Schrijver Guy Dermul: 'De dictatuur als model is dichterbij dan ooit'

Met De voetganger schreef Brusselaar Guy Dermul een roman over een man die opgroeide onder de Portugese dictatuur van Salazar. In de stad die hij tijdens zijn dagelijkse rituelen doorkruist, is Brussel erg goed herkenbaar.

Dermul, een oud-columnist van BRUZZ, is vooral bekend als acteur met een verleden bij Dito'Dito en de KVS. Binnenkort is hij te zien in de film Clean van Koen Van Sande. Nadat Dermul met Het had waar kunnen zijn al een fictieve kunstenaarsbiografie had geschreven, is dit nu zijn tweede boek. Waarom is hij schrijver geworden? “In wezen heb ik me altijd als een 'maker' beschouwd”, zegt Dermul, “ook toen ik speler was. Het verschil is dat ik me nu beperk tot tekst, maar ik blijf een verhaal vertellen en me van de wonderlijke taal bedienen.”

In het boek zitten we het hoofdpersonage Arié Amendoeira op de huid. Een oude man, opgegroeid in Lissabon, die al vijftig jaar in Brussel woont en daar werkte als luthier – een maker en hersteller van snaarinstrumenten. Intussen is hij twee jaar op rust, en begint hij raar gedrag te vertonen. Oude demonen steken de kop op, onder meer uit zijn jeugd in het totalitaire Portugal onder António de Oliveira Salazar, waar pas een einde aan kwam met de Anjerrevolutie in 1974.

“Geschiedenis en nalatenschap zijn essentieel in mijn werk”, stelt Dermul. “In deze politiek turbulente tijden is het nog belangrijker te herinneren aan gebeurtenissen uit het verleden die een kentering teweegbrachten, maar dreigen vergeten te worden. De dictatuur als model is weer dichterbij dan ooit. Maar ik wilde het ook over 'geloof' hebben. Niet over religieus geloof, dus koos ik voor geloof in de revolutie.”

Dermul doorspekt De voetganger met korte non-fictionele, essayistische terzijdes over interessante personen of fenomenen uit de beeldende kunst, muziek en architectuur.

De stad waarin alles zich afspeelt is een herkenbaar Brussel, maar mét fictieve locaties. “Het is mijn Brussel. Ik refereer continu naar werkelijkheden, maar schrijf fictie. Illusie is een hoofdthema in het boek. Hoe werkelijkheid de illusie beïnvloedt, maar misschien meer dan ooit ook het omgekeerde.”

Tot slot, zouden we met zijn allen, zoals Arié, misschien wat meer rituele wandelingetjes door de stad moeten maken, zonder concreet doel? “Goed idee! Ik zou het beter wat meer doen, want ook 'voetganger zijn' was voor mijzelf een fictioneel gegeven. Tijdens het wandelen komen de meest verfrissende ideeën en gedachten uit het niets aangewaaid.”

Boekpresentatie op 12 maart om 19 uur in Ouderenplatform (BOp)