Deze week al 10 delinquente jongeren vrijgelaten: 'Zo gaan schietpartijen niet ophouden'

Julien Moinil, procureur des Konings van Brussel, is niet te spreken over het ''schrijnende plaatsgebrek'' bij de Franstalige jeugdinstellingen. Alleen al deze week zijn daardoor tien delinquente jongeren vrijgelaten.

In een persbericht waaruit duidelijk grote frustratie blijkt, somt Moinil op dat deze week in Brussel al tien minderjarigen die criminele feiten hebben gepleegd, gewoon weer zijn vrijgelaten door de rechter. De jongeren, die allemaal opgepakt zijn voor feiten zoals diefstal met geweld, of de verkoop van drugs, konden niet terecht in een gesloten jeugdinstelling en niet thuis worden begeleid.

“Er is een schrijnend gebrek aan plaatsen in instellingen voor delinquente jongeren, en het gebrek aan alternatieven voor de opvang van deze jongeren. Dat vormt een belangrijk probleem dat dringend aangepakt moet worden”, zo leest het persbericht van het parket van Brussel.

“In deze omstandigheden, mogen we niet hopen dat de schietpartijen zullen ophouden”, klinkt het cynisch bij de chef van het Brusselse parket.

260 jongeren

Het parket ziet de wachtlijsten bij Franstalige jongeren alleen maar groeien: “162 jongeren staan op de wachtlijst voor een plaats in een gesloten instelling, nog eens 98 wachten op de beschikbaarheid van een mobiel begeleidingsteam.”

Deze week was de druk erg groot. Zo werden vier Brusselse jongeren in Leuven opgepakt voor overvallen met een mes. Daarbij zou één van de slachtoffers met het mes op de keel zijn afgedreigd, een ander werd geslagen.

De vier konden worden aangehouden, drie van hen waren minderjarig. “Ze zijn 16 en 17 jaar oud en werden ter beschikking gesteld van het parket, dat hun plaatsing in een openbare gemeenschapsinstelling voor jeugdbescherming vorderde.”

Maar die plaatsing stuitte op een gebrek aan beschikbare bedden in de jeugdinstelling, er was ook geen opvolgteam voor begeleiding voorhanden.

Vrijgelaten

Een gelijkaardig verhaal aan het station van Nijvel. Dat werd zaterdagavond onveilig gemaakt door vier Brusselse minderjarigen. Ze bedreigden een vrouw met een mes, om haar telefoon afhandig te maken. Twee betrokkenen waren al bekend bij het gerecht en hadden al in een jeugdinstelling gezeten. Eén van de twee was bovendien weggelopen uit de instelling van Fraipont, maar werd nadat hij weer was opgepakt, vrijgelaten omdat zijn plaats was toegewezen aan een andere jongere. De vier zijn allen vrij wegens geen plaats in een jeugdinstelling.

Procureur des Konings Moinil klinkt hard. "Door een gebrek aan middelen en infrastructuur is justitie niet in staat om de doelstelling rond bescherming van de maatschappij te waarborgen. De onderinvestering in dit domein van justitie zal – als er niet snel verandering komt – ernstige gevolgen hebben", zo waarschuwt hij.

"Men moet beseffen dat het merendeel van de jonge meerderjarige daders van schietpartijen of van de betrokkenen bij drugshandel, al een dossier bij de jeugdrechtbank gehad hebben", haalt hij aan. Moinil pleit ervoor om "fors te investeren" in de opvangplaatsen voor minderjarige daders.

Geen tekort in Vlaanderen

Tenslotte vindt Moinil het bijzonder wrang dat de situatie aan Franstalige kant zo uit de hand is gelopen, terwijl het plaatstekort bij Vlaamse instellingen veel beter lijkt mee te vallen. Nederlandstalige minderjarige delinquenten uit Brussel worden namelijk naar een gesloten instelling in Vlaanderen gestuurd als het tot een plaatsing komt. "Het is verbijsterend dat een jongere helemaal anders wordt behandeld naargelang hij Franstalig of Nederlandstalig is", vindt Moinil.

Dat verschil is ook te merken bij de Vlaamse jeugdinstellingen. "Op dit moment is er geen plaatstekort", zegt woordvoerder Niels Heselmans van het Vlaams Agentschap Justitie en Handhaving. "Ook onze centra staan soms onder druk, zeker als er in korte tijd veel plaatsingen zijn. Maar wij werken dan niet met wachtlijsten. Als er onverwacht toch geen plaats is, wordt de betrokken jongere de volgende dag opnieuw aangemeld."

Volgens Heselmans is er de laatste jaren flink gewerkt aan het uitbreiden van de capaciteit. "Dat is onder meer het geval in de gesloten instelling van Everberg en in De Grubbe in Kortenberg. Op termijn worden ook veertig 'time-outplaatsen' omgebouwd tot plaatsen voor delinquenten." Want, zo ziet Heselmans, het aantal aanmeldingen voor een plaats in een gesloten instelling stijgt stelselmatig. "Daardoor moeten we blijven werken aan het creëren van voldoende plaatsen."

Franstalige jongeren die geen plaats krijgen overnemen, dat kan voorlopig wettelijk niet. "Als ze onder een Franstalige jeugdrechtbank vallen, moeten ze bij een plaatsing ook naar een Franstalige instelling."