Conclaaf is afgetrapt: PS schaart zich net als MR achter begrotings­evenwicht in 2029

Het cruciale onderhandelingsconclaaf is dinsdag van start gegaan. MR, PS, Les Engagés, Groen, Anders, Vooruit en CD&V hebben geen excuses meer: de ultieme onderhandelingen moeten een nieuwe Brusselse regering opleveren. De inzet van de gesprekken is vooral hoe de begroting in 2029 weer in evenwicht zal geraken.

“Kijk, Ahmed blokkeert mij nu al.” Rond 10.30 uur staat MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez klaar om de deuren van de Universitaire Stichting in de Egmontstraat te openen wanneer Ahmed Laaouej komt aandraven. De PS-kopman claimt het woelige voetpad om met de talrijk verzamelde pers te spreken en dus kan Bouchez nergens heen.

De start van het cruciale onderhandelingsconclaaf gaat zowaar gepaard met een vleugje humor. Meer nog, de MR en de PS houden als grootste partijen duidelijk vast aan een van de voorwaarden die nodig waren om Anders te overtuigen om de N-VA te lossen: een begrotingsevenwicht in 2029. “Je begint niet aan zo’n conclaaf als je niet wilt samenwerken”, aldus Bouchez.

“Tijdens de gesprekken die we hadden, zijn er garanties gesteld die ervoor zorgen dat iedereen vandaag met een gerust hart rond de tafel zit”, ging de MR-voorzitter verder. “Het begrotingsevenwicht in 2029 is essentieel. Dat is voor iedereen duidelijk.”

Ook Laaouej stemt in met die doelstelling. “We kunnen er geraken. Maar natuurlijk is de inzet nu hoe we die begroting in evenwicht zullen krijgen. We horen al maanden dat de formatie vastzat door een egostrijd, maar het ging in feite over tegengestelde maatschappijvisies. Nu moeten we dus de juiste evenwichten vinden zonder de Brusselaars te laten bloeden en het sociale en economische weefsel te verstikken. Maar ja, er zullen inspanningen nodig zijn.”

Krijtlijnen

Het begrotingstraject ligt dinsdag als eerste hap op het bord van de onderhandelaars. “Voorlopig hebben we nog niets te zien gekregen”, zei Elke Van den Brandt die, gesteund door twee sherpa’s (technische experts) en Nadia Naji, de gesprekken zal voeren voor Groen.

Net zoals Vooruit zou Groen pas laat op de hoogte gebracht zijn van de formatiedoorbraak, terwijl de Franstalige partijen samen met Anders en CD&V wel al eerder contacten hadden over het nieuwe initiatief. Die gesprekken zouden in een aantal krijtlijnen geresulteerd hebben die Anders over de streep hebben getrokken.

Over de begroting voor 2026 ligt naar verluidt al een ontwerp klaar. Verder heeft de MR een synthese gemaakt van verschillende documenten die bij vorige episodes in de formatie op tafel lagen, met de roadmap van de Franstalige partijen in juli 2024 als vertrekpunt. Die tekst viel destijds niet helemaal in goede aarde bij Van den Brandt.

“Het is belangrijk dat partijen die elkaar niet konden vinden met elkaar gepraat hebben”, aldus Van den Brandt, die als eerste aankwam - op de fiets. “Dat stoort mij niet. Maar nu beginnen de echte onderhandelingen. Iedereen kent onze prioriteit: de leefbaarheid van de Brusselaars.”

'Sociaal beleid noodzakelijk’

Vooruit-kopstuk Ans Persoons liet op haar beurt verstaan dat hoewel de besparingsopdracht aanzienlijk is, het sociale beleid daar niet onder mag lijden.

“Subsidies, investeringen, administraties: er zal overal bespaard moeten worden, maar Brussel is ook een stad met een heel kwetsbare bevolking. Sociaal beleid zal noodzakelijk blijven, dat ziet iedereen die door de straten van de stad wandelt. We moeten dus de juiste evenwichten vinden. Het begrotingstekort tegen het einde van de legislatuur wegwerken, is voor ons geen breekpunt.”

Voor Anders is een begrotingsevenwicht wel een must. “Dat is noodzakelijk”, zei Dirk De Smedt, die de onderhandelingen voert voor de Vlaamse liberalen. Partijvoorzitter Frédéric De Gucht was dinsdag nergens te bespeuren, maar parlementslid Imane Belguenani praat wel mee. “We willen de Brusselaar daarbij zoveel mogelijk ontzien. Er moet bespaard worden op het overheidsapparaat, al is de combinatie met nieuwe inkomsten niet uitgesloten.”

Les Engagés-voorzitter Yvan Verougstraete noemt de hervormingen die deze week afgeklopt moeten worden de belangrijkste graadmeter voor het begrotingstraject. “Ik heb veel businessplannen gemaakt in mijn leven”, zei de gewezen ondernemer. “En het gaat over de daden, niet over de cijfers die je in een Excel-file steekt.”

Die daden draaien volgens Benjamin Dalle (CD&V) bovendien niet alleen om de begroting. “Die moet op orde gezet worden, maar het zal deze week ook gaan over hoe we meer mensen aan het werk krijgen, de wijken veiliger en leefbaarder maken, en de tweetaligheid in de administraties verbeteren.”

Quintin

Verschillende hoofdrolspelers kwamen gepakt en gezakt naar de gebouwen van de Universitaire Stichting. Elke delegatie krijgt vier kamers toegewezen, al zou niet elk kopstuk effectief overnachten in de gebouwen van de Universitaire Stichting in de Troonwijk.

Bouchez hoopt voor het einde van de week te finishen. Mogelijk donderdag of vrijdag al. “We kennen de rode lijnen van elke partij. De teksten die we op tafel gaan leggen, houden daar rekening mee. De begrotingstabellen zijn de voorbije zeshonderd dagen al binnenstebuiten gekeerd. We moeten niet van een wit blad vertrekken.”

Het is gissen naar wie er bij een akkoord als Brussels minister-president uit de bus zal komen. Aan La Libre zou Bouchez alvast verklapt hebben dat MR-onderhandelaar Valentine Delwart de nieuwe regering niet zal leiden, waardoor de naam van minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) nu over de tongen gaat. Wel is het geen geheim dat Bouchez van verrassingen houdt. Voor Groen en CD&V moet de volgende Brusselse minister-president tweetalig zijn, gaven Van den Brandt en Dalle dinsdag aan.