Carlo klist zakkenrollers: 'Dieven slikken steeds vaker pillen'

Een raamklopper, een Zidane of een rug-aan-rug. Er is geen gauwdieventechniek of Carlo Cerchi (37) kent ze wel. Vijftien jaar al jaagt hij met de cel pickpockets van de spoorwegpolitie op bagagedieven en zakkenrollers. “Iedereen kan echt slachtoffer worden.”

Of we even willen rechtstaan voor een demonstratie? Carlo Cerchi vraagt me hoe laat het is en bedankt me vervolgens nadrukkelijk met een handdruk. Zijn tweede hand komt daarbij terecht op de plek waar mijn ingebeelde horloge zit. Terwijl hij me nog altijd hartelijk de hand schudt, trek hij me mee in een soort vreugdedansje, waarbij hij voortdurend tegen mijn benen tikt.

“Dat is wat we een Zidane noemen. Je spreekt je slachtoffer aan met een smoes zoals de tijd vragen of je stuurt een voetbal in zijn of haar richting, vervolgens geef je een hand – weinig mensen weigeren een uitgestoken hand – en dan ga je de aandacht afleiden met een dansje en bewegingen tegen de benen. Ondertussen is dat horloge, die telefoon of portemonnee weg. Het is een vrij gesofisticeerde techniek. We zien soms hoe gauwdieven die op elkaar oefenen.”

Aandacht afleiden als sleutel

Carlo Cerchi is hoofdinspecteur en teamchef van de cel pickpockets bij de Brusselse spoorwegpolitie. Met zijn team bekampen ze gauw- en bagagediefstallen in de Brusselse stations, een titanenwerk, waarbij de cel ook realtime hulp krijgt van de dienst camerabewaking.

Het voorbeeld met de Zidane-techniek is niet toevallig gekozen. De methode bevat een basiselement dat in tal van dieventruken terugkomt: de aandacht afleiden of verdelen, waardoor de eigenlijke diefstal niet wordt opgemerkt. “Iedereen kan zo slachtoffer worden.”

“Je ziet dat ook bij bagagedieven op de trein, bijvoorbeeld bij de raamklopper. Die tikt van op het perron op het raam. Terwijl de passagier even afgeleid is, neemt een kompaan de buit mee of verwisselt hij twee tassen. Op internationale treinen hebben mensen vaak meer waardevolle spullen mee en zijn mensen sowieso al met verschillende zaken tegelijk bezig: hun zitplaats vinden, afscheid nemen … Daarbij komt nog dat de trein een vals gevoel van veiligheid kan geven: je hebt je ticket betaald, het is al gecontroleerd.”

Een echte zakkenroller heeft flink wat techniek nodig. “Wie een portemonnee of telefoon uit een achterbroekzak wil stelen, zal dat vaak op een trap doen. Terwijl iemand naar boven loopt, is er telkens een fase dat de broek opspant omdat het been in kwestie omhooggaat en een fase van ontspanning omdat het been gestrekt is. Dát is het moment waarop de zakkenroller toeslaat. Zo'n diefstal tijdens een beweging valt minder op dan wanneer iemand stilstaat. Gauwdieven aarzelen trouwens niet om een roltrap stil te leggen, zodat hun beoogde prooi wel naar boven moet stappen.”

Dé typische Brusselse gauwdief bestaat niet. “We vatten oude en jonge daders, zo'n 150 per jaar. De jongste was 11 en de oudste 69. Je hebt een kern van gauwdieven die hier al lang opereren en dan zijn er steeds weer nieuwe daders of groepen. Als het wat te moeilijk wordt in een bepaalde stad of land, veranderen velen van hen van plek. De meesten zijn trouwens niet ingeschreven in België. Dat betekent niet dat we etnisch profileren. We kijken vooral naar afwijkend gedrag. Wie bijvoorbeeld aan een infobord niet naar de info, maar naar medereizigers kijkt, volgen we.”

'Papa, is dat er één?'

Die dieven hebben de laatste jaren steeds vaker kalmeer pillen op zak zoals Rivotril of Lyrica, merkt de cel pickpockets. “Ze gebruiken die op twee manieren: om meer lef te hebben voor een diefstal, maar ook als we hen klissen. Door dan snel een pil in te slikken bemoeilijken ze de hele afhandeling van hun zaak: er moet dan een medische check komen en ga zo maar door.”

Het moeilijkste aan Carlo's job blijven de onregelmatige uren. “Ik heb al vaak een foto gekregen van het avondmaal dat ik mis.” Het boeiendste vindt de hoofdinspecteur de samenwerking met collega's, ook van andere diensten. “Dieven klissen is uiteindelijk toch hoe kinderen zich de job van agent voorstellen. En ik mag dat doen, hoe mooi is dat?” Die microbe blijkt ook aanstekelijk. “Als ik eens met de kinderen in Brussel ben, vragen ze me voortdurend: 'Kijk papa, is dat er één?' De opvolging is nu al verzekerd.”