Acteur Ferre Van den Broeck: ‘In Brussel kan ik in mijn ondergoed naar de nachtwinkel’

De liefde vinden en er Brussel bovenop krijgen. Het viel Ferre Van den Broeck ten deel. Nu het vijfde en laatste seizoen van de taboeloze jongerenreeks 2dezit is gelanceerd, breekt voor die een nieuw hoofdstuk aan. “Die reeks heeft veel deuren voor me geopend, ik ben benieuwd wat er daarbuiten mogelijk is.”

"Seks zonder orgasme kan toch even goed zijn?” “Werkt dat echt, coke?” “U totaal overgeven aan eender wie, dat is fucking geil!” “Heb je nog nooit van het concept consent gehoord?” Ook in het vijfde en laatste seizoen van de Streamz-reeks 2dezit verkennen samenwonende studenten liefde, lust, pijn, knaldrang, vriendschap, seksualiteit, identiteit en roesmiddelen cum laude. Acteur Ferre Van den Broeck zwaait de naar Vlaamse normen expliciete en soms donkere jongerenreeks uit en kijkt vol spanning uit naar de nieuwe hoofdstukken in diens zwaar verbrusselde leven.

“Vijf seizoenen, dat had niemand verwacht. De cast ging ervan uit dat het bij één zou blijven. Maar de kijkcijfers bleven maar stijgen. Onderwerpen die je niet zo vaak tegenkomt in Vlaamse reeksen en de taboes die we doorbreken, trokken de aandacht. Bij elk personage passen andere kijkers en fans”, vertelt Van den Broeck. “Ik ben trots dat we zoveel seizoenen hebben kunnen maken. Als acteurs zijn we collectief gegroeid. We werden beste vrienden. Het is eng om dat nu achter te laten. Daar situeert zich het grootste verdriet en de nostalgie. Maar ik voel ook een beetje opluchting. Het is goed geweest. En net zoals tijdens leuke feestjes of caféavonden: als je aan het pieken bent, moet je afronden.”

Alcoholisme, gokverslaving en seks & drugs in alle kleuren van de regenboog, waren al thema’s. Het vijfde seizoen smijt er nog racisme en werkverslaving bovenop. Welke onderwerpen vond jij het interessantst?
FERRE VAN DEN BROECK: Een heel mooie vond ik Amy die ontdekt dat ze autisme heeft en daar vervolgens in groeit. Ik geloof dat de mens zichzelf continu aan het zoeken is en dat je het eigenlijk nodig hebt om jezelf soms eens tegen te komen.
De grootste taboes waren uiteraard de vele drugs en het fysieke, de seks. Dat zie je ook in sommige andere reeksen. Het verschil was dat wij er net géén taboe van maakten. We waren niet continu aan het zeggen dat drugs slecht waren.

Onderwerpen aankaarten zonder met de vinger te zwaaien, zou het helpen?
VAN DEN BROECK: Als je een kind niet geeft wat het wil, vindt het wel een andere manier om eraan te raken. Dat lost niets op. 2dezit zit op een andere lijn: je moet dingen meemaken om zelf te wéten of ze goed of slecht voor je zijn. Hormonen gieren door een student of puber. Er is zoveel te ontdekken en je impulsiviteit piekt. De grootste les van 2dezit? Of je nu verliefd wordt op de foute personen of experimenteert met drugs of je hart een paar keer liet breken: if you don’t try, you don’t know.

Voortgaand op 2dezit: qua drank, drugs en seks doet deze generatie niet onder voor haar voorgangers. Een verschil is dat er veel opener over wordt gepraat. Ervaar jij het ook zo?
VAN DEN BROECK: Mijn generatie communiceert daar makkelijk over. Ik ben opgegroeid met vriendengroepen die daar heel
open over waren. Er is ruimte voor humor – lachen met seks – maar ook voor diepe gesprekken en totale eerlijkheid. Dat is iets goeds, want seksualiteit is superfragiel. Iedereen heeft daar een andere kijk op, andere ervaringen, andere evoluties. Je kunt eigenlijk alleen maar van elkaar leren. Ik denk dat jouw generatie daar verkrampter over is en daardoor ook een ander beeld heeft van seks. Op het obligate gesprek over de bloempjes en de bijtjes na zou ik met mijn mama geen gesprek over seks kunnen voeren.

Herken jij jezelf nog in de Ferre Van den Broeck die vier jaar geleden aan 2dezit begon?
VAN DEN BROECK: Het is raar om te zeggen maar ik weet niet of ik op een positieve manier ben veranderd. De wereld en de sector hebben me kwetsbaarder gemaakt. Vroeger was ik heel impulsief. Van niks bang. Fars en fel. Ik merk dat ik de afgelopen jaren onzekerder ben geworden en dat mijn persoonlijkheid daardoor wat is veranderd. Verre van ideaal. Ik ben graag zelfverzekerd. Het is in mijn job ook belangrijk om sterk in je schoenen te staan. En je moet bijna hard bezig zijn met hoe mensen naar je kijken en hoe je overkomt. Ik ben me daarop beginnen te fixeren en dat is uiteraard niet positief.

