Geweldspiraal in de zone Zuid: 'Agenten voelen zich geviseerd'

Drie schietpartijen in een weekend, tal van auto’s die in vlammen opgaan en zelfs een commissariaat dat onder vuur wordt genomen: de politiezone Zuid beleeft woelige dagen. “Wat wordt de volgende stap? Op agenten of een belangrijke persoon schieten?”

"Zal hij er morgen nog staan?" Wie zijn auto dezer dagen op straat parkeert in laag Sint-Gillis, weet het nooit helemaal zeker. Zo raken op 11 augustus zeven auto’s beschadigd bij vier aangestoken branden. De volgende dagen gaan bij verschillende branden nog eens zeker vier auto’s in vlammen op, de laatste afgelopen weekend. Een afrekening tussen drugsbendes, vermoedt burgemeester Jean Spinette (PS).

Het voorbije weekend komen daar verschillende schietpartijen bij. Zaterdagavond krijgt een man een kogel in het been ter hoogte van het naamloze pleintje op de hoek van de Defnetstraat en de Vorstsesteenweg. Zondagochtend belandt dan weer een kogel in een balkon nabij de Jacques Francksquare, vlak bij metro Hallepoort. En zondagnacht loopt een persoon een schotwonde op aan de Vorstsesteenweg in dezelfde wijk.

Autoriteiten destabiliseren

Maar veruit het opmerkelijkste feit dateert van vrijdagavond. Kort voor middernacht openen twee onbekenden met een automatisch geweer het vuur op het voormalige hoofdcommissariaat in de Demosthenesstraat. Het gebouw mag dan enkel nog overdag gebruikt worden voor een paar diensten, de impact van het salvo is er niet minder om. Procureur des Konings Julien Moinil spreekt van een poging om de autoriteiten te destabiliseren.

Waarom die aanslag op de politie? Aangezien de schutters in de Demosthenesstraat nog op vrije voeten zijn, is het gissen naar hun motieven. Al heeft korpschef Jurgen de Landsheer wel een vermoeden. “Tijdens de zomer hadden we meer manschappen omdat er amper betogingen of voetbalmatchen waren. Dus konden we met ons zomerplan druk zetten op de drugsdealers. Dat heeft resultaat opgeleverd, maar stoort de bendes natuurlijk ook.”

Dat de politie zelf een doelwit wordt, noemt De Landsheer tegelijk onaanvaardbaar. “Sommigen denken misschien dat we nu vooral met onze eigen bescherming zullen bezig zijn en niet meer achter de drugsdealers aangaan. Die dwalen. We zullen wel extra veiligheidsmaatregelen nemen, maar ook vooral verder doen met het eigenlijke werk. Tegelijk moet ook de rest van de maatschappij aan de bak. Kinderen moeten bijvoorbeeld naar school gaan en niet op straat rondhangen.”

Geschrokken agenten

De agenten zelf zijn best geschrokken door de aanval op het commissariaat. “Ik doe al 28 jaar patrouilles in de zone”, vertelt Luciano Giammorcaro, die tevens provinciaal voorzitter van vakbond NSPV is. “Ik kan me niet herinneren dat we dit ooit meemaakten. Dus ja, de politiemensen zijn best wel ongerust en voelen zich geviseerd. Maar we vertrouwen er ook op dat er genoeg beschermingsmaatregelen komen, met onder meer dubbele patrouilles. Als de federale politie bijspringt, moet onze slagkracht niet verminderen.”

Of de daders van de aanslag het hier zullen bij laten, is maar de vraag, denkt Marcella Militello van antimaffia-collectief Basta! “Zo’n frontale aanval op het gezag is erg uitzonderlijk en zou ook het begin van nog meer escalatie kunnen zijn. Gaan ze nu op agenten schieten? Of op belangrijke personen in de strijd tegen de drugstrafiek? Ik hoorde al eens zeggen dat die aanval een teken van zwakte is, maar daar ben ik het niet mee eens. Het betekent wél dat de drugsmaffia zich bedreigd voelt door de politie.”

Of er een link is tussen de aanval op het commissariaat enerzijds en de opeenvolgende schietpartijen en brandende auto’s in Sint-Gillis anderzijds is momenteel onduidelijk. Die laatste twee fenomenen lijken vooral gelinkt aan een strijd tussen drugsbendes die opnieuw opflakkert. “De vakantie is gedaan en dus komen zowel de klanten als de dealers terug, met de nodige wrijvingen tot gevolg”, vermoedt burgemeester Jean Spinette. “Iedereen probeert zijn verkoopplek weer in te nemen.”

De burgemeester vraagt vooral om de drugstrafiek meer aan de bron aan te pakken. “We hebben echt versterking nodig voor de federale gerechtelijke politie om de netwerken op te rollen.” Het is een vraag die ook procureur Julien Moinil dit weekend nog herhaalde. Volgens hem ontbreken er daar nog steeds circa 80 mensen in Brussel. “Dat soort gespecialiseerd personeel kan echt inzicht krijgen in de structuur van de bendes, hun codes en financiële belangen”, weet Marcella Militello van Basta!

Politiek gekibbel

PS, MR en CD&V bakkeleien ondertussen over wie een versnelling hoger moet schakelen in de strijd tegen drugs. Brussels PS-voorzitter Ahmed Laaouej vindt dat de ministers van Justitie (Annelies Verlinden, CD&V) en Binnenlandse Zaken (Bernard Quintin, MR) niet genoeg doen. Verlinden kaatst de bal terug: "De lokale besturen mogen niet langer de moeilijke keuzes ontwijken of problemen vooruitschuiven, minimaliseren of toedekken”, schrijft ze onder meer. (…) "Niet de zoektocht naar schuldigen, maar naar oplossingen moet centraal staan.”

De Brusselse agenten vragen vooral dat het politieke gekibbel stopt. “We willen dat de politiek met oplossingen komt, niet met kinderlijke verwijten”, aldus Luciano Giammorcaro.