Nieuwe korpschef zone West: ‘Eengemaakte politiezone blijft dicht bij de burger’

There's a new sheriff in town in de politiezone West: voortaan draagt hoofdcommissaris Xavier Legrand de goudgele strepen van korpschef. Hij komt zo aan het hoofd te staan van de negenhonderd agenten die het veeleisende gebied van Molenbeek, Koekelberg en Jette tot Ganshoren en Sint-Agatha-Berchem veilig houden.

Legrand neemt zo het stokje over van Luc Ysebaert, die na 44 jaar dienst met pensioen gaat. Zelf begon hij bij de politie in 1996 als patrouilleur en kwam hij, na een periode als politieadviseur voor Justitie, in 2021 bij de zone West terecht.

We ontmoeten hem in zijn kantoor in de De Koninckstraat in Molenbeek waar hij ons in nagenoeg vlekkeloos Nederlands ontvangt. Aan de muur hangt een speelse cartoon van Le Chat, recht tegenover een statig portret van de koning. “Wij agenten moeten soms ook onszelf durven te relativeren", verklaart Legrand. "Dat is cruciaal om dichter bij de burgers te komen.”

Nogal een uitdaging in uw zone, niet? Bij de recente rellen na de Africa Cup bleek opnieuw dat verschillende wijken de politie niet als vriend beschouwen.

Xavier Legrand: De meeste mensen zijn erg blij met onze dienstverlening, maar inderdaad. Voor onze mensen, die met de beste wil van de wereld hun werk doen, is het soms moeilijk dat er a priori weerstand is tegen hun uniform.

Wij organiseren daarom allerlei acties om de relatie met de burgers te versterken, en in het bijzonder met de jeugd. Zo begonnen we vorig jaar, na het grote succes in andere zones, met ‘Coffee with a cop’, een evenement waarbij wijkinspecteurs in gesprek gaan met buurtbewoners.

We hadden ook al een programma voor basisscholen om onze werking te leren kennen en zijn nu bezig met een uitbreiding naar secundaire scholen. Verder organiseerden we onlangs opleidingen rond culturele codes en professioneel profileren. Met behulp van vzw’s leerden onze agenten zo hoe het voelt om gecontroleerd te worden en hoe ze dat beter kunnen aanpakken.

Wat met de drugsproblematiek en de bijhorende schietpartijen?

Legrand: Ook dat blijft uiteraard centraal staan in onze werking. Vorig jaar verrichtten we 475 arrestaties in verband met drugs: een record. Ook de inbeslagnames spraken boekdelen: 465.000 euro aan cash en 32 kilo cocaïne.

We stellen nu ook een hoofdinspecteur aan per hotspot om permanente informatie-uitwisseling te verzekeren met alle actoren. Van vzw’s tot de gemeenten en huisvestingsmaatschappijen. De prioriteit is om het veiligheidsgevoel te verhogen.

Hebt u daar genoeg mensen voor?

Legrand: Onze bezetting is aan de lage kant. We hebben een personeelstekort van 15 à 20 procent. Dat is vooral te wijten aan het nieuwe rekruteringsmechanisme sinds 2023, waarbij de selectieprocedure tussen 18 en 24 maanden kost.

Die tekorten laten zich vooral voelen in de werkdruk. We garanderen iedere nacht zeven patrouilles die stand-by staan, maar soms moeten agenten verschillende nachten na elkaar werken. Er komen binnenkort wel 40 nieuwe agenten in dienst, wat wat ademruimte zal geven.

In het Elisabethpark in Ganshoren werd vorig jaar Fabian aangereden door een politievoertuig. Hoe kijkt u naar de wetgeving rond prioritair rijden?

Legrand: Dat was natuurlijk een drama. Toch denk ik dat de regels in onze zone duidelijk zijn. Prioritair rijden staat al jaren centraal bij ons en in 2023 schakelden we in ons opleidingsprogramma over van oefeningen op circuit naar de openbare weg om agenten beter voor te bereiden. Voor dat programma werd een budget op jaarbasis van zeker 100.000 euro vrijgemaakt.

Toch is dit drama spijtig genoeg gebeurd. De regels zijn volgens mij duidelijk, maar genoeg training heb je nooit.

Hoe kijkt u naar het geplande fusieproject van de Brusselse politiezones?

Legrand: Er zijn vandaag verschillende elementen die suggereren dat het nuttig kan zijn om zaken op grotere schaal aan te pakken. De uitdaging zal zijn om de continuïteit van de openbare dienstverlening te garanderen en op termijn efficiënter te worden.

Ik denk niet dat een grotere zone per se betekent dat de nabijheid voor de burger verdwijnt. Dat is een kwestie van organisatie.

Tot slot: hoe ontspant een korpschef na een lange werkdag?

Legrand: Ik schaak al eens graag online. Dan speel ik blitz-spelletjes van 5 minuten op mijn gsm, erg verslavend, maar zeer leuk.

De Bobby Fischer van de zone West?

Legrand: Dat zou ik niet durven te zeggen. Als kunstliefhebber meen je ook niet dat je kan schilderen.