Je hebt een jetlag van een verre reis. Bracht die klaarheid voor wat je voortaan wil doen?
VAN DEN BROECK: Voor het eerst heb ik geen vooruitzicht op een nieuw seizoen. Dat veroorzaakt veel spanning. Tegelijk ben ik blij met de herwonnen vrijheid. 2dezit heeft veel deuren voor me geopend, maar je bouwt er je jaar rond en je zit wel in een soort niche. Ik ben benieuwd wat er daarbuiten mogelijk is. Door de reis heb ik nog meer zin om op ontdekking te gaan én om zelf te creëren.
Ik schrijf al enige tijd erg graag, voornamelijk poëzie. Maar ik wil graag een verhaal brengen, over iets in mij, iets dat ik heb meegemaakt. Maar ik aarzel. Is dat wat mensen willen horen? Zullen ze daar willen naar luisteren? Ik heb een beetje faalangst. Ik hoor dat iedereen op dit moment een neen krijgt. De sector ligt op zijn gat. Maar ik moet het gewoon proberen. Allereerst moet ik mijn zelfverzekerdheid terugvinden en de motivatie en de kracht waarmee ik me vijf jaar geleden smeet. Die ben ik een beetje verloren geraakt.

Vrijheid is magnifiek, maar de huur moet betaald, een brood kost geld, een chai latte nog meer.
VAN DEN BROECK: Dat is zeker een realiteit. Eerlijk: het is best eng. De sector ligt redelijk stil. Er is heel weinig geld. Er wordt heel weinig gemaakt. En ik heb het gevoel dat de dingen die wel nog gemaakt worden voor een doelpubliek zijn dat niet geeft om een acteur als ik. Het voornaamste doelpubliek lijkt opnieuw uit oudere witte mannen van middelbare leeftijd te bestaan. Dat zijn geen mensen die per se naar een personage als Niko (de rol die die speelt in 2dezit, red.) willen kijken. Niet dat ik opnieuw een Niko wil spelen, maar je snapt wat ik bedoel. Het meer alternatieve type. Ik hoop dat er snel weer verandering in komt en dat de Vlaamse televisie diversiteit opnieuw omarmt.

Niko was een van de eerste non-binaire personages in Vlaamse fictie. Je daar op blindstaren is niet slim, het negeren is ook maar raar. Hoe zie jij dat?
VAN DEN BROECK: Die vraag stellen is, denk ik, het belangrijkste. Voor mij is het in elk interview moeilijk om te spreken over het non-binaire gegeven, maar omdat ook Niko non-binair is, blijft het altijd wel een onderwerp. Voor mij is het een soort tweestrijd. Wil ik daarover blijven praten? Is het aan mij om de spokesperson te zijn? Aan de andere kant is het wel belangrijk om dat voorbeeld toch te zijn. Om toch te schreeuwen dat ik er ben en duidelijkheid te scheppen waar er blijkbaar geen is. Maar – hier komt dé clichézin – ik ben meer dan dat. Zoals ook Niko veel meer is dan dat.
Er zijn interviews geweest waarin ik vlakaf zeg dat ik er liever niet over praat. Het hangt van dag tot dag af. Soms moet ik er weken niet over praten, niet met mijn vrienden, niet met andere mensen. Soms lijk ik mezelf elke dag te moeten verantwoorden of toch verplicht te zijn om bepaalde dingen uit te leggen. Er is inderdaad een grens.

Geef ze maar aan.
VAN DEN BROECK: Dat er in 2dezit een non-­binair personage zat, was al heel groot. Niko is het eerste non-binaire personage ooit in een Vlaamse reeks. Maar de schrijvers hebben er ook bewust voor gekozen om dat zo klein mogelijk te houden. Om daar niet de hele tijd een ding van te maken.
Ik heb vaak met de schrijvers en met de productie samengezeten om dat te bespreken. Uiteindelijk weten ook zij daar weinig over. Het grootste voorbeeld: in de scenario’s verbeterde Niko meermaals verkeerd gebruik van voornaamwoorden. “Het is wel die.” We hebben dat er bewust zoveel mogelijk weer uitgehaald, want dat is net wat mensen vervelend vinden aan mensen die zich niet identificeren met een man of vrouw. Mensen worden niet graag op hun plaats gezet. Of ze begrijpen het niet. Of ze begrijpen het wel, maar weigeren om mee te doen.
Het goeie is dat voornaamwoorden voor bijna iedereen in de reeks vanzelfsprekend zijn. Dat maakt het voor de kijkers gemakkelijk om bij te leren. En voor de mensen die non-binair zijn, is het vanzelfsprekend.

