Twijfels over Brusselse drugscommis­saris: 'broodnodig' of 'overbodige koterij'?

Er zijn nog veel vraagtekens rond de aanstelling van een Brusselse drugscommissaris. Voor de voorstanders kan zo'n gewestelijke coördinator niet snel genoeg beginnen. Critici vinden de rol niet nodig.

Volgens het Brusselse regeerakkoord moet de gewestelijke drugscommissaris "een gezagsfiguur" zijn die "een eengemaakte Brusselse strategie aanstuurt om eindelijk de scheidingen tussen het veiligheids-, preventie- en gezondheidsbeleid weg te halen".

Maar over zijn precieze statuut of zijn nog op te richten dienst staat er niets. Uit de Brusselse begrotingstabellen blijkt wel dat een bedrag van 1,5 miljoen euro voorzien is voor de creatie van het gewestelijk drugscommissariaat.

De nationale drugscommissaris Ine Van Wymersch is een magistraat. Moet haar Brusselse tegenhanger dat dan ook zijn? "Dat hoeft niet noodzakelijk. Of de drugscommissaris een magistraat is, van de politie komt of van elders, is niet bepaald. Het belangrijkste is dat het om een expert gaat die de vele instellingen die in Brussel bevoegd zijn voor het drugsbeleid in al zijn facetten, kan coördineren", antwoordt CD&V-kopstuk Benjamin Dalle, die zegt dat het op aandringen van zijn partij is dat de Brusselse drugscommissaris het regeerakkoord gehaald heeft.

Geen politieke rol

Door de flou artistique is het niet helemaal duidelijk hoeveel macht de drugscommissaris zal krijgen. "Het is geen politieke rol, maar een coördinerende rol. Maar dat neemt niet weg dat het een invloedrijke positie is, zoals de nationale drugscommissaris dat ook is", zegt Dalle daarover.

Een formele hiërarchie tussen Van Wymersch en de Brusselse drugscommissaris zal er in elk geval niet zijn, maar het spreekt vanzelf dat ze best op één lijn zitten. In het regeerakkoord wordt gezegd dat de Brusselse drugscommissaris "een bevoorrechte gesprekspartner" zal zijn van Van Wymersch. "Ik noem hem 'een liaison', de Brusselse contactpersoon", zegt Dalle.

Van Wymersch zelf was niet meteen bereikbaar voor een reactie. Ze verklaarde eerder dat het een goede zaak zou zijn dat in Brussel niet alleen bij de politionele diensten (via de eenmaking van de politiezones), maar ook bij de zorgverleners, armoedebestrijders en in het onderwijs alle neuzen in dezelfde richting staan op het vlak van drugsbestrijding.

Binnen of buiten safe.brussels?

Dan is er nog de vraag of het Brussels drugscommissariaat - met toch een vrij stevig jaarbudget van 1,5 miljoen euro - een aparte dienst wordt. Dat lijkt in tegenspraak met het voornemen van de regering-Dilliès om het aantal administraties terug te dringen. Bovendien bestaat er met safe.brussels al een gewestelijke administratie die eigen veiligheids- en preventieplannen rond drugsbeleid opstelt.

"Het zou logisch zijn als het drugscommissariaat binnen safe.brussels ondergebracht wordt en geen nieuwe juridische structuur wordt", zegt Dalle. Maar een beslissing daarover staat niet op papier. Hij hoopt dat minister-president Boris Dilliès (MR) snel de knopen doorhakt, zodat de Brusselse drugscommissaris in de loop van dit jaar operationeel kan zijn. Safe.brussels geeft geen commentaar over de plannen en verwijst door naar de nieuwe Brusselse regering.

Zal de Brusselse drugscommissaris straks bepalen wat de 'hotspots' zijn waar politiediensten en hulpverleners extra aandacht aan moeten geven? "Hij zal inderdaad de aanpak via hotspots evalueren, wat tot onze grote ergernis ontbrak onder de vorige regering. Maar de politieke verantwoordelijkheid ligt uiteindelijk bij de minister-president", zegt Dalle.

Gewestelijke Veiligheidsraad

Vlaams parlementslid Nadia Naji (Groen) lanceerde als toenmalig partijvoorzitter twee jaar geleden al het voorstel om een Brusselse drugscommissaris in het leven te roepen. Ze woont al zowat negen jaar aan metrostation Ribaucourt in Molenbeek en zag de drugsproblematiek er alleen maar toenemen.

Naji blijft achter het idee staan. "Wat was het grote probleem van het drugsbeleid van de vorige Brusselse regering? Dat iedereen naar elkaar wees - het federale niveau, het Gewest, de gemeenten - terwijl er voor de Brusselaar niets veranderde op het terrein. Met een Brusselse drugscommissaris creëer je een centrale coördinatie op gewestelijk niveau om de problemen aan te pakken, zowel qua veiligheid als qua preventie en sociale begeleiding. Want die problemen zijn in Molenbeek in essentie dezelfde als in Anderlecht of Sint-Gillis."

Welke professionele achtergrond de Brusselse drugscommissaris zal hebben - politie, gerecht of hulpverlening - is ook voor haar bijzaak. "Het belangrijkste is dat de persoon kennis van de sector bezit en voor een overkoepelende aanpak kan zorgen."

Wie moet in de Gewestelijke Veiligheidsraad zetelen, de Brusselse of de nationale drugscommissaris? "Beiden", vindt Naji.

'Koterij'

Maar er borrelen ook kritische stemmen op. Het grootste argument tegen een gewestelijke commissaris is dat je weer een laag extra creëert in de ingewikkelde Brusselse bestuurslasagne. De bedrijvenkoepel Voka Brussels Metropolitan zegt "uit te kijken naar de aanstelling van een gewestelijke drugscommissaris", maar wijst wel op "de noodzaak van een goede samenwerking met het reeds bestaande nationale drugscommissariaat, dat reeds goed werkt".

Criminoloog Jelle Janssens (UGent) vindt een Brusselse drugscommissaris een barslecht idee. "Da's weer een koterij die bijgebouwd wordt. Dat er coördinatie moet komen, is duidelijk. Maar de drugsmarkt is een internationale markt en we hebben al een nationale drugscommissaris. Geef haar de tools die ze vraagt, in plaats van een nieuwe te creëren en opnieuw fragmentatie in de hand te werken. Want dat is het grootste knelpunt in de aanpak van de georganiseerde misdaad: de fragmentatie van ons veiligheidsbeleid."