Vraagtekens rond Guinness-coalitie nemen toe: ‘Is een doodlopend straatje’

Het optimisme rond de Guinness-coalitie smelt weg. De CD&V-partijtop blijft kritisch over de piste van formateur Yvan Verougstraete (Les Engagés) terwijl ook Ecolo en Défi tegenstribbelen. Plenaire onderhandelingen met de zeven partijen zijn geen zekerheid meer.

Het tempo van formateur Yvan Verougstraete mag dan wel op een lager pitje gestaan hebben tijdens de kerstvakantie, maar stilaan beginnen de overlevingskansen van zijn centrumlinkse avontuur met PS, Les Engagés, Ecolo, Défi, Groen, Vooruit en CD&V in vraag gesteld te worden. Want ook ruim drie weken nadat hij de handschoen opnam, blijft het onduidelijk of en wanneer de stap naar echte onderhandelingen gezet kan worden.

Deze week luistert Verougstraete tijdens een nieuw rondje bilaterale gesprekken naar de opmerkingen op de startnota die elke partij doorgaf. Normaal nam hij daar twee dagen de tijd voor, maar de formateur zal de gesprekken nu spreiden over vier dagen, tot en met vrijdag. “Een agendaprobleem”, klinkt het.

De gesprekken moeten uitmonden in een nieuwe synthesenota, waarmee Verougstraete plenaire onderhandelingen hoopt op te starten. Ondertussen neemt het ongeduld toe. “Na deze week moet er snel geschakeld worden en intensief tot de meet onderhandeld worden”, zegt een kopstuk.

'Fiftyfifty'

Tot nu toe leek elke partij ervan uit te gaan dat die onderhandelingen sowieso aangevat zouden worden. Dat is vandaag minder zeker. “Het is fiftyfifty”, fluistert een onderhandelaar tegen BRUZZ.

Daar zijn meerdere redenen voor. Aan Nederlandstalige kant blijft de aanwezigheid van CD&V twijfelachtig. Hoewel Benjamin Dalle (CD&V) tot nu toe naar de verkennende vergaderingen en bilaterale gesprekken trok, blijft de mening van voorzitter Sammy Mahdi ongewijzigd: hij gelooft niet in de Guinness-coalitie.

“We hebben alle respect voor het initiatief van Yvan Verougstraete, zeker omdat Les Engagés onze zusterpartij is. Maar alleen al vormelijk is zijn poging een doodlopend straatje: er is geen parlementaire en geen Nederlandstalige meerderheid”, zegt een nationale CD&V-bron aan BRUZZ.

Zeker het gebrek aan een Vlaamse meerderheid zit de partijtop dwars. Ook in zee gaan met een rist linkse partijen die oppositie voeren tegen de federale regering ziet Mahdi ongetwijfeld niet zitten.

Geen geloofwaardige piste

De christendemocraten formuleerden wel hun opmerkingen op de (gelekte) startnota van Verougstraete en Mahdi vergezelde Dalle zelfs bij het bilateraal gesprek met de formateur dinsdag. Maar CD&V blijft naast de wankele cijfers achter de Guinness-coalitie pessimistisch over de inhoud, die te links zou zijn, en vraagt doortastendere besparingen in het overheidsapparaat en stevigere veiligheidsmaatregelen.

“Het meest verdienstelijke aan de poging van Yvan Verougstraete lijkt ons dat hij hopelijk Ahmed Laaouej (PS) zal doen inzien dat de MR nodig is om een Brusselse regering te vormen”, klinkt het. Niemand lijkt echter nog te geloven in een nieuwe episode met de MR en de PS, zeker niet nu Les Engagés de partij van Georges-Louis Bouchez aan de kant heeft geschoven.

CD&V telt weliswaar maar één zetel in het Brussels halfrond, maar zonder de aanwezigheid van Dalle blijven enkel Groen en Vooruit over aan Nederlandstalige kant. Met slechts twee Vlaamse partijen aan boord kan al helemaal geen geloofwaardige formatiepiste bewandeld worden.

Heikele punten

Ook aan Franstalige kant zijn bepaalde heikele punten nog niet van de baan. Défi hamert op de aanwezigheid van Open VLD om een globale en Nederlandstalige meerderheid te vinden en het profiel van een mogelijke Guinness-coalitie wat meer naar centrumrechts te doen opschuiven.

Maar volgens onze informatie is ook de mening van de Vlaamse liberalen niet veranderd. Voorzitter Frédéric De Gucht is sceptisch over wat hij te zien kreeg van de startnota. “Deze piste voldoet niet aan onze voorwaarden", klonk het in een gesprek met BRUZZ. Nochtans zou een meerjarenbegroting die uit deze piste zou voortvloeien wel langs de huidige regering in lopende zaken - met Open VLD - moeten passeren.

Bij Ecolo zou dan weer het gevoel leven dat er te weinig geluisterd wordt naar de linkse partijen, net om Open VLD te charmeren en CD&V en Défi niet kwijt te spelen, terwijl de groenen en socialisten cijfermatig wel zwaarder doorwegen in de mogelijke coalitie. De PS maakt zich op haar beurt geen zorgen over de vertraagde planning van Verougstraete en benadrukt dat CD&V tot dusver telkens op de afspraak geweest is.

Eind januari

Volgens een bron zou er later deze week wel klaarheid moeten komen over het vervolg van de formatiepoging. “Het is mogelijk dat Verougstraete zich niet aan het onmogelijke zal wagen en zijn conclusies trekt”, klinkt het.

Zelf blijft de formateur optimistisch. Verougstraete benadrukte dinsdag in de marge van de persconferentie rond de overstap van Kamerlid Michel De Maegd naar Les Engagés dat hij nog steeds met een “coherent en positief project” en een onderbouwde meerjarenbegroting naar het parlement wil trekken.

“De beslissingen die we moeten nemen gezien het gigantische begrotingstekort zullen moeilijk zijn, maar ik ben benieuwd wie de weg naar besparingen en hervormingen nu nog zal blokkeren”, aldus Verougstraete. In La Libre gaf MR-parlementslid Olivier Willocx al aan dat hij niet uitsluit dat hij “een begroting die steekhoudt” zal steunen.

De klok tikt, want als er tegen eind januari geen perspectief komt op een meerjarenbegroting en een volwaardige Brusselse regering, zal de regering in lopende zaken de voorbereiding op de volgende tranche voorlopige twaalfden op gang moeten trekken. Met, in dat geval, een sleutelrol voor Open VLD en begrotingsminister Dirk De Smedt, die vandaag niet rond de Guinness-tafel zit.