‘Guinness-coalitie’ steekt voor het eerst koppen bij elkaar: ‘Bevrijdend’

Met een reeks thematische vergaderingen trapte formateur Yvan Verougstraete (Les Engagés) dinsdag het echte werk af op weg naar een centrumlinkse ‘Guinness-coalitie’.

De kopstukken van PS, Les Engagés, Ecolo, Défi, Groen, Vooruit en CD&V – vergezeld van een sherpa (technisch expert) – vergaderden dinsdag van 9 tot 17 uur voor het eerst plenair met het oog op de vorming van een nieuwe Brusselse regering.

De weg is nog lang en de obstakels zijn talrijk, maar volgens bronnen tekent zich ruim 550 dagen na de verkiezingen eindelijk een dynamiek af waarin het lijkt alsof de partners aan tafel elkaar wat licht in de ogen gunnen.

Het doel van formateur Yvan Verougstraete (Les Engagés) is tweeledig. Met een meerjarenbegroting op zak hoopt hij eerst voldoende zieltjes te winnen in het parlement. De zeven partijen die vandaag samen in het bad zitten, stranden op 43 van de 89 zitjes in het parlement.

Open VLD

Via de begroting is het vervolgens de doelstelling om Open VLD en haar twee zetels aan boord te hijsen. Op Les Engagés en CD&V na zitten de Vlaamse liberalen vandaag al met alle onderhandelende partijen in de regering in lopende zaken. Voor minister Bernard Clerfayt, die voor Défi onderhandelt, is de aanwezigheid van Open VLD alvast noodzakelijk – al was het maar om de coalitie iets meer naar rechts te doen opschuiven.

Mocht dat niet lukken, dan kunnen aan Franstalige kant onafhankelijken Fabian Maingain en Soulaimane El Mokadem een handje helpen. Aan Nederlandstalige zijde kunnen de drie zetels van Team Fouad Ahidar van pas komen. Zowel voor de installatie van de regering als Open VLD niet toehapt, als voor de stemming van een begroting of ordonnanties later in de legislatuur.

“Maar ik wil alle 89 parlementsleden de vraag stellen wat ze verkiezen: een regering in lopende zaken of een volwaardige regering”, zei Verougstraete vorige week tegen BRUZZ. Ook overlopers vallen niet uit te sluiten, zeker niet nu de formatie in een stroomversnelling lijkt te komen.

Administraties

Alvorens dat parlementair spel kan losbarsten, doet de wankele 'Guinness-coalitie' (een verwijzing naar het Guinness Book of Records vanwege de lange formatie) er goed aan te anticiperen op haar eigen kwetsbaarheid met een stabiel akkoord. Na bilaterale gesprekken en overleg met het middenveld afgelopen weekend gaf formateur Verougstraete daartoe dinsdag de eerste aanzet tijdens een plenaire vergadering met de zeven partijen.

“De sfeer was goed”, klinkt het dinsdagavond bij een bron. Ook CD&V tekende present in de gebouwen van zusterpartij Les Engagés, hoewel partijvoorzitter Sammy Mahdi vorige week liet verstaan dat zijn partij niet zou meedoen aan het centrumlinkse initiatief.

Naast huisvesting passeerden ook de administraties en het openbaar ambt de revue. Volgens L’Echo zou Verougstraete een derde van het miljard dat hij met de ‘Guinness-coalitie’ wil besparen bij de werking van de administraties gaan zoeken. In de entourage van de formateur wordt dat streefdoel niet bevestigd, maar ook niet ontkend.

'Vrijuit spreken’

Het is bekend dat de PS past voor naakte ontslagen in het vette Brusselse overheidsapparaat, maar via natuurlijke afvloeiingen het openbaar personeelsbestand wil terugdringen – door gepensioneerden of mensen die een nieuwe job vinden bijvoorbeeld niet een-op-een te vervangen.

Hoe dan ook luidt de hoop dat de Franstalige socialisten zonder liberalen aan tafel ertoe aangezet worden om sneller toegevingen te doen in de zoektocht naar 1 miljard euro. Nu de PS uitzicht heeft op haar droomcoalitie, zou de houding van kopman Ahmed Laaouej per definitie wat versoepeld moeten zijn.

Met de liberalen aan tafel raakte die zoektocht niet verder dan halverwege. “Maar zonder de MR en de figuur Georges-Louis Bouchez (de MR-voorzitter, red.) kunnen we vrijuit spreken”, laat een bron zich ontvallen. “Het is bevrijdend.”

Woensdag, donderdag en vrijdag gaan de thematische vergaderingen verder. Tijdens de kerstperiode schakelt Verougstraete terug op bilaterale gesprekken. In het begin van 2026 staat mogelijk een conclaaf op het programma om een akkoord uit de brand te slepen.