‘L’Enfant Bélier’: beklemmende tragedie over een politiekogel in een kinderhoofd

De dood van Mawda, intussen bijna acht jaar geleden, blijft kunstenaars beroeren. In L’Enfant Bélier toont de Roemeens-Brusselse filmregisseuse Marta Bergman de realiteit van een koppel Syrische vluchtelingen én die van een Belgische agent die hun tweejarige dochter doodschiet. Het resultaat: een beklemmende tragedie zonder sensatie of goedkoop sentiment.

Om ice-koud van te krijgen. Mei 2018 opent een Belgische agent op de E42 het vuur op een busje met migranten die clandestien naar Engeland willen. De Iraaks-Koerdische peuter Mawda krijgt een kogel in het hoofd die haar fataal wordt. Haar ouders worden opgesloten, het parket verdraait de feiten.

Opheldering noch een rechtszaak volstonden om het drama collectief te verwerken. Verschillende kunstenaars ontfermden zich over de tragedie die pijnlijke vragen opwerpt over de dehumanisering van transmigranten en het gevoerde beleid. De KVS zette de schouders onder de voorstelling Mawda, dat betekent tederheid, Manu Scordia tekende het beeldverhaal Mawda : Autopsie d’un crime d’Etat en de Brusselaar Robin Vanbesien stelde het essayistische Hold on to her in wereldpremière voor op het Filmfestival van Berlijn.

Daar komt nu nog een gedegen speelfilm bij: L’Enfant Bélier van Marta Bergman. Deze Roemeens-Brusselse regisseuse heeft een beklemmende tragedie willen maken die voortdurend afwisselt tussen twéé realiteiten. Ze volgt Sara en Adam, een Syrisch koppel dat Engeland hoopt te bereiken met hun tweejarige dochter Clara. En ze volgt Redouane, een plichtbewuste agent die met zijn patrouille de snelwegen controleert op mensensmokkelaars. Hij zal tijdens een achtervolging op een busje schieten en zo de dood van Clara veroorzaken. De afhandeling van de zaak is zo mogelijk nog lelijker.

Empathie

Bergman heeft een verleden in de documentaire en gaat met behulp van niet-professionele maar bekwame acteurs voor realisme. Zonder sensatie of goedkoop sentiment stuurt ze vooral aan op empathie voor de ouders. Zie hen niet als een statistiek, reduceer hen niet tot status van transmigrant. Ze zijn zoveel meer, zoveel unieker. Zoals elke mens. Ook de agent met een dood kind op zijn geweten, wordt vermenselijkt.

Die zo-dicht-mogelijk-bij-de-mensen-aanpak is verdedigbaar, maar misschien ook de redenen waarom je een beetje op je honger blijft. L’enfant Bélier is wel erg sober en voorzichtig. Heeft ook het beleid en het klimaat in de maatschappij tot een dode kleuter geleid? Gaan we niet te licht over de inhumane behandeling van de ouders of over de leugens die de politie uit de wind moesten zetten?

De pertinente vragen die de dood van Mawda / Clara oproept worden aangestipt, maar daar blijft het bij. Een iets scherpere stellingname zou het moeilijker maken deze film te negeren.

L’enfant Bélier, regie: Marta Bergman, met: Zbeida Belhajamor, Abdal Razak Alsweha, Salim Kechiouche. Vanaf 4 februari in de bioscoop.