Tectonics Festival zoekt de grenzen op tussen klassiek, experiment en geluid

Komend weekend brengt Ilan Volkov het Tectonics Festival voor het eerst naar Brussel, waar hij bijna vier jaar het Brussels Philharmonic dirigeert.

Toen de veelzijdige Israëlische dirigent Ilan Volkov aan de slag was als muziekdirecteur in IJsland vroeg hij zich af waarom ook in zijn sector dirigeren, programmeren en organiseren steevast als een aparte job beschouwd wordt. Op Tectonics, het festival met nieuwe muziek dat hij vervolgens lanceerde, combineert hij het allemaal. “De naam verwijst naar de botsende tektonische platen, die in IJsland ook fysiek te zien zijn, en symboliseert een festival dat geen boodschap heeft aan schotten tussen genres of ideeën. In Flagey presenteer ik samen met Tom Pauwels van het Brusselse ensemble Ictus klassiek werk naast geluidskunst en elektronica, nodigen we soloartiesten uit, maar ook een koor en drie grote orkesten.”

De Tectonics-missie wordt misschien nog het krachtigst vertolkt door enkele immersieve installaties en concerten. Neem Symphony for Kunstnernes Hus. “Je kunt als bezoeker gewoon blijven zitten als Brussels Philharmonic deze compositie van de Noorse componist Øyvind Torvund vertolkt, maar omdat we de muzikanten en gastsolisten opgesplitst hebben in drie groepen – koperblazers, houtblazers en strijkers – die elk op een andere plek in de zaal musiceren, moedigen we iedereen aan om zich te bewegen. De muziek klinkt overal anders. Zo zal elke bezoeker een andere concertervaring hebben.”

“Eerder dan een rode draad of thema vast te leggen, vragen we ons altijd af wat luisteren is en kan zijn, en waarom we het doen, solo of in gezelschap”, vervolgt de dirigent. Met Coming Together/Attica laat hij Ictus alvast iconisch avant-gardistisch werk hernemen. Door er de Palestijns-­Amerikaanse danser Tarek Halaby bij te halen, herdenkt het ensemble de meer dan vijftig jaar oude compositie bovendien naar een hedendaagse context. “Toen Frederic Rzewski het intense minimalistische stuk over de opstand in de Attica-gevangenis schreef, stonden artiesten veel meer op de barricaden. Zo'n activisme inspireert en is ook erg relevant geweest in België, waar Brussel altijd vruchtbare grond was voor nieuwe en experimentele muziek. Buitenlandse kunstenaars vonden in dit centrum van omdenken en radicalisme een vrijplaats.”
“Ik geloof dat kunst de kracht heeft om ons van binnenuit te veranderen”, besluit de dirigent die zich expliciet uitsprak tegen de genocide in zijn geboorteland en na een protestactie aan de grens met Gaza vorig jaar kort werd opgepakt.