Verougstraete mikt op kerstnota om Guinness-coalitie op toerental te krijgen

Nog voor Kerstmis wil formateur Yvan Verougstraete (Les Engagés) een nota en een begrotingstabel voorschotelen aan de partijen van de Guinness-coalitie. Begin januari moet duidelijk worden of de piste levensvatbaar is. Vooral Défi en CD&V houden het lot van Verougstraete in handen.

“Er wordt geluisterd naar elkaar, de sfeer is respectvol. Er hangt zuurstof in de ruimte.” Meerdere onderhandelaars schetsen een positief beeld van de zoveelste poging om de Brusselse formatie in de plooi te leggen.

Met een reeks thematische vergaderingen over onder meer huisvesting, mobiliteit, economie, veiligheid en de administraties trapte de potentiële Guinness-coalitie deze week haar werkzaamheden af.

Daar stuurden de partijen bovendien verschillende onderhandelaars en sherpa’s naartoe. Zo vaardigde Groen naast kopstuk Elke Van den Brandt ook Nadia Naji af en stuurde de PS onder anderen Karine Lalieux en Philippe Close in het veld. “We zijn van de profilering naar de inhoud gegaan”, zegt een bron. Ook de bevoegde ministers waren van de partij wanneer hun domein de revue passeerde.

Er weerklinkt ook lof voor formateur Verougstraete. “Hij pakt het helder aan, met een presentatie en een nota per thema, terwijl zijn medewerkers de opmerkingen en standpunten van de verschillende partijen noteren met het oog op een synthesenota. Ik denk dat hij tot de finish wil gaan en het zou niet meer dan logisch zijn dat hij uiteindelijk minister-president wordt.”

Maandag komen de inkomstenzijde en het institutionele luik nog aan bod vooraleer Verougstraete zich afzondert om voor Kerstmis – volgende week donderdag – met drie documenten op de proppen te komen. Een nota, een begrotingstabel en een begeleidend document bij die begrotingslijnen.

Daarna zal de formateur tussen kerst en nieuw de pijnpunten proberen wegmasseren. Of PS, Les Engagés, Ecolo, Défi, Groen, Vooruit en CD&V vervolgens in conclaaf de echte onderhandelingsfase kunnen ingaan, moet dan duidelijk worden.

Vechten voor relevantie

Zoals bekend strandt de huidige formule op de helft van de Franstalige zetels en zeven van de zeventien zitjes in de Nederlandse taalgroep, ofwel 43 van de 89 parlementsleden.

Het is geen toeval dat uitgerekend Défi en CD&V deze week in de media de druk opvoerden met de oproep om aan de stabiliteit van de Guinness-coalitie te werken en de begrotingslat hoog genoeg te leggen. In Brussel moeten beide partijen vechten voor relevantie in de aanloop naar de verkiezingen van 2029. Het bilan moet over drie jaar sterk genoeg zijn of een fatale electorale tik dreigt.

Daarom hameren Défi en CD&V op deelname van Open VLD, waar voorzitter Frédéric De Gucht kritisch klinkt over de centrumlinkse piste maar tegelijkertijd de deur niet helemaal dichtdoet. Met de twee zitjes van de Vlaamse liberalen komt de Guinness-coalitie uit op een nipte meerderheid, zowel globaal als in de Nederlandse taalgroep. “Als zij de sprong niet wagen, kunnen ze evenzeer mee handtekeningen leveren voor de installatie van de regering”, denkt een ingewijde.

Verougstraete liet eerder al verstaan dat er bij de installatie van de regering mogelijk een parlementsbreed appèl zal worden gedaan om de minstens 45 stemmen te vinden.

De Smedt

Volgens dezelfde bron zou huidig minister van Financiën Dirk De Smedt (Open VLD) het wel zien zitten om zijn job als begrotingswaakhond voort te zetten in een volgende regeringsploeg. “Maar voorlopig botst hij op de politieke lijn van zijn voorzitter.”

De Smedt zelf laat vrijdag in De Standaard optekenen dat hij ook de MR mee aan boord wil.

“Het zou niet mogen gaan om de partijen aan tafel, het moet gaan om het project. Wat gaan we doen opdat de bedrijven niet uit ons gewest trekken? Hoe kunnen we de sociale ladder herstellen zodat je niet alleen middenklassegezinnen aantrekt, maar ook maakt?” vraagt De Smedt zich af.

“Ik denk dat daar een soort naoorlogs kabinet van regionale eenheid voor nodig is: alle fatsoenlijke partijen in bad”, gaat hij verder. “Met dus niet alleen Open VLD, maar ook de MR aan boord. De uitdagingen zijn zo groot, dat we samen aan de slag moeten om dit gewest weer recht te trekken.”

Net zoals Défi spreekt Open VLD van een begrotingsevenwicht tegen 2029. Een onderhandelaar: “Aan tafel beseft iedereen wel dat de begroting geloofwaardig genoeg moet zijn om de financiële markten gerust te stellen.”

Of ook Open VLD overtuigd kan worden, valt af te wachten. “Ik wil elk voorstel op het juiste moment bekijken, maar we hebben werkbare meerderheden nodig”, zei De Gucht woensdag aan BRUZZ.