Raphaël Kaddour maakt film over recypark Buda: ‘Agressieve klanten en absurde regels’

In april en mei wordt Buda, een kortfilm over de absurditeit van het dagelijks leven in het recypark van Net Brussel, vertoond tijdens het Brussels Short Film Festival. De film van Brusselaar Raphaël Kaddour won in februari nog de prijs voor beste Europese film op het kortfilmfestival van Clermont-Ferrand. “Al was Net Brussel niet meteen de grootste fan van het resultaat."

In zijn film schetst Raphaël Kaddour de dagelijkse en soms absurde discussies tussen werknemers en klanten in het recypark Buda van Net Brussel. "Mijn vader werkt in een containerpark in La Louvière. Ik hoorde zijn verhalen over hoe het eraan toe ging op zijn werk en wilde hier een film over maken", vertelt Kaddour, die de kortfilm regisseerde.

"Het mocht echter niet van het bedrijf en zo ben ik bij Net Brussel beland. Ik ben geboren in Brussel en woon er ook, dat kwam dus goed uit. Het is tegenwoordig niet gemakkelijk om toestemming te krijgen om een documentaire te draaien over grote bedrijven. Er zijn steeds meer communicatiemedewerkers en ze hebben hun eigen socialemediakanalen. Bedrijven willen hun eigen verhaal een beetje kunnen bepalen", zegt Kaddour.

"Ik denk dat Net Brussel bang was dat er werknemers zouden worden uitgelachen in de film, ik moest hen echt geruststellen dat ik goede bedoelingen had. Misschien hielp het voor de toestemming wel dat ik nog student was en dat mijn vader ook in een containerpark werkt”, vertelt Kaddour.

Boze klanten

"Om iedereen zich welkom te laten voelen, vragen we je beleefd te zijn tijdens je bezoek", kondigt Net Brussel in het vet aan op zijn website met de regels over een bezoek aan het containerpark. In de film wordt duidelijk dat die regels bij veel klanten geen belletje doen rinkelen. In Buda komen de meest uiteenlopende klanten langs. Sommigen zijn vriendelijk en doen hun verhaal, zoals een ex-tramchauffeur van de MIVB die ontslag nam nadat hij een oude vrouw had aangereden.

Anderen zijn gefrustreerd over Net Brussel, meer in het algemeen over de Stad Brussel en volgens het personeel van het recypark over "de volledige samenleving". De klanten reageren woedend wanneer ze te horen krijgen dat gemengd afval in het recypark verboden is. Het afval ter plekke sorteren, blijkt ook verboden.

Ook kunnen velen niet geloven dat ze moeten betalen om bouwmateriaal weg te gooien. De grootste frustratie ontstaat echter wanneer klanten horen dat ze met voertuigen hoger dan 1m85 of met aanhangwagens enkel terechtkunnen in het recypark van Vorst, ongeacht de hoeveelheid afval die ze meebrengen.

Wie zijn camionette in de buurt parkeert en zo de regel hoopt te omzeilen is eraan voor de moeite. Dat staat aangegeven op de website van Net Brussel: "Voetgangers zijn welkom, zolang het geen bestuurders zijn die hun voertuig achterlaten in de rij of in de zichtbare omgeving om te voet naar het Recypark te gaan."

'Afval in het kanaal gooien'

De hele film door moet de security manager erop wijzen dat "alles op de website staat" en dat "niet hij de regels bepaalt, maar Net Brussel". Werknemers van Buda die met de gefrustreerde klanten moeten omgaan, zuchten dat ze slechter worden behandeld dan de politie.

Klanten wijzen er dan weer snuivend op dat ze begrijpen waarom er zoveel stortplaatsen in Brussel zijn. "Met die regels zet je mensen ertoe aan om hun afval in het kanaal te gooien", zegt een boze klant.

Kaddour observeerde een jaar voor hij begon te filmen. “Op die manier kon ik tijdens het draaien bijna voorspellen wat er zou gebeuren.” Moeilijker was om te voorspellen welke klanten er tijdens de draaidagen hun afval zouden komen deponeren.

“Iemand van ons stond vooraan in het park om mensen op te wachten. Hij legde ons project uit en liet klanten die mee wilden doen een formulier ondertekenen. We schrokken wel van de agressieve reacties van klanten en de soms absurde regels.” In 2024 staakten vier van de vijf Brusselse recyparken, waaronder Buda, nog tegen de toenemende agressie tegen personeelsleden.

‘Geen fan’

Aangezien Net Brussel akkoord moest gaan met het eindresultaat van de film, werd er een kleine privéprojectie georganiseerd. “Die sfeer bij die vertoning was erg gespannen”, vertelt Kaddour. “Net Brussel was, om het in mooie woorden te zeggen, niet echt een grote fan van de film. Ik denk dat ze liever gefocust hadden op de positieve kanten van het werk. Vooral met het einde waren ze eerst niet blij, maar dat is hun goed recht."

Na enkele aanpassingen in de montage kwamen Kaddour en Net Brussel tot een compromis. De medewerkers van het recypark die in de film komen, zijn volgens de regisseur wel blij met het resultaat.

“Ze waren bang dat de film de realiteit mooier zou maken dan ze is, zoals Net Brussel misschien wel gewild had. Ze zijn tevreden dat hun werksituatie op een realistische manier vertoond wordt.”

Buda won al verschillende prijzen, waaronder de prijs voor beste Europese film op het grootste kortfilmfestival van Europa in Clermont-Ferrand. “Dat geeft mij heel veel energie en vertrouwen dat ik goed bezig ben."

"Momenteel ben ik met een fictiefilm bezig, maar ik wil graag verder gaan in de documentaire. Als ik nog eens een film over Brussel maak, wil ik op een minder 'besloten' plek filmen dan een recyclagepark. Ik wil graag eens de stad tonen zoals alle Brusselaars die kennen."

De film zal in mei vertoond worden tijdens het Brussels Short Film festival, dat plaatsvindt tussen 22 april en 2 mei in de verschillende Brusselse cinema's.