Al 14 miljoen streams voor AI-versie van 'Papaoutai'

Een cover van 'Papaoutai' van Stromae is de hoogste binnenkomer op Spotify. Het nummer werd al meer dan 14 miljoen keer gestreamd en is hoogstwaarschijnlijk gegenereerd door AI. Hoe kunnen artificiële nummers het tot de hitlijsten schoppen en wat wil dat zeggen voor de toekomst van muziek?

'Heart on my sleeve' geïnspireerd op Drake en The Weeknd, 'I'm letting go of the bullshit' van Nick Hustles en The Velvet Sundown: bij elk van hen speelde artificiële intelligentie een rol in het maken van de muziek.

Dat is bij 'Papaoutai – afro soul ' van Mikeeysmind ook het geval. Dat is toch wat entertainmentaccount Pop Base beweert over de nieuwe cover van het nummer van Stromae. Ook onderzoekshoofd van PXL-Music Brecht De Man vermoedt dat het nummer met AI gemaakt is.

"De muziek klinkt te perfect. Het klinkt als een typisch popnummer zonder iets dat echt de aandacht trekt. Je hoort in de zangstem ook een soort van mp3-achtig effect", legt De Man uit.

Als muziekkenner hoort hij die kleine details, maar met een ongetraind oor is dat minder vanzelfsprekend. Dat het door veel mensen gewoon onthaald wordt als een goed nummer, tonen ook de hitlijsten.

Honderdduizenden mensen gebruiken het lied op TikTok en het nummer kwam gisteren ook als hoogste nieuwkomer binnen in de globale Spotify-hitlijsten. Het startte in 'Daily Top Songs Global' op de 168e plaats. Vandaag is het nummer nog 29 plaatsen gestegen in de ranking. Het nummer werd op Spotify al meer dan 14 miljoen keer beluisterd.

AI in hitlijsten

De Man wil de hoge luistercijfers wel nuanceren. "Ik denk dat het nummer ook vaak beluisterd wordt net omdat het met AI gemaakt is. Het is een combinatie van mensen die het een goed deuntje vinden en zij die geïnteresseerd zijn in muziek gemaakt met artificiële intelligentie."

Voorbeelden als Drake, The Weeknd, Nick Hustles en The Velvet Sundown tonen aan dat AI-muziek al langer een plaats heeft in de hitlijsten. Dat het deze keer gaat over een cover die zo aanslaat, is wel opmerkelijk.

De artiesten hebben toegegeven dat ze het nummer niet zelf geschreven hebben. Ze geven ook credits aan Paul Van Haver, Stromae dus, waardoor hij ook een deel van de opbrengst zou moeten krijgen.

Geen inhoudsloze machine

Wat het lied anders maakt dan andere AI-nummers, is dat de tekst niet door een "inhoudsloze machine" is geschreven. "Het is zelfs een superpersoonlijk en emotioneel nummer dat Stromae heeft geschreven over het gemis van een vaderfiguur."

"Mensen vragen zich bij AI vaak af waar de ziel is. Ze focussen bij muziek niet enkel op het geluid, maar ook op wat het persoonlijke verhaal is van de artiest en hoe die zijn geschiedenis en leven verwerkt in de muziek", zegt De Man nog. Omdat hier de tekst van een echt persoon gebruikt wordt, krijgen mensen minder het gevoel dat ze luisteren naar een machine.

Persoonlijk verhaal

Het verhaal van Paul Van Haver wordt hier zonder veel omhaal gebruikt en door een computer ingesproken. "Dat is een risico, want zodra mensen weten dat het om AI gaat, verandert hun perceptie onmiddellijk. Dat heeft onderzoek aangetoond."

Dat tonen ook de reacties op sociale media. Mensen reageren met afschuw wanneer ze erachter komen dat het nummer door AI werd gemaakt. "Dit is zo slecht. Luister alsjeblieft naar de echte Stromae" of "Ik haat AI en ik haat mensen die AI gebruiken nog meer" zijn maar enkele van de reacties.

Of Paul Van Haver zelf enthousiast is over dit nummer, is niet duidelijk. Hij is zelf een van de voorlopers als het gaat over technische vernieuwingen, maar op deze cover heeft hij nog niet gereageerd.

"Dit is extra delicaat omdat het gaat over zo'n persoonlijk verhaal", zegt De Man. "Dit is een nummer dat hem nauw aan het hart ligt. Ik weet niet of hij staat te wachten op een AI-stem die zijn woorden brengt als een cover."

De toekomst: combinatie van artiest en AI?

Toch denkt het onderzoekshoofd van PXL Music dat artiesten artificiële intelligentie niet zullen blijven zien als iets negatiefs. "Velen gebruiken nu al AI als een inspiratiebron of slimme assistent. Als je ziet hoe AI-tools ons helpen in het dagelijkse leven, is het logisch dat een artiest AI ook kan gebruiken als hulpmiddel."

Het zal wat tijd kosten, maar De Man denkt ook dat luisteraars zullen openstaan voor muziek waar AI aan te pas komt. "Denk maar aan sampling. Dat werd vroeger gezien als diefstal. Ondertussen is de publieke opinie daarover ook bijgesteld."

"Het is vooral belangrijk dat artiesten zelf nog aan de slag gaan met de interessante dingen die AI vertelt. Het kan ook een goede wisselwerking zijn tussen artiest en machine waarbij de artiest wel altijd de touwtjes in handen houdt. Het zou het proces alleszins versnellen en efficiënter kunnen maken."

Bovendien is over het nummer 'Papaoutai - afro soul' niet geweten hoeveel menselijke input er nog aan te pas kwam. "Ik hoor zeker generatieve elementen, maar wie weet hebben de makers wel extra instructies gegeven of hebben ze zelf elementen toegevoegd", gelooft De Man.

Hoe AI-muziek herkennen?

Of de hulp van AI ooit standaard wordt in de muziekwereld is nog afwachten. Nu staat AI volgens De Man nog niet ver genoeg om hetzelfde effect als een artiest te creëren. Hij geeft daarom enkele tips om muziek gemaakt met AI te herkennen.

"Je kan het vergelijken met fastfood", begint hij zijn uitleg. "Het is niet nieuw, allemaal hetzelfde en klinkt niet zo organisch. Soms kan je letterlijk een soort knisperend geluid horen."

Ook merkt hij dat AI altijd binnen de lijntjes kleurt. "Neem nu het nummer 'Papaoutai'. In het originele nummer zit op het einde van het refrein 1 noot in die niet past bij de toonladder. Dat maakt dat je weet dat een innovatieve artiest daar een bewuste keuze heeft gemaakt. AI maakt enkel heel verwachte en juiste melodische keuzes."

Een artiest denkt dus meer outside of the box, terwijl AI net heel erg inside of the box blijft omdat het getraind is op bestaande muziek. Het zoekt naar een perfecte middenweg die enkel maar heel goed klinkt. "Muziek gemaakt door AI springt er op dit moment nog niet uit. Het is allemaal erg braaf."

_{Dit is een artikel gemaakt door de redactie van VRT (Stien Schoofs). Meer artikels vind je op vrtnws.be.}