Arne Quinze trekt de galerie in: 'Kunst is als een bloem die door het asfalt groeit'

Arne Quinze vecht al zijn hele leven tegen het grijs. Eerst met monumentale ingrepen in de stad, nu ook tussen de vier muren van de Brusselse galerie Maruani Mercier, waar hij, aangevuurd door zijn verbondenheid met de natuur, bonte sculpturen en schilderijen toont waarin hij materialen laat harmoniëren en kleuren vibreren.

“Het is bijna vuurwerk”, zegt Arne Quinze over de planten en bloemen die door het zachte lenteweer wakkergeschud worden in zijn weelderige tuin in Sint-Martens-Latem, waar hij sinds geruime tijd woont. “Elk seizoen is een herontdekking, maar de lente voelt altijd weer als een nieuw begin. De ene verwondering volgt de andere op.”

Die verwondering over de natuur is al zijn hele leven een drijvende kracht in zijn kunst. Quinze brak twintig jaar geleden door bij het grote publiek met monumentale ingrepen in stedelijke omgevingen, om die grijze betonnen jungle “kleur te geven”. Onder meer in Brussel, tussen Naamsepoort en Louiza en in de schaduw van het Vlaams Parlement, plaatste hij reusachtige houten staketsels die het midden hielden tussen een nest van een pterosauriër en mikado voor de goden.

Quinze werd geboren in Gent, woonde als uk een tijdje in de landelijke, voormalige West-Vlaamse fusiegemeente Driekappellen, waar zijn tuin overging in de velden. Voor de kleine Arne was de wereld oneindig groot. Tot hij als tiener met zijn ouders naar Brussel verhuisde. “Dat was de grootste shock van mijn leven. Zeker in de jaren 1980 was Brussel een grauwe stad.”

Van de weeromstuit ging hij het beton te lijf met graffiti. “Ik miste de kleuren van de natuur, de vrolijkheid.” Stedelijke omgevingen vindt hij nog steeds te grijs. “Laat iemand als (landschapsarchitect) Bas Smets op Brussel los, en de economie zal tien keer beter draaien. Mensen zouden gezonder leven en kinderen zouden opgroeien in een menselijkere omgeving.”

Kunst brengt mensen samen in de openbare ruimte, wat Quinze motiveert om in steden overal ter wereld in dialoog te gaan. “Je kunt met kunst een stuk van de stad weer tot leven brengen. Je ziet buurten heropleven, de dynamiek verandert, het worden ontmoetingsplekken, er is interactie met je publiek. Dat is fijn, want we kruipen zo snel achter onze internetfaçade.”

Meeliften met een meteoriet

Zijn werk kleurt inmiddels het straatbeeld van Washington tot Sjanghai. In Beiroet plaatste hij jaren geleden The visitor, een oranje, stalen constructie die ondanks de meedogenloze Israëlische bommenregen van de voorbije weken nog intact is. “Ook de explosie in de haven zes jaar geleden heeft ze overleefd”, zegt hij niet zonder trots.

Vandaag boetseert Quinze met glas, keramiek, hout en aluminium veelvormige, kleurrijke beelden die eruitzien als vreemdsoortige, verwrongen obelisken en uit de kluiten gewassen stampers. Daarnaast vertaalt hij de bloemenpracht van zijn tuin naar vibrerende schilderijen. De kleurenpracht spat er vanaf.

Kunstwerken die vanaf deze week te zien zijn bij de Brusselse galerie Maruani Mercier onder de ietwat bombastische banier In the crossfire: brutal harmony and the fragility of hope. “Ik breng graag brutaliteit en fragiliteit samen. Voor glas en keramiek heb je temperaturen nodig tot 1.200 graden. Die hitte voel je door je lichaam gaan als je aan het werk bent, dat is iets heel lijfelijks.”

Quinze zoekt bewust het spanningsveld tussen die materialen op. Er zit harmonie in, maar ook wildheid. “In mijn werk zoek ik altijd het scherpst van de snee. Ik hou van de ongeremdheid van de natuur. De meeste mensen willen bij de aanleg van hun tuin alles controleren, elke haag en grasspriet trimmen. Ik doe net het tegenovergestelde.”

Voor Quinze gaat die fascinatie voor de natuur over iets groters. Als mens staan we diametraal tegenover haar schoonheid. Daarom is het meer dan ooit zijn missie om dat te counteren. “Wat ik oppik uit de natuur is diversiteit. En die staat vandaag onder gigantische druk. Politieke leiders overal ter wereld willen diversiteit zoveel mogelijk elimineren. Als kunstenaars moeten wij daar keihard tegen vechten.”

Die vragen naar onze plaats in de natuur duiken vaker op in zijn werk. Twee jaar geleden toonde Quinze voor het eerst glas en keramiek op de biënnale van Venetië. In zijn werk Are we the aliens? stelde hij een fundamentele vraag over onze aanwezigheid in de kosmos, en hoe ons DNA op de aardkloot terecht zou kunnen zijn gekomen, stoemelings meeliftend met een meteoriet. “Beeld je een planeet in in perfecte harmonie, en dan slaat plots die meteoriet in.”

Watching Big Brother

De afbakening van de white cube is een uitdaging voor iemand die altijd onbegrensd­heid heeft nagestreefd. De voorbije jaren klopten musea aan, sculptuurparken, en nu ook galerieën. “Dat is een zoektocht geweest, maar ik werk net zo graag op kleinere schaal”, zegt Quinze. Veel kunstenaars hebben de natuur, met name bloemen, in hun werk proberen te vertalen, van Monet tot Jeff Koons. “Ook voor mij is dat een kwestie van non-stop experimenteren.”

Die spanning tussen vrijheid en begrenzing reikt voor Quinze verder dan de kunstpraktijk alleen. “Wij zijn als mens verslaafd aan de religie van de vier muren. Het eerste wat we zien als we geboren worden, zijn de steriele muren van een hospitaal. We zitten in de klas tussen vier muren, net als op ons werk. En als we sterven, verdwijnen we tussen vier wanden onder de grond. Voor mij gaat kunst in een museum of galerie daartegenin: het is een bloem die door het asfalt groeit.”

Quinze wil hoop brengen waar die in verdrukking staat. “Zeker vandaag. Mijn werk is niet én zeer politiek tegelijkertijd. Als je de diversiteit beschermt, heb je heel snel een politiek discours. En tegelijk wil ik daar ver van weg blijven, omdat ik door schoonheid mijn stempel wil drukken.”

Als hij nog eens te gast is op de biënnale van Venetië, zou hij het anders aanpakken: “Ik zou een installatie maken, een glazen kubus met verlichte despoten als Trump, Erdoğan, Orbán en Poetin, die we als een soort Big Brother-show 24/7 kunnen bekijken. Eens zien hoe ze het zonder hun grote machtsvertoon zouden rooien.”

In the crossfire: brutal harmony and the fragility of hope is van 22/4 tot 23/5 te zien bij Maruani Mercier, maruanimercier.com