reizigers", luidt het. Er kunnen bijvoorbeeld roltrappen of liften worden geïnstalleerd, of nog beeldschermen of luidsprekers, "met respect voor het erfgoed".

De NMBS laat weten dat ze onlangs op de hoogte werd gebracht van de beslissing en die nog aan het analyseren is. Ze wijst erop dat er eind 2019 nog grote renovatiewerken aan het station werden afgerond. Zo werd de stationshal "in zijn oude glorie hersteld" en kwamen er liften en roltrappen aan elk perron.

Het Noordstation, gelegen in Schaarbeek, werd gebouwd tussen 1938 en 1956. Het modernistische gebouw - met kubistische volumes, een strikte symmetrie en verticale lijnen in de gevels - is het werk van de architecten Paul en Jacques Saintenoy en Jean Hendrickx-Van den Bosch.

Herkenningspunt

"Het Noordstation is niet zomaar een plek waar je passeert, of een puur functioneel gebouw: het is een van de belangrijkste toegangspoorten tot Brussel en een herkenningspunt in het stadslandschap van onze hoofdstad", zegt Persoons. "Dat spoorwegerfgoed erkennen, beschermen en waarderen, houdt dus een bevestiging in van de identiteit van onze stad, en zorgt ervoor dat zijn typische naoorlogse modernistische architectuur voor de toekomstige generaties bewaard blijft."

De erkenning maakt volgens de staatssecretaris ook deel uit van de herontwikkeling van de Brusselse Noordwijk tot "een levendige, groene en multifunctionele ruimte", waar het Noordstation een centraal element van moet worden.

Eerder werden al het Centraal Station en de halte Congres opgenomen in de bewaarlijst van Brusselse monumenten.