Formateur Verougstraete: ‘Is Bouchez kwaad? Niet mijn probleem’

Centrumlinks of lopende zaken: voor kersvers formateur Yvan Verougstraete (Les Engagés) is de keuze glashelder. “Als dit niet lukt, mag iedereen zeggen dat het mijn schuld is. Geen probleem.”

Een nieuwe protagonist is opgestaan in de Brusselse formatiesoap, al zullen trouwe volgers hem al kennen van een hoofdrol in een eerdere episode van het aanslepende drama: Les Engagés-voorzitter Yvan Verougstraete. De Brusselaar, in een recent verleden nog glansrijk ondernemer, ruimde in de zomer het nodige puin om de MR en de PS weer te verenigen.

Dat lukte weliswaar, maar water en vuur verzoenen bleek een brug te ver. Daarom lanceert Verougstraete nu een piste zonder de MR, waarmee zijn partij in drie regeringen zit: de federale, de Waalse, en die van de Franse Gemeenschap. MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez is boos en dreigt met repercussies.

Verougstraete is niet onder de indruk. “Ik vind het onaanvaardbaar, maar echt onaanvaardbaar, om burgers te gijzelen voor partijpolitieke spelletjes”, reageert hij in het Nederlands tijdens een uitgebreid gesprek met BRUZZ in zijn kantoor in de Handelsstraat.

De PS, de aartsrivaal van Bouchez, zit wél mee aan tafel. Mogen ook meedoen: Les Engagés, Ecolo, Défi, Groen, Vooruit en CD&V.

Die samenstelling zadelt u meteen met een probleem op: u bent formateur zonder meerderheid.

Yvan Verougstraete: We zitten al anderhalf jaar vast. We moeten nu vooral vooruitkijken. Wat de meerderheid betreft: ik ben ervan overtuigd dat we een oplossing zullen vinden. Mocht er een werkbare meerderheid zijn, dan hadden we al maanden een regering. Laten we nu eerst vertrouwen opbouwen tussen de partners die rond de tafel zitten. Zoals Vincent Kompany zegt: Trust the process.

Dat heb ik u al eens horen zeggen.

Verougstraete: Als facilitator, om de weg te bereiden voor David Leisterh zodat hij opnieuw als formateur aan zet kon komen. Mijn rol was toen niet om over een project, over inhoud te spreken. Nu wel. Kijk, ik doe dit niet voor een postje. Als iemand anders een beter idee heeft en wij kunnen ons daarin vinden, zal ik het steunen. Na achttien maanden is dit geen zaak van partijen meer, maar gaat het over het belang van de Brusselaar.

Maar u start natuurlijk wel met een aantal partijen. Aan Franstalige zijde blijven PS, Les Engagés, Ecolo en Défi op 36 van de 72 zetels steken. U legt het lot van deze centrumlinkse piste in de handen van twee onafhankelijke parlementsleden.

Verougstraete: We weten niet hoe de wereld er over een maand uitziet.

U bedoelt: er kunnen parlementsleden overstappen naar een van die vier partijen?

Verougstraete: We hebben het afgelopen anderhalf jaar wel al wat beweging tussen partijen gezien. En om terug te komen op de meerderheid: ik wil alle 89 parlementsleden de vraag stellen wat ze verkiezen: een regering in lopende zaken of een volwaardige regering. Als ik in het parlement zou zitten, zelfs in de oppositie, zou ik op dit ogenblik elk positief project voor de Brusselaar steunen. Het belangrijkste is nu vooral de sprong wagen.

Aan Nederlandstalige kant hoopt u dat Open VLD de coalitie met Groen, Vooruit en CD&V nog aanvult. Die drie partijen tellen immers zeven van de zeventien zetels in de Nederlandse taalgroep. Open VLD-voorzitter Frédéric De Gucht laat alvast weten dat hij “weinig reden ziet waarom dit zou lukken”. Hoe gaat u hem kunnen overtuigen?

