Jongeren palmen het podium van Bronks in met eigen werk: 'Superveel stress'

Zaterdag 25 april nemen jongeren tussen vijftien en negentien jaar met zelfgemaakte optredens het podium van Bronks over tijdens het Volt Festival in Brussel. “Het is de eerste keer dat we een open call speciaal voor jongeren organiseren, maar hopelijk kunnen we hier verder op bouwen”, vertelt Frederika Del Nero, artistiek medewerker bij Bronks.

In januari lanceerde theaterhuis Bronks in Brussel-Stad samen met de theaterhuizen Het Paleis in Antwerpen en Kopergietery in Gent een open call. Daarin gingen ze op zoek naar jongeren die een eigen creatie van maximum vijftien minuten wilden maken, regisseren, schrijven, choreograferen of componeren.

De oproep richtte zich tot jongeren tussen vijftien en negentien jaar die graag willen optreden tijdens de ‘You(th) take over’ op het Volt Festival. Dat is een reizend podiumfestival dat vorig jaar in Antwerpen plaatsvond en volgend jaar naar Gent trekt. Dit jaar vindt het voor het eerst in Brussel plaats tussen 19 en 26 april.

Kinderen en jongeren nemen er de meest uiteenlopende rollen op zich. Ze zijn de spelers, de makers, de reporters, de programmators én het publiek.

'Veel reacties'

“We hebben nog nooit zo'n open call gelanceerd. Daarom was het wat afwachten hoeveel jongeren er zouden reageren. Uiteindelijk waren er veel reacties, dus we hebben ook voorstellen moeten weigeren”, vertelt Frederika Del Nero, artistiek medewerker bij Bronks.

“Wie geweigerd werd, kreeg wel een warme oproep om toch zeker te komen kijken. We hebben de selectie gebaseerd op inhoudelijk interessante projecten. Sommige jongeren kenden ons theaterhuis al, maar anderen hadden nog geen ervaring met theater.”

De jongeren worden heel vrij gelaten in hun project, maar indien ze dat willen, kunnen ze ook constructieve feedback krijgen. “Met de Brusselse jongeren repeteren we in de Vaartkapoen. Het is tof om te zien hoe ambitieus ze zijn: ze nemen echt het heft in eigen handen. Het is belangrijk dat de jongeren zien dat we hen vertrouwen. We proberen ook steeds helder uit te leggen wat wij als eerste toeschouwer in hun performance zien, zodat we samen kunnen nagaan of dat overeenkomt met wat zij willen vertellen."

"Naast het geven van feedback, helpen we ook met de technische ondersteuning. Zo waren er jongeren die graag een brandblusser mee op het podium wilden en dat hebben we dan samen besproken", besluit Del Nero.

Oorlog en chaos

De voorstellingen van de jongeren gaan over uiteenlopende thema’s. Ayres is zeventien jaar en verhuisde in 2023 van Mozambique naar België. “Nu woon ik naast Bronks, in het centrum van de stad. Ik zat in Mozambique al in een theatergezelschap en toen ik drie maanden in Brussel was, voelde ik het in mijn buik: ik wil weer iets met theater doen.”

Zo kwam hij terecht bij TINT, het Brusselse theatergezelschap voor jongeren, en later maakte hij ook kennis met Bronks. “Mijn voorstelling gaat over de impact van oorlog op mensen en de chaos die er ontstaat."

"Op dit moment zijn er oorlogen in Iran, Palestina, Soedan, Oekraïne... Ik wil laten zien dat we die te snel normaliseren, omdat we gewend raken aan die oorlogen. Nu wordt er vooral over de oorlog in Iran gesproken, terwijl de oorlog in Oekraïne bijna als normaal begint te voelen voor sommige mensen”, vertelt Ayres.

“In de voorstelling wil ik duidelijk maken dat oorlog nooit als iets normaals mag voelen, hoelang ze ook woedt. Ik zal werken met beweging en met verschillende talen waaronder Oekraïens en Russisch. Zelf heb ik geen ervaring met oorlog, maar ik heb vrienden uit Afghanistan en Oekraïne en heb er met hen over gesproken."

Ayres vindt het spannend om op te treden. "Er komt familie kijken, maar ook de mensen uit de theaterwereld die mij hebben opgevangen toen ik naar België kwam. Ik heb echt veel van hen geleerd."

Dubbele identiteit

De negentienjarige Malak woont dan weer in Anderlecht en neemt momenteel een sabbatjaar. Hiervoor studeerde ze theater aan het Kunsthumaniora in Brussel. “Ik zat al een tijdje met een idee dat ik wilde onderzoeken. Mijn moeder is Belgisch en mijn vader Marokkaans en ik wilde graag iets maken over die dubbele identiteit. Ik heb getwijfeld, maar uiteindelijk heb ik mij een dag op voorhand ingeschreven.”

Voor haar performance zal Malak werken met videofragmenten van de eerste Marokkaanse gastarbeiders in België. “Ik combineer de fragmenten met poëzie die ik heb geschreven. Met de beelden wil ik mensen tonen dat de Marokkaanse gastarbeiders hier naartoe kwamen om België te helpen en ik wil tonen waarom Brussel zo'n diverse stad is. Mijn onderzoek heeft mij veel geleerd en ik hoop dat het publiek er ook iets uit kan halen, al wil ik absoluut niemand de les spellen.”

Malak vindt het spannend om op te treden. “Ik heb superveel stress, maar ik heb er ook veel zin in. Brussel is echt de ideale plek voor jongeren die dit soort dingen willen doen. De stad zit vol verschillende verhalen en mensen wonen er om de meest uiteenlopende redenen. Dat inspireert me.”

Drie vrienden

Ook Miel heeft zijn hart aan Brussel verloren. “Ik treed op met mijn twee vrienden Arvid en Olivier. We leerden elkaar kennen in het zevende jaar theater op het Kunsthumaniora. Hoewel we alledrie uit een dorpje in Vlaanderen komen, voelen we nu een grote connectie met de stad.”

Bronks beschrijft het optreden van Miel en zijn vrienden als “een voorstelling over orgaandonaties en liefdesdriehoeken”. Miel: “Onze voorstelling gaat over hoe vriendschap niet altijd vanzelfsprekend is. We hebben het over gedeelde liefdes die vriendschap op het spel zetten en over hoe ziekte vriendschap kan veranderen."

"We hebben vragenlijsten over vriendschap verstuurd naar mensen die dicht bij ons staan. Die antwoorden zijn verwerkt in het stuk. Het is spannend, omdat alles in de voorstelling heel persoonlijk is. Het is gebaseerd op onze eigen levens, al is het natuurlijk wel gefictionaliseerd. Er komen veel vrienden en familie van ons kijken."

De performance van Miel, Arvid en Olivier bestaat uit muziek, dans, audio en zelfgeschreven tekst. “Dit is echt een heel leuk evenement. We leren ook de andere jongeren kennen en de dag van de voorstelling blijven we slapen en wordt er een gezamenlijk ontbijt voorzien. Dat is super gezellig.”

De optredens van de jongeren vinden plaats op 25 april en alle voorstellingen zijn gratis. “Hopelijk kunnen we dit nog verderzetten op een grotere schaal”, vertelt Del Nero van Bronks. “Het wordt heel spannend hoeveel mensen er komen kijken”, besluit ze.