Muntpunt steeds alerter voor AI-boeken: 'We moeten kritisch blijven'

De opkomst van artificiële intelligentie laat zich ook voelen in de rekken van de bibliotheek. Bij Muntpunt duiken stilaan boeken op waarvan vermoed wordt dat ze door AI zijn geschreven. “Het is een evolutie waar we toch een beetje bezorgd over zijn", zegt hoofdbibliothecaris Jurgen Waegeman.

Hoewel het voorlopig om een beperkt aantal gevallen gaat, botste Muntpunt deze week al op twee verdachte titels in de collectie. Het gaat niet om romans, maar om praktische gidsen. “Bijvoorbeeld een boek over hoe je zelf een regenwatersysteem kan installeren", aldus Waegeman.

De grootste bezorgdheid is de betrouwbaarheid van de inhoud. AI-gegenereerde boeken missen vaak een duidelijke auteur en zijn soms slordig vormgegeven. “Het lijkt alsof iemand gewoon vragen heeft gesteld aan een chatbot en dat vervolgens gebundeld heeft", zegt Waegeman.

Voor bibliotheken, die traditioneel als betrouwbare kennisbronnen gelden, is dat een gevoelig punt. “Onze leners moeten erop kunnen vertrouwen dat wat wij aanbieden correct en kwaliteitsvol is", klinkt het.

Nog geen duidelijke richtlijnen

Binnen de sector bestaan er voorlopig nog geen specifieke richtlijnen rond AI-boeken. Bibliotheken baseren zich op bestaande principes, zoals het belang van betrouwbare informatie en kwaliteitsvolle selectie. Maar de snelle opkomst van AI dwingt hen om hun aanpak te herbekijken.

“Het is een leerproces", zegt Waegeman. “We moeten hier als sector samen over nadenken en ons wapenen tegen mogelijke problemen.”

Rol van uitgevers en partners groeit

Bij de selectie van boeken rekent Muntpunt traditioneel op vertrouwde partners, zoals gespecialiseerde organisaties en onafhankelijke boekhandels. Die rol wordt in tijden van AI nog belangrijker. “Het gaat er niet alleen om of AI gebruikt is, maar vooral: wie controleert de inhoud? Welke uitgever staat garant voor de kwaliteit?” legt Waegeman uit.

Dat betekent niet dat kleinere spelers uit de boot vallen, benadrukt hij. “Ook kleine uitgeverijen of boekhandels kunnen betrouwbaar zijn, zolang ze zorgvuldig selecteren en controleren.”

Toekomstige uitdaging voor bibliotheken

De verwachting is dat AI-boeken in de toekomst vaker zullen opduiken, ook bij gevestigde uitgeverijen. Voor bibliotheken wordt het dus steeds belangrijker om kritisch te blijven en hun selectieprocessen aan te scherpen. “Het is vooral een kwestie van het hoofd erbij houden en in dialoog te blijven met de sector", besluit Waegeman.