Centrumlinks initiatief schiet zaterdag uit de startblokken

Wie kan het zich veroorloven om stokken in de wielen van de centrumlinkse piste te steken? CD&V-voorzitter Sammy Mahdi deed een poging, maar de zeven partijen lijken bereid om tot de finish te gaan – de PS voorop.

Zaterdag trapt formateur Yvan Verougstraete (Les Engagés) zijn centrumlinks avontuur af met een reeks bilaterale gesprekken. Hij zit onder meer samen met Ecolo. De Franstalige groenen roepen zaterdag hun instanties bijeen om, zoals gewoonlijk is binnen de partij, het licht formeel op groen te zetten voor deelname aan onderhandelingen.

Verder komen PS, Vooruit, Groen en CD&V zaterdag op de koffie. Maandag sluit Défi het rijtje af. Ondertussen passeert met Brupartners ook het middenveld de revue. Voor Les Engagés volgt Christophe De Beukelaer de gesprekken op, die plaatsvinden in de gebouwen van het Federaal Planbureau in de Belliardstraat.

Die eerste gespreksronde is een verplicht nummertje vooraleer de echte onderhandelingen met de zeven partijen rond de tafel van start kunnen gaan. Verougstraete is van plan om plenair samen te onderhandelen rond tien verschillende thema’s. Dan pas kunnen de slaagkansen van zijn centrumlinkse piste echt afgewogen worden.

Pijnlijke zaak

Donderdag al kwam de erg precaire formule, die op papier steunt op de helft van de Franstalige zetels en twee zitjes tekortschiet aan Nederlandstalige zijde, op nog lossere schroeven te staan. In het VRT-programma Villa Politica schoot CD&V-voorzitter Sammy Mahdi het initiatief van Verougstraete in de coulissen van de Kamer aan flarden, enkele uren nadat Brussels partijkopstuk Benjamin Dalle de uitnodiging van de kersverse formateur had aanvaard.

Opvallend genoeg verkiest Mahdi een Brusselse regering met de MR en de PS, wat na 550 dagen niet is gelukt, boven steun aan een initiatief van zijn zusterpartij Les Engagés, waarmee de CD&V-voorzitter de voorbije tijd uitgerekend de banden probeert aan te halen. Wellicht verklaren partijbelangen die demarche. Mahdi voelt zich niet comfortabel bij onderhandelingen zonder Vlaamse meerderheid en met een trosje linkse partijen die oppositie voeren tegen de Arizona-regering.

Nochtans blijft Dalle vasthouden aan zijn plan: in dialoog gaan met Verougstraete en een stevige koerswisseling eisen op het vlak van thema’s zoals begroting, activering en veiligheid.

Binnen de Brusselse CD&V-afdeling zou ook voldoende draagvlak bestaan om het initiatief van Verougstraete een kans te geven. Weliswaar hangt het finaal van de partijvoorzitter af om het fiat te geven voor regeringsdeelname. Voor CD&V, een minipartij in Brussel, is het meningsverschil tussen de partijvoorzitter en het lokale kopstuk in ieder geval een pijnlijke zaak.

'Methode- en gedragingsproblemen’

Wie zich wel als een vis in het water voelt in het centrumlinkse verhaal is Brussels PS-baas Ahmed Laaouej. “Er is vertrouwen en respect tussen de partners aan tafel. Dat was er maandenlang niet”, zei Laaouej vrijdagochtend bij BX1.

Hij liet de kans niet liggen om na te trappen in de richting van de MR en partijvoorzitter Georges-Louis Bouchez. “De MR heeft de verkiezingen gewonnen, maar heeft geen meerderheid gevonden rond haar project voor Brussel. Door methode- en gedragsproblemen heeft de MR zichzelf geïsoleerd. Met Yvan Verougstraete zullen we de juiste evenwichten vinden en een akkoord kunnen sluiten. We zitten met mensen van goede wil aan tafel.”

De PS spreekt nu al van enerzijds een regeringsdynamiek en anderzijds een parlementaire dynamiek.

“In het parlement zitten we met deze partijen aan 43 van de 89 zetels", aldus Laaouej. "We zullen de nodige handtekeningen voor de installatie wel vinden zodat de regering van start kan gaan. Om verschillende teksten te stemmen, zullen we dan telkens steun moeten vinden in het parlement, of via onthoudingen sneller aan het nodig stemmenaantal geraken”.

Open VLD

Zover is het nog niet. In een interview met BRUZZ hamerde formateur Verougstraete donderdag op de nood aan 1 miljard euro besparingen tegen 2029. Meerdere bronnen gaan er wel vanuit dat de PS zich besparingsgezinder zal opstellen zonder de aanwezigheid van de MR aan tafel.

De vraag is of Open VLD later nog wil aansluiten. Partijvoorzitter Frédéric De Gucht klonk donderdag sceptisch over de nieuwste wending in de formatie, maar de deur helemaal dichtsmijten deed hij niet.

Met de Vlaamse liberalen landt de centrumlinkse coalitie op een ultrakrappe meerderheid van 45 op 89 zetels, en is er een meerderheid aan Nederlandstalige kant. Naar verluidt houdt Verougstraete Open VLD op de hoogte van zijn vorderingen. Zoals gezegd zit Open VLD vandaag al met bijna alle partijen uit de centrumlinkse piste in de regering in lopende zaken.