Renovatie Justitiepaleis zal meer dan 600 miljoen kosten

De totale kost van de renovatie van het Justitiepaleis in Brussel zou uitkomen op meer dan 600 miljoen euro. Dat blijkt uit cijfers die Britt Huybrechts (Vlaams Belang) opvroeg bij de minister van de Regie der Gebouwen Vanessa Matz (Les Engagés). Toch is dit hoge bedrag volgens Dirk Van Gerven, oud-stafhouder aan de balie van Brussel, "zeker te verantwoorden, omdat het gebouw een monument is dat zeer belangrijk is voor Justitie".

Al meer dan 40 jaar staat het Justitiepaleis in de stellingen. Maar sinds oktober 2023 wordt de gevel van het beschermde historische gebouw eindelijk gerenoveerd. Dat deel van de renovatie zou tegen 2030 klaar moeten zijn.

De totale kostprijs voor dit renovatieproject wordt momenteel geschat op meer dan 600 miljoen euro.

Volgens oppositiepartij Vlaams Belang staat het dossier symbool voor "de onbekwaamheid van de federale overheid om grote infrastructuur- en erfgoedprojecten efficiënt te beheren".

Kamerlid Britt Huybrechts vindt dat er een onderzoek gedaan moet worden naar wat allemaal is misgegaan. "Zowel in de aanpak als in de opvolging van het project."

Sinds de jaren 80 is er al bijna 5 miljoen euro uitgegeven aan de huur, plaatsing, aankoop, onderhoud en versteviging van de stellingen rond het gebouw.

Sinds 2018 werd al ongeveer 28,5 miljoen euro uitgegeven aan studies, stellingen en de eerste restauratiewerken aan de gevel.

Voor de volgende fases van de gevelrestauratie wordt nog eens ongeveer 100 miljoen euro voorzien.

Maar de grootste kost zou de renovatie van de binnenkant (het interieur) worden. Volgens actuele schattingen zou dat 480 miljoen euro kosten.

'Monument dat heel belangrijk is voor Justitie'

Dirk Van Gerven is oud-stafhouder aan de balie van Brussel en bestuurder bij de Poelaertstichting die toeziet op de eerbiediging van het Justitiepaleis. In De Ochtend op Radio 1 erkent hij dat het om een hoog bedrag gaat, maar dat het zeker te verantwoorden is. Het gebouw werd immers decennialang onvoldoende onderhouden.

Tussen 1984 en 2015 is er volgens Van Gerven niets gebeurd met het gebouw zelf, behalve het minimale onderhoud. De renovatiewerken aan de koepel zijn in 2002 wel gestart. En er zijn stellingen geplaatst omwille van veiligheidsredenen. Want sinds begin jaren 80 vallen er al brokstukken van de koepels.

De renovatie voor het interieur zelf wordt dan nog eens op 480 miljoen euro geraamd. Maar volgens Van Gerven zijn er heel wat openbare gebouwen, monumenten, die een vergelijkbare kost hebben.

"Dit gebouw is een monument en het is heel belangrijk voor Justitie. Het gaat niet zomaar om de renovatie van het interieur als dusdanig, je moet tegelijk ook nadenken over hoe je de infrastructuur moet aanpassen aan justitie van morgen, van binnen 50 jaar? Dat gaat geld kosten. Dit is dus zeker te verantwoorden. Justitie is een pijler van onze democratische rechtsstaat. Een goed werkende justitie is belangrijk voor de rechtszekerheid en voor de economie."

Van Gerven vindt het wel schandalig dat het zo lang geduurd heeft voor er beslissingen genomen zijn over de renovatie. Er zijn onder meer vochtproblemen binnen in het gebouw en op verschillende plaatsen is het pleisterwerk dringend aan vervanging toe.

"De mensen werken er vaak in lokalen met schimmel, er lopen ratten rond, dat is niet normaal werken. Maar eerst moest er een beslissing genomen worden. Wil men nog geld investeren en wil men justitie daar houden? Dat is pas in 2015 gebeurd. En daarna is het wel snel gegaan."

Renovatie volledig afgerond tegen 2040?

Het uiteindelijke doel is het oorspronkelijke uitzicht van het Justitiepaleis in ere te herstellen én het gebouw aan te passen aan de noden van een moderne justitie en de hedendaagse vereisten rond duurzaamheid en technieken.

Tegen 2030 zouden de renovatiewerken aan de gevels afgerond moeten zijn. Verwacht wordt dat de totale renovatie, binnen- én buitenkant, pas tegen 2040 afgerond zou zijn.

Auteur: Ellen Maerevoet