Minister na kritiek op plaatstekort jeugdinstel­lingen: ‘Maar twee jongeren op wachtlijst'

De Franstalige minister van Jeugd, Valérie Lescrenier (Les Engagés), heeft gereageerd op de felle kritiek van de Brusselse procureur des Konings Julien Moinil, op het plaatstekort in gesloten jeugdinstellingen. Ze geeft toe dat het systeem onder druk staat, maar vindt dat Moinil de cijfers nauwkeuriger had moeten voorstellen. Het parket reageert op zijn beurt dat de minister de werkelijkheid verdraait: "We kregen te horen dat er enkel plaats was voor een verdachte van doodslag."

In een opvallend persbericht dinsdag, trok het parket van Brussel aan de alarmbel omdat tien minderjarigen die afgelopen weekend waren opgepakt voor ernstige feiten, allemaal zijn vrijgelaten. Ze konden namelijk niet terecht in een Franstalige jeugdinstelling, er was ook geen plek bij de educatieve begeleiding aan huis door de Franstalige jeugdzorg.

Minister Lescrenier ontkent niet dat er een tekort is aan plaatsen voor jongeren in gevaar, en voor jongeren “die in conflict zijn met de wet". Lescrenier is in de regering van de Franse Gemeenschap bevoegd voor Jeugd en Jeugdzorg.

Deze “structurele realiteit, die al meer dan 20 jaar bekend is”, kent zelfs “een zorgwekkende evolutie” bij de plaatsen voor jongere profielen, jongeren die erg gewelddadige feiten plegen en jongeren die betrokken raken bij criminele netwerken, geeft de minister toe. Het plaatstekort in de instellingen leidt bovendien tot meer druk bij justitie, luidt haar analyse.

Twee jongeren

Toch “moeten de alarmberichten worden genuanceerd”, vindt ze. “Volgens de gegevens van mijn dienst Jeugdzorg en de verbindingscel die de gedwongen opnames beheert, zijn er twee plaatsen toegewezen op verzoek van de jeugdrechtbank van Brussel. Daarnaast zijn er inderdaad twee jongeren op een wachtlijst geplaatst voor plaatsing in een open regime, of voor begeleiding via mobiele teams.

Maar, zo benadrukt de minister, "op dit moment zijn er geen tien verzoeken geregistreerd” bij de Franstalige Jeugdzorg. “De door het parket beschreven situatie wijst op een reële druk op het systeem, dat betwisten wij niet. Maar deze moet nauwkeurig worden weergegeven. Afgelopen weekend hebben we wel degelijk de verzoeken van de jeugdmagistraten kunnen beantwoorden", stelt Lescrenier.

Alternatieven

Procureur des Konings Julien Moinil hekelde ook het gebrek aan alternatieven voor een plaatsing binnen een gesloten jeugdinstelling. Lescrenier benadrukt dat wanneer een jonge delinquent op de wachtlijst belandt, dat niet betekent dat er door justitie geen gevolg meer wordt gegeven aan de feiten. Volgens de minister kan het gerecht nog andere maatregelen opleggen, zoals begeleiding door een mobiel team. "Ook jongeren op een wachtlijst worden vaak al begeleid", verzekert ze.

De minister vermeldt daarnaast dat meer dan 75 procent van de plaatsingsvoorstellen die Jeugdzorg doet om jongeren van de wachtlijst te halen, door magistraten worden afgewezen. Dat toont volgens haar aan dat er een mismatch bestaat tussen het aanbod en de profielen van de jongeren. Verder stelt ze dat 43 procent van de Franstalige jongeren op meerdere wachtlijsten tegelijk staan.

Tot slot heeft de Franse Gemeenschapsregering vorige week een actieplan goedgekeurd voor een geleidelijke capaciteitsuitbreiding bij de jeugdinstellingen. Het aanbod moet groeien van 245 plaatsen voor Brussel en Wallonië vandaag, naar 286 in 2028 en 301 plaatsen tegen het einde van de bestuursperiode.

Enkel plaats voor doodslag

Woensdagochtend reageert het parket van Brussel op de beweringen van Lescrenier. "De minister geeft helemaal niet weer hoe de situatie op het terrein in werkelijkheid is", klinkt het gepikeerd. "Er werd geen enkele plaats toegekend voor de tien minderjarigen die zondag ter beschikking werden gesteld, ze werden allemaal vrijgelaten en als de betrokken magistraat zich tot de verbindingscel Jeugdzorg wendde, kreeg hij te horen dat er geen plaats was, behalve voor doodslag (sic)."

In de mededeling geeft het parket het voorbeeld van een minderjarige delinquent die werd opgepakt voor slagen en verwondingen en verboden wapendracht. Voor die jongere werd begeleiding door de bijzondere jeugdzorg aangevraagd. Drie maanden later werd de jongere opnieuw opgepakt, deze keer voor feiten van diefstal met geweld, de begeleiding was nog steeds niet opgestart.

"De rechter zal een plaats in een jeugdinstelling vragen, maar bij gebrek aan plaats zal hij de jongere vrijlaten. Er zijn tal van zulke voorbeelden", stelt het parket vast. "De woorden van de minister dat de minderjarige niet zonder begeleiding wordt gelaten, kloppen dus niet."

Het parket van Brussel laat nog weten dat het de situatie zal blijven aankaarten.