Nieuwe expo over seriemoorde­naars: ‘Gevaar vanop veilige afstand blijft fascineren'

Zaterdag opent de immersieve tentoonstelling The Mind of a Serial Killer de deuren in Thurn & Taxis. Het parcours belooft bezoekers mee te nemen in de wereld van rechercheurs en seriemoordenaars, maar wat verklaart onze niet-aflatende fascinatie voor horror en true crime? BRUZZ sprak erover met professor communicatiewetenschappen Chelly Maes (ULB).

In de reizende tentoonstelling kan je in de hoofden duiken van beruchte seriemoordenaars zoals Ted Bundy en Jeffrey Dahmer. Bezoekers onder de 16 jaar zijn niet toegelaten, en dat is niet zonder reden. “Media zoals horror, thrillers en true crime kunnen angstreacties oproepen”, legt Maes uit. “En kinderen kunnen fictie en realiteit moeilijker onderscheiden. Daarom bestaan er leeftijdsregulaties.”

Maar ook volwassenen ontsnappen niet steeds aan angstgevoelens. “Volwassenen kunnen wel beter relativeren en begrijpen dat bepaalde gebeurtenissen uitzonderlijk zijn. Maar herhaaldelijk kijken naar true crime kan wel leiden tot het ‘Mean World Syndrome’, waarbij de wereld gevaarlijker en bedreigender aanvoelt dan hij in werkelijkheid is.”

Ondanks de gruwel blijft true crime boeien. Dat heeft volgens Maes in eerste instantie te maken met ons overlevingsinstinct. “Evolutionair gezien hebben we interesse in gevaar, om te kijken welke risico’s bestaan en hoe we ons daartegen kunnen beschermen. True crime laat ons daarbij toe om gevaar te aanschouwen vanop een veilige afstand."

Kritische blik

Verder is er ook een nieuwsgierigheid naar menselijk gedrag. “We willen graag weten wat de motivaties zijn van seriemoordenaars, waarom iemand zoiets doet.” Dat sluit aan bij het detective-aspect van true crime. “Vaak vinden we het leuk om mee te denken en zelf het onderzoek te volgen.”

De expo bleef internationaal wel niet onbesproken. Critici stellen dat die kan aanzetten tot imitatiegedrag. “Daar is echter weinig bewijs voor”, weet Maes. “Blootstelling verklaart niet waarom iemand agressief gedrag vertoont. Dat hangt sterk af van individuele factoren, zoals persoonlijkheid, omgeving en psychologische kwetsbaarheden.”

De professor gaat ook zelf een kijkje nemen. “Maar ik ga er wel met een kritische blik naartoe. Je kan de reflectie maken dat het een gecommercialiseerde expo is waarbij munt wordt geslagen uit het leed van anderen. Ik hoop dat ze voldoende aandacht besteden aan het educatieve aspect.”