'Een utopie': geen animo voor Open VLD-voorstel om begroting 2026 te scheiden van formatie

Binnen de regering in lopende zaken of aan de Guinness-tafel: stilaan moet duidelijk worden waar de begroting voor 2026 vormkrijgt. Open VLD blijft haar vizier richten op de eerste optie.

Een begroting voor 2026 die de deur op een kier moet zetten naar een volwaardige Brusselse regering: dat is sinds maandagavond het strijdplan van formateur Yvan Verougstraete (Les Engagés).

De gedachtegang is helder. Door te switchen naar de huidige regeringstafel parkeert Verougstraete de kwestie-CD&V. Partijvoorzitter Sammy Mahdi ziet onderhandelingen met de Guinness-partijen immers niet zitten.

Tegelijkertijd hoopt de formateur Open VLD warm te maken voor zijn centrumlinkse piste. De partij zit met begrotingsminister Dirk De Smedt wel in de regering in lopende zaken, maar niet aan de Guinness-tafel.

Met Open VLD zouden de christendemocraten zich ook comfortabeler moeten voelen in het verhaal, zeker omdat er dan sprake zou zijn van een Nederlandstalige meerderheid en het tegenwicht voor het linkse blok groeit. Ook Défi en Ecolo, twee partijen in crisis, hameren op een zo solide mogelijke meerderheid vooraleer ze zich aan een onzeker regeringsavontuur zouden wagen.

Open VLD en CD&V nodig

Bovendien lijken pistes met gedoogsteun of handtekeningen die een regering in het zadel moeten helpen stilaan opgedroogd. Voor Open VLD en Team Fouad Ahidar is het ofwel meedoen, ofwel oppositievoeren. De N-VA staat buitenspel. Grondwetspecialist Quinten Jacobs herhaalde deze week dat een regering enkel op de been gebracht kan worden met een volstrekte meerderheid in elke taalgroep.

Verougstraete heeft dus zowel Open VLD als CD&V nodig om te slagen. Terwijl de verdere rol van Dalle onduidelijk blijft door het verzet van zijn partijvoorzitter om mee te doen aan de mogelijke Guinness-coalitie, drijft Open VLD haar prijs alvast op.

Officieel blijven de liberalen de poging van Verougstraete afzweren. Maar De Smedt geeft woensdag in een gesprek met BRUZZ wel aan dat hij “niets uitsluit” en komt meteen met een stevige eis: een begroting in evenwicht in 2029.

Verougstraete legde in zijn startnota de lat op een tekort van 248 miljoen euro aan het einde van de legislatuur, ofwel 1 miljard euro minder dan vandaag. De PS, de grootste partij in de centrumlinkse formule, werd daar al niet enthousiast van.

Eerste begrotingsnota

Los van op wat voor complexe oefening mogelijke onderhandelingen met acht partijen in een latere fase zouden uitdraaien, blijft het de vraag hoe Verougstraete in eerste instantie betrokken zou worden bij de huidige begrotingsgesprekken binnen de regering-Vervoort.

De Smedt is in dat kader bezig met de zoektocht naar 250 miljoen euro om het begrotingstekort dit jaar onder 1 miljard euro te krijgen. Dat politiek overleg loopt momenteel volop. Donderdag legt De Smedt een eerste oriënterende begrotingsnota op de regeringstafel.

Les Engagés aan die tafel laten aanschuiven lijkt geen optie. Er is wel informeel contact tussen Verougstraete en De Smedt. Maar hoe de partij juist wil wegen op een begroting voor 2026 is onduidelijk.

Wel leveren de extra zitjes van de centristen de huidige regering-Vervoort nipt voldoende stemmen op om een begroting door het parlement te jagen.

Tweede scenario

Via die begroting moet het deficit met 250 miljoen euro krimpen, stelt De Smedt. “Dat vergt zware politieke keuzes waarbij je pakketten moet maken om tot een akkoord te komen”, reageert een hoofdrolspeler.

“Dat akkoord moet je vervolgens ook uitvoeren en door een parlementaire meerderheid laten dragen. Ik zie niet in hoe een regering in lopende zaken zo’n begroting zelf tot een goed einde zou kunnen brengen.”

Net omdat Les Engagés niet rechtstreeks betrokken kan worden zou er ook sprake zijn van een scenario waarin Open VLD mee aan de Guinness-tafel gesleurd wordt. De focus op de begroting voor 2026 zou dan de toegift moeten zijn, ook om de link met de formatie niet meteen te leggen.

Mocht dat lukken, dan lijkt het plannetje van Verougstraete wel meer levensvatbaar. Maar daar lijkt het volgens onze informatie niet op. De vraag is vervolgens op hoeveel goodwill De Smedt zou kunnen rekenen binnen de regering in lopende zaken als Open VLD dit tweede scenario inderdaad bij voorbaat van tafel veegt.

“Het is een utopie om de begroting voor 2026 te scheiden van de formatie”, klinkt het. De Smedt gaat daar momenteel niet vanuit. “Als hij dat blijft doen, zal hij alleen staan en zonder begroting eindigen.”

Woensdagavond staat nog pendeldiplomatie op het programma. Donderdag volgt wellicht meer duidelijkheid over hoe een mogelijk vervolg van de Guinness-gesprekken zich zou verhouden tot de begrotingsopmaak voor 2026.