Hoe ben je in Brussel verzeild geraakt?
VAN DEN BROECK: Ik kwam wel vaker in Brussel, ik had hier vrienden. Maar de avond dat ik verliefd werd op mijn lief, is de avond dat ik verliefd ben geworden op Brussel.
Ik ben in Antwerpen opgegroeid. Daar woont mijn familie, daar zaten al mijn vrienden. Ik ken die stad als mijn broekzak. Ik werd echter de routine beu, de sleur van altijd dezelfde soort mensen tegen te komen. Ga wandelen en in een mum van tijd hebben vijftig mensen hallo gezegd, zoals in een dorp. Ik werd herkend van de serie en fixeerde mij daarop. Hier kan ik bij wijze van spreken in mijn ondergoed naar de nachtwinkel en niemand draait zijn hoofd om. Dat moest ik in Antwerpen niet proberen. De seconde dat ik naar Brussel verhuisde, vond ik rust.

Wie echt van Brussel houdt, benoemt ook de werkpunten.
VAN DEN BROECK: Die kom je dagelijks tegen. Je kunt hier niet op café zitten zonder dat een dakloze om geld komt vragen. Soms slaapt er een dakloze bij mij in de kelder. Dan stel je je allerlei morele vragen. Moet ik bang voor zo iemand zijn? Moet ik daartegen ingaan? Moet ik dat toelaten? In de kerstperiode terwijl het buiten koud is? Het heeft me niet verhard. Ik denk dat ik dat altijd even triestig zal vinden.
Er zijn veel vraagstukken, kwesties die de regering hoogdringend zou moeten aanpakken. Maar moet je daarom minder van Brussel houden of wegtrekken? Is het ook niet belangrijk om de lelijkere kanten af en toe in de ogen te kijken?

Brussel is helaas niet altijd zo veilig. Wie uitgaat, moet op zijn hoede zijn.
VAN DEN BROECK: Onze vriendengroep gaat om die reden minder en minder uit. We gaan nog wel op café, maar zodra het donker en onveilig wordt op straat, doen we vaker huisfeestjes dan wat anders. Van de club naar huis gaan, is gewoon gevaarlijk. Te veel mensen in onze omgeving hebben al te maken gehad met gaybashing. De verhalen zijn erger dan je je kunt voorstellen. Vrienden zijn na de Pride door een stuk of twintig jongeren aangevallen. Waarom was daar geen politie te bespeuren, terwijl ze zo talrijk aanwezig is bij betogingen? Onze community verdient meer beveiliging als je weet hoe fragiel we zijn en met het besef dat meer dan de helft van België nog anders naar ons kijkt.
Ik woon in een straat waar er veel gebeurt ’s nachts. Ik ben meestal met mijn lief als we ’s nachts naar huis gaan. Ik zou niet aanraden om in Brussel ’s nachts alleen rond te wandelen. Ook al is het maar voor enkele honderden meters, ik neem een Uber naar huis als ik ’s avonds laat in Brussel-­Zuid of Brussel-Noord aankom. Safety first. Ik heb weinig zelf meegemaakt omdat ik zo voorzichtig ben. Ik neem nooit trams of metro’s. Ik wandel of step om zoveel mogelijk rariteiten te voorkomen.

Heeft Brussel je veranderd?
VAN DEN BROECK: Ik heb hier veel nieuwe mensen leren kennen en dat heeft mij zeker veranderd. Nog meer dan vroeger heb ik een queer vriendengroep. Ik heb hier twee heteroseksuele vrienden, voor de rest is iedereen queer. Ik leef dus in een soort bubbel. Ik vind dat soms positief, soms negatief. In je bubbel besef je soms niet meer dat andere mensen een heel andere kijk hebben.

Is dat zo erg? Bijna iedereen leeft in een bubbel, bijna niemand stelt zich daar veel kritische vragen bij.
VAN DEN BROECK: Dat is waar. Maar als je queer bent, dan kun je niet anders dan je veel vragen stellen. In Indonesië ontmoette ik mensen die in een totaal andere bubbel leven en bijvoorbeeld helemaal niet openstaan voor andere relatievormen of daar veel vragen bij hebben. Een gay best friend hebben, vinden ze al raar. Dan schrik je toch even. Zoveel mensen kennen er de wereld van queers niet. Zelfs het concept dragqueen begrijpen ze niet eens. Voor mij is dat absurd omdat ik in een wereld leef waar dat continu wel ter sprake komt en je constant botst op de schoonheid van de gemeenschap.

Deel 1 van het vijfde en laatste seizoen van 2dezit is beschikbaar op Streamz. Deel 2 volgt op 1 oktober.