Na schietpartijen nu ook explosies: drugsgeweld laait op in Sint-Gillis

De voorbije weken laaide het geweld in Sint-Gillis opnieuw op met schietpartijen en een relatief nieuw fenomeen voor Brussel: explosies. Vrijdagnacht nog werden de ruiten van een shishabar en een middelbare school vernield bij een ontploffing. Volgens de politie is er een escalerende territoriumstrijd gaande tussen drugsbendes.

Afgelopen vrijdag was het weer van dat: rond 0.20 uur blaast een enorme knal de vitrine van shishabar OKLM op de Theodore Verhaegenstraat op. De explosie is zo hevig dat ook tal van ruiten sneuvelen in de school aan de overkant van de straat.

De ontploffing is het zoveelste incident op korte tijd in de brede buurt rond het Bethlehemplein. Op enkele weken tijd waren er al een viertal ontploffingen aan huizen en minstens twee schietpartijen en een brandstichting, waarbij vaak dezelfde panden worden geviseerd. Met name aan de Bosnië-/Gustave Defnetstraat is het telkens weer prijs. En net zoals vrijdagnacht beperkt de schade zich vaak niet tot het geviseerde pand.

Wat verklaart die plotse toename van geweld? Het Bethlehemplein mag dan al enkele jaren een belangrijke verkoopplaats van verschillende soorten drugs zijn (naast onder meer cannabis wordt ook de erg winstgevende drug cocaïne er verhandeld), het geweld op en rond het plein bleef al bij al beperkt de voorbije jaren.

“We zien twee zaken”, klinkt het bij de politiezone Brussel Zuid. “Enerzijds is er een territoriumstrijd gaande. Anderzijds is de politie ook heel actief op het terrein. De politie-interventies oefenen druk uit op de criminele groepen, wat op zijn beurt voor spanning en destabilisering binnen die groepen zorgt. Jammer genoeg speelt die strijd tussen criminelen zich ook af in woonwijken.”

Het geweld is met andere woorden een onbedoeld neveneffect van het politie-optreden. De acties van de ordediensten doen de strijd om drugsterritorium opflakkeren op plekken waar een machtsvacuüm of onevenwicht ontstaat.

Marollen versus Bethlehemplein

Waarom dezelfde panden vaak verschillende keren worden geviseerd, wil de politie niet zeggen. Maar burgemeester Jean Spinette (PS) maakt er geen geheim van dat in die panden – onder meer – mensen wonen die bekend zijn omwille van hun rol in de drugshandel.

“Dat is wat ik hoor van mensen die inzage hebben in de dossiers. Er zou ook een soort conflict bezig zijn tussen de dealers uit de Marollen in Brussel-Stad en die van het Bethlehemplein.”

Dat er naar explosieven wordt gegrepen, noemt Spinette een escalatie. “Vaak wordt er eerst geschoten, maar de volgende stap om angst te zaaien is het gebruik van explosieven. In de praktijk gaat het waarschijnlijk om heel zwaar vuurwerk van het type Cobra 6 of 7. Dat zijn eigenlijk staven dynamiet.”

Federale versterking

Spinette sloeg de voorbije dagen alarm op alle mogelijke niveaus over het oplaaiende geweld. “Want op deze manier treft het geweld heel veel mensen, ook bewoners die helemaal niets met drugshandel te maken hebben. We hebben echt meer steun nodig. Gelukkig zal ook het federale niveau nu voor versterking zorgen.”

Een aantal bewoners in de bewuste wijken staan erg weigerachtig tegenover meer politie en vragen vooral om meer preventie en sociale maatregelen, onder meer voor druggebruikers. Spinette benadrukt dat die ook belangrijk zijn, maar beklemtoont dat het drugsgeweld enkel kan beperkt worden door ook meer politie op het terrein te hebben.

“Om op te treden tegen de dealers, maar ook tegen gebruikers", aldus de burgemeester. "Want die houden de handel en dus ook de overlast in stand.”

Nationale strategie nodig

Ook antimafiavereniging Basta! slaat alarm naar aanleiding van de reeks explosies. "We moeten stoppen met dit te minimaliseren: wat vandaag gebeurt, is een teken dat de georganiseerde criminaliteit zich steeds meer in onze maatschappij wortelt, haar grenzen aftast en met een zorgwekkend gemak aan terrein wint," laat de vereniging weten.

"Als de staat niet onmiddellijk de controle terugneemt, zullen criminele netwerken in haar plaats blijven bepalen wat er gebeurt in onze wijken, terwijl schietpartijen en explosies blijven doorgaan en er doden vallen. Het is tijd dat de regering in actie komt. We hebben nood aan een ambitieuze, gecoördineerde en onmiddellijk inzetbare nationale strategie om het terrein terug te winnen van de georganiseerde criminaliteit."