Verougstraete: Ik begrijp Open VLD. Ze zaten net als ons al achttien maanden rond de tafel, zonder oplossing. Maar ik denk dat Open VLD pragmatisch ingesteld is en Brussel een warm hart toedraagt. Als wij een oplossing vinden, kunnen zij het wel steunen, denk ik.

Zonder in de regering te zitten?

Verougstraete: Er zijn verschillende opties. Wij zitten vandaag ook niet in de Brusselse regering, maar we steunen wel bepaalde initiatieven.

U kan toch niet zonder Open VLD onderhandelen en verwachten dat ze daarna een blanco cheque tekenen?

Verougstraete: Inhoudelijk weet ik heel goed wat zij willen. Wat is het alternatief? De regering in lopende zaken, waarvan Open VLD nu al deel uitmaakt met alle partijen die ik uitnodig – behalve Les Engagés en CD&V.

Als dat niet lukt, kan Team Fouad Ahidar dan gedoogsteun leveren? Met de vier Franstalige en drie Nederlandstalige partijen die u uitnodigt, strandt u op 43 van de 89 zitjes in het parlement.

Verougstraete: Ik zeg nooit nooit. Het gaat nu niet over partijen, maar over een project en over verantwoordelijkheid. Alleen stappen we met Les Engagés niet in een regering met de extremen en ook niet met TFA.

Brussel kampt met talloze uitdagingen, kan zo’n wankele formule die wel te lijf? Het zal in het parlement hoe dan ook vechten worden voor elke stem om beleid te kunnen voeren.

Verougstraete: Ik ben supporter van Anderlecht. Ik weet dat het niet altijd gaat over de beste spelers in de kern hebben, maar over de teamspirit, het DNA. Als een verdediger een steek laat vallen, moet een andere verdediger in de bres springen. Geven en nemen.

Wat weleens een probleem is bij Anderlecht.

Verougstraete: Klopt. De wil om samen te werken was er de laatste jaren niet altijd. Ook de huidige Brusselse regering heeft te veel vanuit een kokervisie gewerkt. Dat gaat niet. Dat weet ik uit het zakenleven. Het gaat over een ploeg creëren waarin de partners elkaar niet het leven zuur maken en waarbij de Brusselaar wint.

U heeft het over de Brusselaar, maar de dienstverlening zal in de zoektocht naar 1 miljard euro toch ingeperkt moeten worden?

Verougstraete: Iedereen zal inspanningen moeten doen. Brussel telt te veel ambtenaren. We moeten de administraties herbekijken. Ik weet dat de PS daartoe bereid is.

Maar ze is niet echt bereid om op de gemeenten te besparen. Dat heeft Ahmed Laaouej (PS) deze week nog duidelijk laten verstaan.

Verougstraete: Bijna alle gemeenten hebben de belastingen moeten verhogen. Het is dus ook niet eerlijk om de gemeenten minder middelen te geven omdat we geen extra belasting willen heffen op gewestniveau. Er zijn efficiëntie-oefeningen en betere samenwerking tussen de gemeenten nodig. Ze zullen hun steentje moeten bijdragen, maar: vandaag zijn de Brusselse gemeenten blut.

U schuift de MR aan de kant, nochtans uw partner in de federale en Waalse regering en die van de Franse gemeenschap.

Verougstraete: Het was mijn voorkeur om met de MR samen te werken. Maar ik kijk naar de feiten: we zijn er niet in geslaagd om een meerderheid met de MR te vinden.

MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez is, op z’n zachtst uitgedrukt, niet tevreden.

Verougstraete: Dat is niet mijn probleem. Ik ga niet naar anderen wijzen. We zijn volwassenen. Ik ben zelf te oud en heb te veel grijze haren voor deze politieke spelletjes, zeker met een gewest dat bijna failliet is en waar een shutdown dreigt.

