Minister van Defensie Francken op het matje geroepen na uitzending over vermeende drones

Theo Francken (N-VA) moet zich donderdagmiddag in de Kamer van Volksvertegenwoordigers verantwoorden voor verschillende onregelmatigheden, onthuld door Pano. Dat VRT-duidingspogramma ging woensdagavond in op de vele 'Russische drones' die eind vorig jaar gesignaleerd werden. Francken gebruikte die dreiging om de aankoop van anti-dronemiddelen te versnellen, zonder openbare aanbesteding.

Maar voor die Russische drones is geen bewijs, aldus Pano. Meer zelfs: één filmpje van een drone boven Brussels Airport zou volgens Pano van Francken zelf komen en gaat in werkelijkheid om een politiehelikopter.

Vele meldingen

Eind 2025 waren er verschillende meldingen van mogelijk vijandige drones in het Belgische luchtruim. In de nacht van 2 op 3 oktober boven de militaire basis in Elsenborn, daarna boven die van Kleine Brogel en Marche-en-Famenne.

Het meeste impact hadden evenwel de vermeende drones die op 4 november boven Brussels Airport en de luchthaven van Luik werden gesignaleerd. De nationale luchthaven ging dicht, vele vluchten werden omgeleid. Francken verliet toen ook live de uitzending van De Tafel van Tine op Play "omdat er iets groter aan de hand was."

Op 6 november ging Brussels Airport nog eens dicht omwille van een vermeende drone. Ook in Florennes, Schaffen en opnieuw in Kleine Brogel werden weer drones gesignaleerd. Tussen 1 september 2025 en 21 januari 2026 kreeg het Nationaal Crisiscentrum 558 meldingen van verdachte drones in ons land.

De Russen

Minister van Defensie Theo Francken (N-VA) en de legertop wezen meteen naar Rusland als vermoedelijke dader. Dat er toen onderhandelingen waren om het Russische geld bij het Brusselse Euroclear aan te boren, zette die hypothese kracht bij. Aan dat gebouw, gelegen in Sint-Joost-ten-Node, werd in 2024 trouwens een drone gespot, net toen de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in het land was.

Maar dat de Russen hier achter zaten, daar is totaal geen bewijs voor, stelt Pano nu. Het is zelfs hoogst onzeker dat het om drones gaat. Zo wist de VRT al in november dat de vermeende drones boven Brussels Airport eigenlijk een politiehelikopter (4 november) en een cargovliegtuig (6 november) waren.

Opvallend: het filmpje dat HLN op 4 november toonde van de drone boven Brussels Airport, kwam "van een hooggeplaatste bron binnen de veiligheidsdiensten." Maar volgens Pano is die bron niemand minder dan Francken zelf. En ging het dus om een politiehelikopter.

Counterdroneplan

Al na de eerste drones in Elsenborn schakelde Francken, die toen op handelsmissie in Californië was, een versnelling hoger. Hij benoemde prompt luitenant-generaal Michel Van Strythem tot 'drone-generaal' en wilde enkele investeringen, die gepland waren voor 2026, vervroegen.

Op 7 november keurde de ministerraad het antidroneplan goed. De regering maakte bij hoogdringendheid ongeveer 50 miljoen euro vrij voor de aankoop van detectieapparatuur en antidronewapens.

Bijzonder is dat dit zonder openbare aanbesteding gebeurde, waarbij verschillende bedrijven de kans krijgen een offerte in te dienen. En daar knelt volgens Pano het schoentje.

Het bedrijf Senhive kreeg van defensie 10,4 miljoen euro, ondanks een ongunstig advies van de inspectie van Financiën. En dit voor het detecteren van drones die met radiosignalen bestuurd worden, terwijl vijandige drones doorgaans via 5G of GPS bestuurd worden. Volgens Pano betaalde defensie te veel.

Francken en Senhive-CEO Steven Krekels kennen elkaar al langer. Op 5 januari postte Francken op X nog een foto van hen beiden in de Lubbeekse bossen. Vriendjespolitiek dus, insinueert Pano. Maar Krekels zegt daarover dat hij "niet de enige is die gepasseerd is in de Lubbeekse bossen."

Voor Letse kamikazedrones legde Defensie dan weer 7,8 miljoen euro neer, terwijl dat ook een pak goedkoper kon, stelt Pano.

Parlement kritisch

Deze gang van zaken verontrust oppositie én meerderheid. "Op de pensioenen wordt er beknibbeld, net als op de lonen, op de subsidies en de uitkeringen. Tegelijk kan het voor defensiemateriaal niet snel genoeg gaan", zegt Staf Aerts (Groen), voorzitter van de commissie Legeraankopen in de Kamer.

Peter Mertens (PVDA) stelt dan weer dat "er al ministers voor minder zijn moeten opstappen." Vlaams Belang vindt het cynisch dat hun voorstel voor een onafhankelijke controlecommissie op legeraankopen woensdag werd weggestemd. En Gwendolyn Rutten neemt het Francken kwalijk dat hij beelden van een 'grote gevaarlijke drone' lekte naar een krant, terwijl het in werkelijkheid om een politiehelikopter gaat.

Maar ook meerderheidspartij CD&V is kritisch. "De premier zegt elke dag dat het geld op is, dan moeten uitgaven voor defensie ook op een verstandige manier gebeuren", aldus Koen Van den Heuvel van CD&V.

Axel Weydts (Vooruit) voegt zich bij dat rijtje. "Ik reken erop dat de minister absolute transparantie geeft."

Donderdagmiddag, om 14.15 uur, start de plenaire vergadering met vragenuurtje in de Kamer. Aerts liet onze redactie al weten dat hij Francken hierover zal ondervragen.

'Nul bewijs'

Francken heeft niet meegewerkt aan de Pano-reportage. Aan HLN zei hij donderdag dat er "heel veel insinuaties zijn, maar nul hard bewijs. In de wet staat dat bij urgente aankopen een bepaalde procedure moet worden gevolgd, en die is gevolgd." De prijzen zouden ook marktconform zijn.

Volgens Francken heeft de Kamercommissie legeraankopen alles goedgekeurd, op één onthouding na. “De rest was allemaal voor, ook de oppositie die nu zo hard lawaai maakt.”