Anne Teresa De Keersmaeker en Solal Mariotte gooien olie op het eeuwige vuur van 'Brel'

Lof voor het lef waarmee Anne Teresa De Keersmaeker en Solal Mariotte een brandversneller op het eeuwige vuur van Jacques Brel gooien. Maar dansen op een Spotify-lijstje dat snel moet verteren is moeilijk.

Rosas en Anne Teresa De Keersmaeker deinzen niet terug voor iconen uit de muziekgeschiedenis. Brel, dat woensdagavond zijn Brusselse première beleefde, put zelfs ruim uit de catalogus met klassiekers en dendert voort als een Spotify-lijst: ‘This is Jacques Brel’.

Dat is bijna oneerbiedig, maar past bij het opzet om te kijken wat Brel vandaag nog kan betekenen. Het past ook bij de gulzigheid die kenmerkend was voor het werk, de concerten en het korte leven van Brel, die zichzelf voort- en opbrandde vanop het vlakke land, over Bruxelles, Parijs en Amsterdam, om te stranden op Les Marquises. Het past tenslotte bij het tempo dat De Keersmaeker als choreografe aanhoudt - en dat al veel langer dan Brel.

De veelheid zorgt er wel voor dat je als toeschouwer niet te lang kan blijven stilstaan bij de literaire teksten van de Brussels chansonnier, die als ondertiteling meelopen. Als je het niet eerder deed, zal je zijn metaforen en woordspelletjes later moeten checken. Zo werkt Spotify. Maatschappijkritiek, ijdelheid, poëzie, hypocrisie, vriendschap, liefde, ouderdom, dood: alles passeert in een oogwenk.

Zelfspottende Brel

In mijn beleving kon de dans die frenetieke aanpak moeilijk volgen. De choreografie cirkelde schetsmatig rond die grote thema’s. In de lichaamstaal lag nu eens een klemtoon op de humoristische, kritische, spottende en zelfspottende Brel. Zo scheerde Rosas langs de pastiche (Les Flamandes, Les Bourgeois, Ces gens-là), en zelfs langs de kitsch, bij de tranentrekkers La Chanson des vieux amants en Ne me quitte pas.

Wanneer het dan tijd was voor ernst, werd het ondanks verschillende hoogtepunten moeilijk om in het opbod met Brel te blijven beklijven.

De Keersmaeker deelde dit keer de credits voor de choreografie met Mariotte. Ook al dansen ze vaak samen - eros en thanatos zorgen in J’arrive voor één van de hoogtepunten - ze doen met Brel even vaak hun eigen ding. De omgang van de jonge Mariotte is vrijer, kieskeuriger, met misschien een voorkeur voor het vitalere werk (ander hoogtepunt: Mathilde). Maar hij keert zich ook af van Brel, waardoor je je afvraagt of hij zelf voor Brel als danspartner had gekozen.

De Keersmaeker daarentegen, gaat vol in duet met Brel. Die heeft het natuurlijk vaak over het vlakke land waarin zij opgroeide, en over het dansen waarin zij groot werd (Les Flamandes, La Valse à mille temps). De verbuiging van Rosa tot Rosas beantwoordt De Keersmaeker met een flard Fase. De overgave waarmee zij, in de geest van Brel, het jonge dansende meisje in het ouder wordende lichaam wil blijven koesteren, is duidelijk en soms ontluisterend. Hoe doorleefd je Brels chansons over liefde en dood kan dansen, blijft voor de toeschouwers moeilijk te peilen.

Brusselse première gezien op 6 januari in Théâtre National. Brel, Rosas / Anne Teresa De Keersmaeker & Solal Mariotte, Théâtre National, 7 > 18/01, rosas.be.