Kan u Brussel loskoppelen van de dynamiek in de regeringen waar u met de MR samenwerkt? Bouchez blijkbaar niet: hij dreigt met repercussies op andere beleidsniveaus.

Verougstraete (fel): Eerlijk? Ik vind het onaanvaardbaar, maar echt onaanvaardbaar, om burgers te gijzelen voor partijpolitieke spelletjes. Ik vind het ongelooflijk dat sommigen dat zelfs in hun hoofd halen. Je doet toch niet aan politiek om zaken kapot te willen maken? Je wilt toch positieve resultaten boeken voor de mensen? Of alleen voor je eigen partij? Met deze groep partijen rond de tafel willen we een positief verhaal schrijven voor de 1,2 miljoen Brusselaars. Dat is ons eerste doel.

U heeft Bouchez wel op voorhand ingelicht van uw initiatief?

Verougstraete: Ja. We staan vaak in contact. Onze intentie is om constructief te blijven samenwerken, op alle beleidsniveaus. Stel je voor dat je in een familie je kinderen pijn doet omdat je niet krijgt wat je wilt? Twee minuten ratio, alsjeblieft. Wij politici worden goedbetaald. Met reden. Maar dan moet je wat volwassenheid aan de dag leggen. Nee, dat de MR ons nu op andere niveaus het leven moeilijk zou gaan maken: dat is onbegrijpelijk.

Heeft u ook met premier Bart De Wever gesproken? Het vertrouwen binnen de Arizona-regering kan door dit initiatief ook onder druk komen.

Verougstraete: Ja, hij was op de hoogte. Meer ga ik daar niet over zeggen.

Als dit niet lukt, is de formatie dan voorbij en blijven we in lopende zaken tot 2029?

Verougstraete: Ik ben nu voor 200 procent op deze poging geconcentreerd. Kijk, ik ben niet de slimste van de hoop. Misschien hebben anderen betere ideeën. Ik sta voor alles open. Het gaat hier niet over mijn ego. Als dit niet lukt, mag iedereen zeggen dat het mijn schuld is. Geen probleem.

Heeft u er nooit aan gedacht om de brokken tussen de MR en de PS te lijmen?

Verougstraete: Dat probeer ik al maandenlang, maar op een bepaald moment moet je het geweer van schouder veranderen om een doel te bereiken.

De N-VA zegt: de PS kan rustig achteroverleunen.

Verougstraete: Het gaat over een serieus project, een geloofwaardig budgettair traject, met 1 miljard euro besparingen. Les Engagés hoeft niet in deze regering te belanden. De PS mag relaxed zijn, als ze op die manier 1 miljard euro willen besparen en Brussel willen opknappen: tant mieux. Over maximaal acht jaar stop ik met de politiek. Dus als dit initiatief nergens naartoe gaat, ga ik er mijn tijd ook niet aan verdoen.

Morgen start u met bilaterale gesprekken, vanaf volgende week met onderhandelingen?

Verougstraete: Juist. Ik ontmoet ook de sociale partners, het middenveld, de topambtenaren van de administraties en de actiegroep Collective 541. Vanaf volgende week starten thematische vergaderingen, plenair met alle partijen, waarin tien domeinen aan bod komen.

Ik heb u ook horen zeggen dat er een conclaaf georganiseerd kan worden begin januari.

Verougstraete: We willen tijdens de werkgroepen en in de kerstvakantie zo stevig mogelijke beleidsteksten schrijven, gekoppeld aan een meerjarenbegroting. Daarna kunnen we inderdaad in conclaaf om tot de finish te gaan.

Als dit lukt, zal u logischerwijs Brussels minister-president worden. Of niet?

Verougstraete: Ik begin nu aan deze uitdaging om ze te doen lukken.

Zal u dit kantoor niet missen?

Verougstraete: Het is hier niet slecht, hè? Maar momenteel blijf ik hier gewoon zitten.