Schilderstalent Felix De Clercq over zijn eerste expo: 'Steek me niet in een hokje'

Drie jaar na zijn verhuis uit Antwerpen stelt grote belofte Felix De Clercq voor het eerst zijn schilderijen tentoon in zijn nieuwe thuisstad. Brussel is ook het hoofdonderwerp van de expo Two charms in my pocket in Affiliate, de satellietruimte van Wiels.

Schilder Felix De Clercq kwam een zestal jaar geleden de kunstwereld binnen langs de grote poort. Meteen na zijn afstuderen aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen werd hij opgepikt door de Antwerpse topgalerie Sofie Van de Velde, waar succesvolle expo's – en enige buzz in de pers – snel volgden.

“Zijn werk viel op door de brede beeldtaal en de enorm nauwgezette uitwerking”, legt Sofie Van de Velde uit. “Zijn thematiek is hedendaags en erg persoonlijk, maar je merkte meteen zijn grote kennis van de kunstgeschiedenis, waardoor zijn kleinschalige, intieme beelden iets universeels en tijdloos krijgen. De combinatie met zijn persoonlijkheid, heel ingetogen en oprecht, maakte dat ik niet getwijfeld heb.”

Zo'n drie jaar geleden verhuisde De Clercq naar Brussel, in eerste instantie voor een residentie bij Wiels. Zijn eerste expo in zijn nieuwe thuisstad, Two charms in my pocket, vloeit daar ook uit voort. Ze vindt plaats in Affiliate, de satellietruimte van Wiels in het centrum. “Hier heb ik al lang naar uitgekeken”, zegt de jonge kunstenaar op een terras aan het Flageyplein, dicht bij zijn woonplaats, waar hij sinds kort ook zijn studio heeft. “Eindelijk kan ik deze schilderijen tonen in de stad waar ze uit zijn voortgekomen, nadat ik er zo lang tussen heb geleefd.”

Op de barricaden

Aangezien de nu 29-jarige schilder gewoonlijk zijn eigen dagdagelijkse omgeving als inspiratiebron gebruikt, is het logisch dat de schilderijen – gouaches op papier – bijzonder Brussels aanvoelen. Sommige locaties kun je ook herkennen, zoals Cinema Galeries en een stemmig hoekje van de Minimenstraat in de Marollen, andere tonen meer algemene Brusselse stadsgezichten en woninginterieurs. “Wanneer ik rondwandel in de stad, neem ik geregeld spontaan foto's met mijn telefoon, die ik dan later kan gebruiken als bronmateriaal”, legt hij uit. “Ik hou van plekken die duidelijk veel verhalen herbergen, zoals de kazernes in Etterbeek. Of plaatsen waar gebouwen uit erg verschillende tijdperken naast elkaar staan, zodat je de lagen van de stad kunt aanvoelen.”

Zijn werk heeft ontegensprekelijk een romantische, melancholische inslag, maar De Clercq is niet geïnteresseerd in goedkoop sentiment. “Pure nostalgie vermijd ik, ik probeer meer realisme na te streven.”

Dat hij na zijn residentie in Brussel niet terugkeerde naar zijn geboortestad, Antwerpen, heeft verschillende redenen. “Ik vond het interessant om enige afstand te nemen van de Antwerpse traditie en me bloot te stellen aan andere invloeden. Dit is bovendien een grotere stad met een nog groter kunstveld dan in Antwerpen, maar ook met een grotere culture diversiteit. Ook op sociaal vlak doet het me goed om een meer internationale vriendenkring te hebben hier.”

Mogelijk helpt de anonimiteit van de multiculturele grootstad ook om minder druk te voelen als een van de grotere beloftes van de Vlaamse kunstscene. Al lijkt die druk in grote mate van hem af te glijden. Zelfs een expo in een belangrijke galerij in kunst-mekka New York, in de lente van vorig jaar, veranderde daar niets aan. “Misschien omdat ik van in het begin omringd ben door ervaren mensen, die niet geïnteresseerd zijn in het opblazen van hypes, maar op de lange termijn denken. Ik heb zelf ook geen haast, dit is wat ik mijn hele leven lang wil doen.”

Dirk Snauwaert van Wiels, die De Clercq beter leerde kennen tijdens zijn residentie, ziet zijn toekomst positief in. “Felix is een introverte kerel die heel hard werkt, ik zie hem gestaag zijn oeuvre uitbouwen. Het is verfrissend om te merken hoe hij niet meegaat in een bepaalde klantgerichte stroom in de kunstwereld, maar een hoogst persoonlijke aanpak blijft hanteren.”

Snauwaert wijst op het opvallend verstilde en verdiepte karakter van De Clercqs werk. “Hij werkt op een klassieke manier met kleuren, in gedempte tonen die heel goed op elkaar zijn afgestemd. Zijn werken zijn intimistische kleinoden.”

De Clercq maakt met zijn kunst ook een – subtiel maar duidelijk – statement over mannelijkheid en queer zijn, vindt Snauwaert. “In tijden van de manosfeer en toxische masculiniteit voelt de gevoeligheid die hij uitdraagt heel krachtig aan. In het algemeen zijn de meest radicale kunstenaars vandaag degenen die een radicale kwetsbaarheid durven te tonen.”

De Clercq zelf wil zich zeker niet laten vastpinnen op dat aspect van zijn werk. “Ik beeld vaak mijn leefwereld af en de queergemeenschap maakt daar deel van uit, dus dat facet is aanwezig, maar op de achtergrond. Het is essentieel dat men op de barricaden staat om LGBTQIA+-rechten te verdedigen, in mijn karakter uit zich dat op mijn eigen fragiele manier. Als kunstenaar wil ik me in het algemeen niet in een hokje laten drummen, ik heb vrijheid nodig.”

Iguanodons

Die vrijheidsdrang uit zich ook in de manier waarop hij experimenteert met schilderijreeksen rond bepaalde historische narratieven. Zo inspireerden de dinoskeletten in het Brusselse Museum voor Natuurwetenschappen hem tot een serie rond de ontdekking van iguanodons in de 19e eeuw in de buurt van Bergen, gebaseerd op grondig onderzoek. Naast schilderijen, bevatte die reeks ook sculpturen.

De Clercq verlaat ook geregeld zijn studio voor samenwerkingen met kunstenaars uit andere disciplines. “Met een vriend uit de modewereld ontwierp ik een textielstuk, en ik werk ook graag samen met schrijvers, zoals Angelo Tijssens. Ik ben zelf een gepassioneerd lezer en waarschijnlijk sijpelt dat in mijn werk, waardoor het een enigszins literair karakter heeft.”

Ook aan de expo in Affiliate zit een literair kantje. Enerzijds zorgde de schrijfster Charlotte Norwood voor een tekst over de werken, anderzijds verwijst de expotitel naar het gedicht 'Personal poem' van Frank O'Hara – een dichter uit het New York van de jaren 1950 en ‘60. “Wat me vooral aanspreekt in dat gedicht, is dat hij aan verschillende alledaagse gebeurtenissen en gedachten evenveel aandacht schenkt, zonder te vervallen in grote metaforen of symbolen. Iets wat ikzelf ook tracht te doen in deze schilderijen.”

De tentoonstelling Two charms in my pocket loopt van 11 tot 27/6 in Affiliate, wiels.org