‘Zwangere Guy: Dansen op de vulkaan’, monoloog die doet slikken maar te gescript blijft

In de tv-documentaire Zwangere Guy: Dansen op de vulkaan laten twee Nederlandse regisseurs de Brusselse rapper vertellen hoe hij na een jeugdtrauma en een alcoholverslaving weer balans bracht in zijn leven. De resulterende monoloog voegt veel decor maar iets te weinig kader toe aan zijn fysieke en mentale metamorfose.

Omdat de transformatie van zelfdestructieve, problemen wegdrinkende rapper tot fitte, nuchtere papa ZG, inclusief yoga-, sport- en therapiesessies, al uitvoerig aan bod kwam in rapteksten en interviews, heeft Zwangere Guy: Dansen op de vulkaan, weinig nieuwswaarde. Leon Veenendaal en Matthijs van Camerijk, de jonge regisseurs die hem vier jaar mochten volgen, slagen er wel in een bij momenten pakkend document af te leveren waarin Gorik van Oudheusden in eigen woorden en meestal op locatie niet alleen zijn demonen in de ogen kijkt, maar tegelijk de angst dissecteert om zichzelf “tegen te komen in de stilte en daar de realiteit te facen.”

Vooral Veenendaal maakte voor de Nederlandse omroep BNNVARA al een aantal aangrijpende docu’s, onder andere over verlies en grensoverschrijdend gedrag. Van Camerijk regisseerde films over zangeres Merol en Sticks van de rapformatie Opgezwolle.

Samen volgden ze van Oudheusden naar plekken waar zowel het trauma als de heling vorm kreeg. Op zijn eigen soundtrack gaat het van de jungle en het strand in toevluchtsoord Costa Rica over concertpodia en muziekstudio’s naar zijn Brusselse appartement en zelfs de echoscopist.

Maar dat laatste niet nadat de regisseurs eerst de angst van de rapper aanhoorden “om een vader te worden zoals ik zelf een vader gekend heb.” Waarop hij hen meenam naar de plek waar zijn pa vroeger café hield en meteen ook het raam aanwijst waardoor hij ooit met diens shotgun in de bosjes schoot: “Hier was het op het eind een fles whisky per dag, en hier heb ik ook voor het eerst in mijn leven coke gesnoven, met hem.” Gelukkig hadden we dan ook al footage gezien van een festivalpassage waarop de twee elkaar in de armen vielen en een trotse van Oudheusden senior — het zit blijkbaar in de familie — zijn blote buik toonde aan het publiek.

Wees groter dan je probleem

Vader, moeder, zus, vriendin, dochter en therapeut: ze passeren hier allemaal de revue, maar nergens als getuige, ze blijven decor in een monoloog die soms iets te gescript lijkt en doet slikken door enkele harde feitelijke beschrijvingen van de redenen van het trauma, dat escaleerde toen een puberende Gorik plots in de living moest slapen van de nieuwe vriend van zijn moeder en thuis is vertrokken. Toen hij haar ooit naakt en kapotgeslagen terugvond, vernemen we, stond hij op het punt zijn stiefpa van het derde naar beneden te gooien, tot zijn ex hem die moord op de valreep uit het hoofd praatte. “Zelfs ik moet groter zijn dan mijn probleem.”

Maar de verdoving, begonnen op zijn 13de, zou als een waas over zijn carrière blijven hangen: “Normaal ben ik elke show dronken — Ik ga niet zeggen ladderzat, maar ik heb wel een shot of vijf rum genomen en een pint of tien.” De eerste cleane maanden was hij live zijn mojo kwijt, geeft hij hier toe. De weg naar balans verliep heftig.

Toen bij zijn vader een agressieve vorm van lymfeklierkanker werd vastgesteld, kwam de goesting om zichzelf te verdoven weer opzetten, maar was er ook het besef dat het hem niet zou helpen. De man die ooit heel hard heel veel wou en zichzelf altijd op één zette was, geconfronteerd met zijn nieuwe verantwoordelijkheid als vader, normaler, saaier en zachter geworden. Nadat zijn therapeut hem tools had gegeven om begripvoller om te gaan met de fouten van anderen, was finaal ook de verzoening met zijn moeder gevolgd.

Leerkracht LO-bars

Het sterkst is de docu wanneer ze tegenstrijdige gevoelens tastbaar maakt. Gevraagd naar wat hij voelde toen hij zijn dochter voor het eerst vasthield, klinkt het dat hij (eindelijk) niet met zichzelf bezig was, maar is hij ook eerlijk dat het geluk nièt zo intens voelde als de harde emoties van pijn en verdriet die hij vroeger had gekend. Of wanneer hij, verder dan ooit weg van het straatmachismo, grinnikend opmerkt dat er nog een andere strijd geleverd moet worden, want voor je het goed en wel beseft ben je “plots leerkracht LO-type of shit bars aan het schrijven”.

Als je hem vijf maanden voor de release van Dit Is Guy. sit-ups ziet doen tussen het speelgoed van zijn dochter met de babyfoon aan zijn zij begrijp je wat hij bedoelt. Als je hem op het eind hoort vertellen over een droom waarin zijn 16-jarige dochter hem bedankt voor de opvoeding snap je ook waarom.

Zwangere Guy: Dansen op de vulkaan, te zien op dinsdag 24 februari om 21.25 uur op VRT Canvas en op VRT MAX.