Onderhandelaars brengen schwung in gesprekken, maar akkoord lijkt nog veraf

Een Brussels begrotingsakkoord is donderdagavond nog niet in zicht, al lijkt er wel enige schwung te komen in de gesprekken. “Het wordt een lange avond.”

“Ik ga blijven proberen. Desnoods laat ik mijn slaap ervoor. Liefst vinden we vandaag een akkoord, anders in de komende dagen. Als dat niet lukt, neem ik mijn verantwoordelijkheid.”

De onderhandelaars van MR, PS, Les Engagés, Groen, Open VLD en Vooruit druppelen donderdagavond mondjesmaat binnen in het BIP (Brussels Info Place) aan het Koningsplein. Intussen staat formateur David Leisterh (MR) de weinige journalisten die nog oog hebben voor de Brusselse begrotingsgesprekken te woord.

Leisterh blijft stoïcijns te midden van het afmattende formatiedrama. Binnen de concretere contouren van de begrotingsonderhandelingen leek hij een nieuw elan te hebben gevonden. Maar na vijf weken onderhandelen duikt het vertrouwde formatiespook weer op: de “ultieme poging” van Leisterh kan niet eindeloos aanslepen. De tijd tikt, en op een bepaald moment moet de finish in zicht komen. Een begroting voor 2026 indienen gebeurt bovendien het best zo snel mogelijk na de parlementaire herfstbreak van volgende week.

“We zijn meer dan een maand bezig”, zei Leisterh vlak voor de nieuwe onderhandelingssessie in het BIP. “Alle vragen en problemen zijn bekend. Ofwel zijn we bereid moeilijke beslissingen te nemen, ofwel zal iemand anders het moeten proberen.”

Bitse strijd

De ideologische kloof tussen de liberalen en de centrumlinkse partijen groeit door de omvang van de besparingsoefening alleen maar. Afhankelijk van het thema tekenen zich uiteraard allianties af tussen partijen van beide blokken. Maar, le tout est dans le tout: een akkoord is pas een akkoord als er over alles een akkoord is.

En over veel domeinen wordt nog een bitse strijd geleverd: fiscale kortingen versus fiscale inkomsten, geld voor de gemeenten, investeringen in grote werven en projecten zoals Kanal, subsidies voor het middenveld en premies voor ondernemingen. Ook de MIVB-tarieven en sociale woningbouw blijven twistpunten. Het lijstje lijkt voorlopig nog lang.

Waar meer overeenstemming over bestaat, is een hervorming van de op hol geslagen Brusselse administraties en organen, net zoals een moratorium op personeelsaanwervingen en meer ambitie op het vlak van netheid.

Ook het vertrekpunt van de oefening ligt nog moeilijk: 1,2 versus 1,5 miljard euro. De PS vindt dat de MR van het oorspronkelijke startkader afwijkt en zo extra besparingen in de voorstellen schuift “om de Brusselaars pijn te doen”.

PS-kopman Ahmed Laaouej is als de dood voor te veel maatregelen die naar Arizona-beleid ruiken. Maar gezien de stugge houding van MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez bij de geblokkeerde begrotingsgesprekken op federaal niveau, zal de Henegouwenaar ook in Brussel zijn verkiezingszege maximaal willen uitspelen.

Pizza

Wanneer Bouchez rond 17.30 uur uit zijn Mercedes kruipt, kan de vergadering losbarsten. Hij neemt aan de zijde van Laaouej plaats aan tafel.

Twee uur lang buigen de onderhandelaars zich in zaal Brel over de nieuwe begrotingstabel, zonder ook maar één keer op de pauzeknop te drukken. De sherpa’s, de technische experts van elke partij, houden een verdieping hoger de lijnen met hun kopstukken open.

Rond 19.30 uur stappen de liberale onderhandelaars even naar buiten. Ze houden halt op de houten trappen voor vluchtig overleg. Nog wat politici nemen in het zog van de blauwe tenoren even pauze, maar slechts voor een handvol minuten. “We doen door vanavond. Het zal laat worden. Of dat een goed teken is? Het is zeker geen slecht teken.”

Ondertussen zorgt het team van de formateur voor een stapel pizza’s. Het tweede luik van de vergadering breekt aan. Op de agenda: fiscaliteit. De onderhandelaars zetten hun tanden erin.

Het mag wel eens, klinkt het bij de aanwezige sherpa’s. “Er is nog veel te weinig plenair in de diepte onderhandeld over een aantal hete hangijzers.”

Een akkoord zit er vanavond weliswaar niet in. “De pizza is wat koud. Maar de sfeer warmt op.” Rond 01.00 uur zijn de onderhandelaars uiteengegaan zonder akkoord.