Sint-Gillis is het wapengeweld beu: ‘Geen leger militairen nodig, wel leger onderwijzers'

Een vijfhonderdtal inwoners van Sint-Gillis is zondag naar het Bethlehemplein afgezakt voor een manifestatie tegen het wapengeweld en de georganiseerde misdaad. “We voelen ons in de steek gelaten door onze politici, die alleen maar bezig lijken met politieke spelletjes."

Het straatprotest is een reactie op de recente schietpartijen in de gemeente. De betogers doen een oproep aan de politiek, die volgens hen niet alleen werk moet maken van repressie, maar vooral ook van preventie. Ook voor de inwoners van Sint-Gillis zelf is een rol weggelegd, klinkt het.

"De georganiseerde criminaliteit heeft in onze wijken een machine gecreëerd, gevoed door de drughandel", zegt Timothy Eden, van het comité 'Citoyen·nes engagé·es pour le bien-être de Saint-Gilles', een van de initiatiefnemers van de betoging. "Die machine slokt onze straten, onze parken, onze speelpleinen op, maar ook onze winkels en horecazaken, en zelfs onze slaap. We voelen ons in de steek gelaten door onze politici, die alleen maar bezig lijken met politieke spelletjes."

Ontwortelen

"De criminele organisaties proberen ons terrein in te nemen, niet alleen fysiek door op straat drugs te verkopen maar ook op andere manieren", klinkt het bij Marcella Militello, voorzitster van de vzw BASTA! (Belgian Antimafia: Steps Toward Awareness!), die strijdt tegen de georganiseerde misdaad.

"Ze wassen ook hun misdaadgeld wit door het te investeren in de wijk, in panden, in de handelszaken. Dat geeft hen zowel een economisch als een sociaal kapitaal. We moeten als samenleving 'maatschappelijke antilichamen' vormen om die criminele organisaties te bestrijden en te ontwortelen."

Militello wil dat de Belgische politiek en justitie de mosterd gaan halen in Italië en Frankrijk, landen die volgens haar veel verder staan op vlak van wetgeving tegen georganiseerde misdaad. "Huizen en bedrijven die gebruikt worden voor drughandel of witwaspraktijken worden daar in beslag genomen. Dat is ook symbolisch belangrijk, een teken dat de staat die strijd heeft gewonnen."

De buurtbewoners zijn alvast vastberaden oplossingen te zoeken en te vinden voor het geweld waarmee de gemeente kampt.

"Repressie maakt daar deel van uit, en politie en justitie moeten daarvoor de nodige mensen en middelen krijgen", gaat Militello verder. "Maar zij kunnen dit niet alleen oplossen, het antwoord moet ook komen van de burgers en het maatschappelijk middenveld.”

“Daarom hebben we hier geen leger militairen nodig, maar een leger onderwijzers, sociaal werkers, straathoekwerkers. Druggebruik en -verslaving zijn ook een sociaal en een gezondheidsprobleem. Hoe kunnen we de verslaafden, de sociaal zwakkeren helpen als er steevast bespaard wordt op sociale hulpverlening?"

Jongeren, en dan vooral onbegeleide minderjarige asielzoekers, moeten daarin bijzondere aandacht krijgen, aangezien zij een makkelijke prooi zijn voor de criminele organisaties die in hen goedkope en makkelijk vervangbare werkkrachten zien, zo vindt de voorzitster van BASTA!: "Daarnaast moeten we ook werk maken van herstel."

"We moeten ook bereid zijn de jongeren die in de klauwen van de georganiseerde misdaad zijn gevallen, en uit de gevangenis of een jeugdinstelling komen, opnieuw op te vangen in onze gemeenschap en hen nieuwe kansen te bieden. Het misdaadgeld dat in beslag genomen wordt, moet ook geïnvesteerd worden in de wijken."

Topje van de ijsberg

Daarbij is er bij de aanwezige betogers niet alleen veel onvrede over het wapengeweld. “Die schietpartijen, dat is het topje van de ijsberg. In Hoog-Sint-Gillis krijgen ze te maken met inbraken. En in de lagere wijk uiten de sociale problemen zich door mensen met psychische stoornissen op straat die roepen en tieren, druggebruik en zwerfafval”, zo ziet Anita die in de buurt van het Sint-Gillisvoorplein woont.

Zij woont al 37 jaar in Sint-Gillis. “Het is op vlak van geweld nooit zo erg geweest als nu. Er is meer solidariteit nodig tussen de 19 gemeenten. In Ukkel was de komst van een opvangcentrum voor asielzoekers een groot schandaal. Maar het kunnen niet steeds dezelfde gemeenten zijn die opvang organiseren.”

Ook Thomas Matei was van de partij. Hij woont op 20 meter van het ‘Place des Deux Bancs’ of Oaseplein, dat afgelopen week het toneel was van twee schietpartijen met oorlogswapens. “Ik ga ermee akkoord dat elke burger zijn steentje moet bijdragen. Maar we zijn het punt gepasseerd dat we dit met wat burgerzin en sociale controle kunnen oplossen. De drugsbendes staan hier met kalasjnikovs.”

Timothy Eden uit Hoog-Sint-Gillis trekt met buurtbewoners aan de alarmbel. Die wijk ziet minder schietgeweld, maar merkt dat de politie overbevraagd is. “Er zijn de afgelopen zomer al vijftig inbraken geweest, en in 71 procent van de gevallen was de bewoner gewoon thuis. Gemiddeld had de politie 83 minuten nodig om ter plaatse te komen na een noodoproep. Totaal onaanvaardbaar, maar geen wonder, bij de politiezone Zuid horen we dat er ‘s nachts maar zes patrouilles op de baan zijn die instaan voor de hele zone."

"Ik heb het gevoel dat veel bewindslieden het stilzwijgend hebben geaccepteerd dat deze wijk wordt ingepalmd door criminaliteit."

Kritiek op Arizona

De organisatoren van het protest zeggen apolitiek te zijn. Maar de federale en de Brusselse regering kop van jut. "Beste premier De Wever, dit is ook uw mislukking", zo spreken ze de federale regeringsleider aan.

De actievoerders wijzen naar de sociale hervormingen van de Arizona-coalitie als deel van het probleem, die de druk opvoert op de lokale besturen. “De Brusselse gemeenten moeten nu kiezen tussen extra geld voor de politie, of extra steun voor voedselhulp voor de OCMW’s, die onder druk staan. Een verslavingsepidemie los je toch niet alleen op met het leger en de politie?”, zegt Militello.

“We zien steeds de minister van Binnenlandse Zaken reageren. Maar waar is de minister van Volksgezondheid in verband met de verslavingsepidemie? Waar zijn onze ministers van Onderwijs met ideeën om jongeren uit de handen van drugsbendes te houden? Het is fijn dat sommige ministers naar hier zijn gekomen, maar eigenlijk zouden ze hier een nachtje moeten komen slapen. Om te weten hoe het is om een schietpartij op een paar meter van je deur te horen gebeuren”, klinkt het fel bij Militello.