Tsar B over haar nieuwe album The writer: 'Ik ga voor de highs én de lows'

Met haar nieuwe album The writer herinnert Justine Bourgeus, alias Tsar B, er de luisteraar aan dat ze naast bevlogen soundtrackomponiste, ook een voortreffelijk popartieste is. “Je moet de stem horen kraken, de hars van de strijkstok zien spatten.”

“Er wordt blijkbaar niet geaccepteerd dat hier zoveel schoonheid is”, zegt Justine Bourgeus, die onder het pseudoniem Tsar B zwoele r&b versmelt met glimmende elektronica en klassiek, over de stad die ze al bijna tien jaar in de armen sluit. Brussel is voor de uitgeweken Gentse een muze, een betonnen kluit wier bewoners haar inspireren, op wier architectuur en groen ze verliefd geworden is. “Als tienjarige wilde ik al in Brussel komen wonen. We kwamen vaak een tante bezoeken, ik voelde mij meteen thuis. Mensen dromen van LA of Parijs, ik droomde van Brussel. Het is die romantiek die in deze stad hangt, en dat vreemde gevoel dat je in een soort void zit tussen het verleden en de toekomst.”

Er zijn hotspots die complex zijn, geeft Bourgeus toe. “Wanneer ik naar mijn studio ga in Laken en aan het Maximiliaanpark passeer voel ik een diep verdriet. Maar dat heeft weinig met de stad zelf te maken, in een metropool kom je nu eenmaal de wereld tegen, het is geen bubbel. Maar ik schrik er soms van wat er over Brussel wordt gezegd.” De West-Vlaamse rapper Brihang, die een tijd in dezelfde straat als Bourgeus woonde in Schaarbeek, keerde vorig jaar de stad de rug toe. Weg van de cowboymentaliteit, op zoek naar rust en groen. “Ik voel mij hier meer verbonden met de natuur dan toen ik op het platteland rond Gent woonde. Maar ik heb natuurlijk geen kinderen, dus kan ik niet inschatten hoe het voelt om hier als ouder je kroost te zien opgroeien.”

Rockbottom

Bourgeus noemt zichzelf een springer tussen hoop en nihilisme. Natuurlijk is ze boos op de politici die er maar niet in slagen om dat deze stad met al haar zorgen en uitdagingen te leiden. “Ik probeer me als artiest ook in te zetten voor de dingen die mij na aan het hart liggen. Maar ik wil tegelijk niet wakker liggen door wat ik niet kan veranderen.” Zoals elke artiest kanaliseert Bourgeus haar emoties in haar werk. “Maar ik laat ook heel vaak dingen open. Je hoort mij huilen, maar je weet niet per se waarom.” De song 'Amor' op haar nieuwe, derde album omschrijft ze als een klaagzang over de wereld die haar hart heeft gebroken.

The writer, zoals die plaat heet, gaat over verliefd zijn in donkere tijden, over “liefde in tijden van cholera”, zoals ze het zelf met een knipoog naar Gabriel García Márquez omschrijft. In 'Symphony' getuigt ze over de donkerte in haar hoofd. “My heartbreak is rising, and I can just feel every fear”, zingt ze. “I must be sad forever.” “Soms hit ik rockbottom, en kan ik me rationeel niet inbeelden dat ik op een vrolijke manier heb zitten leven. Maar ondanks het gepieker, de loops van verdriet waar je in zit, zal de symfonie, de muziek, me er weer uittrekken.”

In haar strijd tegen de donkerte vindt Bourgeus wapens in liefde en magie. Geen wonder dat het werk van surrealisten als Dalí haar zo na aan het hart ligt. “Je moet niet blind zijn, maar je mag wel fantaseren. Ik vind dat niet naïef, het is manier om met de werkelijkheid om te gaan. Ik wil de realiteit niet wegdenken. Ik hou van de realiteit. Voor mijn nieuwe tour heb ik een grote vogel gemaakt om mee weg te vliegen, maar ik wil dat je ook ziet dat de vleugels van hout zijn gemaakt. Bij muziek is dat ook zo, je moet de stem horen kraken, de hars van de strijkstok zien spatten.”

Liefde kan pijn doen, zegt ze. “Hoe meer je van iets houdt, hoe meer je erdoor gekwetst kunt worden. Daarom kiezen veel mensen er vandaag voor om niet meer te geloven in de mensheid. En een beetje meer argwanend te zijn en minder vertrouwen te hebben. Ik heb er bijna desastreus voor gekozen om nog meer van mensen te gaan houden.”

“I wanna fuck you for the rest of my life”, klinkt het vol passie in 'I wanna love you', als een scherpere variant van het jawoord. Een jawoord aan haar vriend, auteur Bastiaan Vandendriessche. “The writer is een ode aan schrijvers die mijn leven hebben veranderd, zoals de surrealiste Leonora Carrington, of Patti Smith. Ik word vaak platonisch verliefd op een schrijver. Mijn lief heb ik 'ontmoet' door zijn theatertekst Ode aan Buldegart.”

The writer is Vandendriessche, maar ook Bourgeus zelf. “En Leonora Carrington. En David Lynch, mijn grote held, die vorig jaar gestorven is. Er zitten heel veel lagen in die titel. 'Forever' is een song voor Lynch, die op het Hollywood Forever Cemetery begraven ligt in LA, maar ook voor een paar dierbaren die ik in 2025 verloren ben.”

Twee jaar terug herinterpreteerde Bourgeus samen met Dijf Sanders de muziek van Lynch' cultserie Twin Peaks. Soundtracks nemen een steeds grotere hap van haar repertoire in. De voorbije jaren componeerde ze scores voor onder meer Godvergeten en Assisen, en recenter Julian van Cato Kusters en de internationale VRT MAX-serie This is not a murder mystery.

“Dat was héél véél muziek”, geeft Bourgeus toe. “Zes afleveringen van telkens veertig minuten, dat is bijna een album per keer. Ik vond het heel leuk om te doen, maar het heeft me wel heel veel nachtrust gekost.” Soundtracks componeren en haar eigen albums in elkaar boksen zitten elkaar niet in de weg, zegt ze. “Het zijn communicerende vaten, ze verrijken elkaar.”

Haar klassieke vorming als violiste is de smeerolie tussen die twee universums. Klassiek heeft altijd al een grote rol gespeeld in de barokke wereld van verbasterde r&b en glimmende clubbeats die ze als Tsar B creëert. Al op haar doorbraaksingle 'Escalate' in 2016 sluimerde een orkestrale sfeer.

Op haar album The writer verwijst Bourgeus naar Monteverdi en Bizet, werkt ze samen met een vocaal ensemble uit Wenen en geven strijkers extra zwier. Kortom, Rosalía is er niets tegen. “Eigenlijk doe ik al tien jaar waar zij nu mee scoort”, knikt Bourgeus. “Maar ik maak geen muziek om de eerste te zijn, ik wil de wereld niet veroveren. Ik wil gewoon dingen doen die verfrissend voelen. Dat er nu iets in is wat ik altijd al supernice heb gevonden, is wel een compliment.”

The writer komt uit op 30/1, Tsar B stelt haar nieuwe album voor op 16/4 in de Ancienne Belgique, abconcerts.be