Thomas Jean filmt het Brusselse ecosysteem: 'Everzwijnen en wasberen zijn op komst'

Thomas Jean filmt al tien jaar vossen, ijsvogels, slechtvalken en ander wildleven dat zich in deze stad thuis voelt. Nu is er de documentaire Res nullius.

Op het YouTube-kanaal La Minute Sauvage van Thomas Jean val je al van de ene verbazing in de andere. Nu is er Res nullius, waarin allerlei stadswild blijft verbazen. Al kaart die documentaire in de eerste plaats het verband aan tussen biodiversiteit, ruimtelijke ordening en sociale rechtvaardigheid.

“Er zijn, gelukkig maar, heel wat projecten die de biodiversiteit ten goede komen. Het opnieuw openleggen van de Zenne is een voorbeeld. Maar op honderd meter van de Zenne staan we op het punt een gebied te vernietigen dat biologisch enorm waardevol is. Typisch Brussel. We investeren veel energie en overheidsmiddelen in het creëren van biodiversiteit maar vernietigen de plekken waar die biodiversiteit er al is. Ik weet niet of dat nu absurd is of iets nog ergers.”

Thomas Jean pleit voor een grotere bescherming van de bestaande natuurlijke rijkdom. “We hebben een relatief groene stad, maar als we de politiek haar gang laten gaan, verdwijnt alles in een zee van beton. Als we zo doorgaan, stevenen we recht op een ramp af. Dit is nu al de warmste regio van het land.” Hij hekelt politici die er élk bouwproject doorduwen met het argument dat er een woningnood is.

”Sommigen aarzelen niet om de zestigduizend gezinnen die op een sociale woning wachten, te misbruiken als doorslaggevend argument om de vernietiging van het milieu te rechtvaardigen. Het is een valse tegenstelling: er moet niet worden gekozen tussen biodiversiteit of sociale woningen. Dat discours is een rookgordijn voor de roofzucht van projectontwikkelaars.” Dé stelling van zijn film: natuurlijke en semi­natuurlijke ruimtes vrijwaren is niet enkel een milieumaatregel, het is vooral een sociale maatregel. “Ze zijn nodig om buurten leefbaar te houden.”

Intussen schrikt geen Brusselaar nog op van een vos. “Al dertig jaar delen mens en vos de stad en dat gaat relatief goed. Het bewijst dat veel angsten – aanvallen, ziektes – irrationeel waren.” In de film gaat hij op zoek naar het everzwijn dat gespot is in het park van Woluwe. “Na een maand of twee ging hij er weer vandoor, maar ik zeg al vijf jaar dat er everzwijnen en wasberen op komst zijn. Tegen 2030 hebben we minstens één koppel oehoes. In Marseille, Montpellier, Berlijn en Rome zijn er al everzwijnen. Er is geen reden om op everzwijnen te schieten uit angst dat ze onze kinderen zullen verwonden of honden aanvallen. Dat hebben de vossen ons geleerd. Cohabitatie kan, ook met everzwijnen.”

De documentaire Res nullius draait nu in de bioscoop