Waagt Verougstraete zich aan centrumlinkse gok? 'Tussen PS en MR komt het niet meer goed'

Bruggen met de MR opblazen om zich mogelijk te ontpoppen tot Brusselse messias, of toch maar wegblijven van die erg hachelijke centrumlinkse onderneming? Brusselaar Yvan Verougstraete moet de moeilijkste knoop uit zijn Les Engagés-voorzitterschap doorhakken.

De partij van Yvan Verougstraete heeft vorige week maandag een ultimatum gelost aan het adres van de MR: zonder geloofwaardig initiatief uit liberale hoek om voor een doorbraak te zorgen in de formatie, staat Les Engagés open voor formatiepistes zonder de MR.

Lees: een centrumlinks avontuur met de PS valt niet uit te sluiten. De PS is de voornaamste oppositiepartij van het beleid dat de MR en Les Engagés voeren op federaal en Waals niveau, en in de Franse Gemeenschapsregering.

Tien dagen later heeft de MR geen geloofwaardig initiatief kunnen lanceren. De Franstalige liberalen kwamen weliswaar aandraven met de piste van een noodkabinet, maar die is op hoongelach onthaald bij Brusselse politici.

“Ik word er zelf niet laaiend enthousiast van”, moest de immer voluntaristische Georges-Louis Bouchez zelfs toegeven. Op dat vlak kreeg hij groenen, socialisten en Open VLD – partners die de MR nodig heeft – wél mee: ook zij voelden weinig enthousiasme voor een noodregering. Het plan werd meer beschouwd als een tactisch antwoord op Verougstraete dan als een solide uitweg uit de formatie-impasse.

Rustig toekijken

Zo komt de druk weer volledig bij Verougstraete te liggen, weet ook Nederlandstalig formateur Elke Van den Brandt (Groen). Zij legde dinsdag de bal nadrukkelijk in het kamp van Verougstraete. De PS gaat immers niet zelf een centrumlinks initiatief leiden, ook al is ze de grootste partij in die formule. Gezien het veto van de PS tegen de N-VA zou een formateursrol voor socialistisch kopman Ahmed Laaouej bijzonder gevoelig liggen aan Nederlandstalige zijde.

Ondertussen kan Laaouej wel rustig toekijken hoe de spanningen tussen Les Engagés en de MR crescendo gaan. En mocht er ooit een centrumlinkse Brusselse regering van de grond komen, dan zou Les Engagés en niet de PS het gezicht daarvan worden. De vervelende besparingen die hoe dan in aantocht zijn, zouden dan iets minder op het conto van de PS komen.

Voor Les Engagés ligt dan weer een ongeziene kans voor het grijpen om als vierde grootste Brusselse partij met het minister-presidentschap te gaan lopen, dat de PS aan Verougstraete zou hebben aangeboden. De partij zou dan een Waal kunnen vooruitschuiven als nieuwe voorzitter, terwijl Verougstraete de onbetwistbare Brusselse voorman zou worden.

Intussen blijft het zo goed als windstil in het kamp van Les Engagés. De partijvoorzitter en zijn woordvoerder houden zich op de vlakte. Donderdag zou Verougstraete naar verluidt bij Franstalige media communiceren. Een parlementslid herhaalt bij BRUZZ ondertussen de lijn die maandag op het partijbureau werd vastgelegd.

“De MR heeft het initiatief nog steeds. Onze voorkeur blijft samenwerking tussen de MR en de PS, de twee grootste partijen. Maar dat lijkt met de dag ondenkbaarder. We krijgen het gevoel dat de MR zich isoleert.”

De risico’s bij een avontuur zonder de MR liggen voor de hand. “Natuurlijk zal Bouchez het leven van Les Engagés dan zuurder maken, door federale dossiers te blokkeren bijvoorbeeld”, zegt een blauwe insider.

'Pure onzin’

Mogelijk wil Verougstraete eerst garanties. Van Défi bijvoorbeeld, waar voorzitter Sophie Rohonyi zich zorgen maakt over de mathematische hindernis voor een centrumlinkse piste aan Franstalige zijde. PS, Les Engagés, Ecolo en Défi stranden op 36 van de 72 Franstalige zetels in het Brussels parlement.

Op die manier zijn ook garanties van de twee onafhankelijke parlementsleden nodig, waarbij Rohonyi chantage vreest. “Op hun steun rekenen zou extreem gevaarlijk zijn.”

Enter ex-PTB'er Soulaimane El Mokadem. Die kreeg in juni, enkele maanden na zijn vertrek uit de communistische fractie, een dagje politiek asiel bij de PS alvorens toch als onafhankelijke door het leven te gaan.

Ook Fabian Maingain zit zonder partijkaart in het parlement. Wellicht voelt Rohonyi zich oncomfortabel bij de mogelijke macht voor haar gewezen partijgenoot en de zoon van haar rivaal Olivier Maingain, die 'zijn' Défi achterliet om de – vooral uit Sint-Lambrechts-Woluwe aangestuurde – partij Lib.res boven de doopvont te houden.

“Mijn doel is niet blokkeren”, laat Fabian Maingain woensdag optekenen in La Dernière Heure. “Wat Sophie Rohonyi zegt, is pure onzin. Als mijn stem kan helpen, zal ik die geven.” Echt hoopgevend is die slechte verstandhouding alvast niet.

43 zitjes

Garanties zijn ook nodig aan Nederlandstalige kant. Mocht Verougstraete zich de rol van formateur aanmeten, dan zal hij naast Vooruit en Groen hoogstwaarschijnlijk ook ‘zusterpartij’ CD&V mee aan boord krijgen. Die drie partijen tellen zeven van de zeventien zitjes in de Nederlandse taalgroep.

Dat Open VLD op de centrumlinkse trein springt om de Nederlandstalige meerderheid te vervolledigen, lijkt minder waarschijnlijk. Weliswaar zitten de Vlaamse liberalen in de regering in lopende zaken al met dezelfde partijen aan tafel - op Les Engagés en CD&V na. Zonder Open VLD is gedoogsteun van Team Fouad Ahidar nodig bij de installatie van een centrumlinkse regering, wat dan weer op onvrede kan botsen bij Défi.

Zo’n regering zou – zonder Open VLD – terugvallen op 43 van de 89 zetels dankzij PS, Les Engagés, Ecolo, Défi, Groen, Vooruit en CD&V. Net zoals de regering in lopende zaken vandaag zou een mogelijke centrumlinkse ploeg telkens naar extra stemmen moeten gaan zoeken om teksten te stemmen. “Het is die piste, of lopende zaken”, zegt een ingewijde.

Tussen de MR en de PS is de temperatuur namelijk onder het vriespunt gezakt en de Franstalige liberalen zien naar verluidt geen scenario zitten waarbij Verougstraete de brokken tussen beide partijen probeert te lijmen. “Tussen de MR en de PS gaat het niet meer goedkomen. De keuken is gesloten, maar we kunnen wel nog een omelet bakken.”