Tientallen politiewapens spoorloos in 5 jaar, maar niemand houdt het bij

Bij de politie zijn de afgelopen 5 jaar minstens 26 vuurwapens, tientallen kogelwerende vesten en honderden legitimatiekaarten verloren of gestolen. Dat blijkt uit onderzoek van VRT NWS. De werkelijke aantallen liggen mogelijk hoger, maar door de gebrekkige registratie kan de politie niet met zekerheid zeggen hoeveel materiaal verdwenen is, waar het terechtkwam en of het ooit werd teruggevonden.

Hoeveel dienstvuurwapens zijn de afgelopen 5 jaar gestolen of verdwenen bij de politie? De aanleiding voor die schijnbaar eenvoudige vraag was de mysterieuze verdwijning van een aanvalsgeweer van het type FN SCAR in de kazerne in Etterbeek. De zoektocht naar het antwoord van onze onderzoeksredactie kostte enkele maanden tijd en verliep opvallend moeizaam.

Een interne inspectiedienst onderzocht de omstandigheden waarin de verdwijning van de FN SCAR plaatsvond en formuleerde harde conclusies. In een vertrouwelijk verslag dat VRT NWS in handen kreeg, staat dat niet vastgesteld kan worden of het gaat om een verlies of een diefstal. En dat er ernstige risico's zijn wat betreft veiligheid, werking en imago.

Zijn er dan nog meer vuurwapens verdwenen? De federale politie laat na lang aandringen weten dat ze daarover "geen cijfers kunnen bemachtigen" en dat "het niet zeker is of deze centraal worden bijgehouden". Vreemd, want uit schriftelijke vragen in de Kamer is af te leiden dat diefstallen uit politiegebouwen of -voertuigen stelselmatig worden geregistreerd in zeker 2 aparte databanken.

VRT NWS vroeg de data daarom opnieuw op bij de federale politie, maar dat werd geweigerd. "Na een interne check kunnen we geen cijfers communiceren", stelt de federale politie. Pas tegen half april - ruim 3 maanden na onze vraag - levert de politie onvolledige data aan VRT NWS.

Meer wapens weg bij lokale politie

Hoe weten we dat die cijfers onvolledig zijn? Omdat een volledig overzicht verschijnt na een recente schriftelijke vraag van federaal parlementslid Matti Vandemaele (Groen) aan minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR).

Daaruit blijkt dat er 26 processen-verbaal (pv's) waren van gestolen of verloren vuurwapens tussen 2021 en 2025. Daar zitten ook machinepistolen en revolvers bij.

Er verdwijnen meer wapens bij de lokale politie dan bij de federale. Bij de lokale politie raakten 14 vuurwapens kwijt en werden er 4 vuurwapens gestolen. Bij de federale politie zijn 8 vuurwapens verloren. Geen enkel vuurwapen staat geregistreerd als gestolen.

Verloren of gestolen?

Belangrijke details: de politie kiest zelf welk geval het etiket 'verloren' of 'gestolen' krijgt. En 1 pv over zo'n verdwijning betekent nog niet dat er maar 1 vuurwapen weg is. In 1 pv kunnen meerdere verdwenen vuurwapens staan.

De 26 'verdwenen vuurwapens' kunnen een zware onderschatting zijn. En de cijfers worden betwist door contacten van VRT NWS binnen de politie.

Ook federaal parlementslid Matti Vandemaele (Groen) is kritisch. "Ik heb de cijfers voorgelegd aan mijn bronnen binnen de politie. Daar geeft men aan dat ze niet juist kunnen zijn. In één pv kunnen meerdere vuurwapens zitten. Niemand weet exact hoeveel wapens er weg zijn. Het probleem is groter dan we denken en informatie wordt niet open gedeeld."

174 verdwenen wapenstokken

De data van de federale politie tonen aan dat er ook andere materialen, apparatuur en niet-dodelijke wapens verdwijnen.

Zo zijn er 174 wapenstokken, 467 legitimatiekaarten en 57 communicatietoestellen, zoals radio's, verloren of gestolen tussen 2021 en 2025.

48 of 74 kogelwerende vesten?

Ook andere parlementsleden vroegen de cijfers eerder op. Federaal parlementslid Barbara Pas (Vlaams Belang) vroeg in 2024 aan toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden (CD&V) hoeveel politiematerieel er verdween tussen 2020 en 2023.

In het antwoord staat onder meer dat er 74 kogelwerende vesten 'gestolen' zijn. Bizar, want volgens de cijfers van de huidige minister zijn er maar 48 kogelwerende vesten 'verdwenen'.

Er blijken volgens de cijfers van Barbara Pas dus véél meer vesten gestolen tussen 2020 en 2023, in vergelijking met de cijfers van Vandemaele voor de periode tussen 2021 en 2025.

"Verontrustend", vindt Pas. "Vooral omdat er tijdens huiszoekingen vaak politiemateriaal wordt gevonden bij mensen met slechte bedoelingen." Ze is daarom vragende partij voor meer transparante en correcte cijfers. "Hoe meer data, hoe beter", zegt ze. "Als we cijfers opvragen, wordt er zelfs geen opsplitsing gemaakt tussen leger en politie. Met meer details kunnen we het probleem efficiënter aanpakken."

Maar hoeveel van die spoorloos verdwenen vuurwapens worden uiteindelijk teruggevonden? En hoeveel gerechtelijke onderzoeken lopen er naar diefstallen van politiewapens?

Het federaal parket verwijst voor antwoorden door naar de 14 parketten in het land, omdat pv's over verdwenen politiewapens in elk gerechtelijk arrondissement worden behandeld.

Gegevens niet raadpleegbaar binnen Justitie

Een rondvraag via mail bij alle parketten levert weinig tot niets op.

Het parket van Brussel verklaart waarom er geen pasklaar antwoord bestaat. "Zulke dossiers krijgen geen aparte code of label. Hierdoor is het niet mogelijk om een opzoeking te doen over het aantal dossiers met een melding van een verdwenen of gestolen dienstwapene", aldus woordvoerster Laura Demullier.

Bij de andere parketten klinken gelijkaardige antwoorden. Van "het is niet mogelijk om dossiers specifiek te koppelen" tot "wij kunnen deze gegevens niet raadplegen".

Een proces-verbaal over eender welk wapen dat gestolen wordt of verdwijnt, krijgt doorgaans een 'Code 36'. Maar om te weten of het specifiek gaat om een diefstal van een dienstwapen van de politie, moet het pv eerst volledig gelezen worden, omdat die labels niet duidelijk zijn.

Er is en blijft dus veel onduidelijkheid. De politie verzamelt geen gedetailleerde cijfers van het exacte aantal vermiste vuurwapens, én het is nooit helemaal duidelijk of de wapens bewust gestolen worden of per ongeluk verloren geraken. Dat maakt het voor Justitie onmogelijk om precies te weten te komen waar eventueel ontvreemde politiewapens opduiken.

auteur: Khalid Sellam