Nieuwbakken actrice Kiana Porte: 'Ik voelde dat ik in Brussel zou aarden'

Pas vorig jaar studeerde Kiana Porte af aan het RITCS, maar ze deelde wel al de scène met legendes als Tania Van der Sanden, Viviane De Muynck en Els Dottermans, én speelt in de Team spirit-sequel van Jan Verheyen.

Of je dezer dagen nu naar de film Team spirit nxt g3n gaat kijken of naar De jaren, de theaterbewerking van het gelijknamige boek van Nobelprijswinnares Annie Ernaux, je zal er Kiana Porte aan het werk kunnen zien. De actrice is afkomstig uit Aalst, maar kwam met veel goesting in Brussel wonen om er aan haar studie Drama en Spel aan het RITCS te beginnen.

“Ik wilde altijd iets met kunst doen, maar pas nadat ik een toonmoment van het KASK in Gent zag, besefte ik dat het in het bijzonder theater was dat me zo aantrok. Wel wilde ik die opleiding in Brussel volgen, waar ik al vrienden had en voelde dat ik beter zou aarden. De gesprekken met de docenten op het RITCS waren heel open en verwelkomend, en dus was ik blij dat ik er ook echt binnen raakte. Wij zaten met ons jaar nog in Campus De Bottelarij in Molenbeek. Een beetje bric-à-brac, maar dat zorgde voor een goed sfeertje samen met de regisseurs en podiumtechniekers.”

Porte is er zich van bewust dat de theaterstiel weinig zekerheden biedt voor jonge afgestudeerden, maar dat schrikt haar niet af. “Het is ontzettend moeilijk om als net afgestudeerde speler of maker een job te vinden. Dat kan heel ontmoedigend zijn. Als je ervan uitgaat dat het niet zal lukken, kan je al snel in een negatieve spiraal terechtkomen. Wat mij helpt, is proberen om alles wat op mijn pad komt zo goed mogelijk te doen, en er alles in te steken wat ik in me heb. In de hoop dat daar dan iets uit voortkomt.”

Snel op de bal

Tot nu toe lijkt dat aardig te lukken. Met haar intense monoloog Mag ik alstublief mijn schorpioenendans voor u doen?, over een moeder-dochterrelatie, werd Porte geselecteerd voor Jong Werk op Theater Aan Zee. Een van de mensen die op haar uitnodiging kwamen kijken, was Anne-Marie Brandstötter. De coregisseur van Jan Verheyen nodigde haar uit voor de casting van de nieuwe Team spirit-film, naar een scenario van Dimitri Leue en Mats Elsen. Daarin speelt ze Marie, de voetballende dochter van veteraan Luc Nuyens.

Porte belandde in sneltempo in de beste theatermiddens. Vorig jaar zat ze samen met Tania Van der Sanden en Frans Van der Aa al in What the butler saw van Theater Malpertuis, in een regie van Ineke Nijssen. “Tania was mijn mentor op het RITCS, en van Ineke kreeg ik ook les. Het was heerlijk spelen met deze warme en speelse groep. Piet Arfeuille, artistiek leider van Malpertuis, heeft mij in dat stuk zien spelen, en zo ben ik in De jaren terechtgekomen.”

In de geprezen roman waarop dat stuk is gebaseerd, overschouwt de op dat moment 65-jarige Franse Nobelprijswinnares Annie Ernaux haar eigen leven tussen 1941 en 2006, tegen de achtergrond van een wereld in verandering. Arfeuille maakte van de meanderende monoloog een meerstemmige bewerking, gespeeld door een intergenerationele vrouwelijke cast, met naast Kiana Porte ook Viviane De Muynck, Els Dottermans en Carine van Bruggen. Hendrik Lasure neemt de muziek voor zijn rekening. “Dat was anders, van hen kende ik niemand persoonlijk. Met Viviane samenwerken was eerst best intimiderend. Ik heb dat maar meteen uitgesproken, ze reageerde daar heel lief op.”

Trage jaren

Zo’n specifieke literaire vertelling op de scène zetten, bleek wel een zoektocht. “Ik vond het in het begin heel moeilijk om zo’n tekst te zeggen. Ik heb het in het stuk op een gegeven moment ook over de verdoken abortus van Annie Ernaux. Ik wilde dat doorvoeld spelen, maar dat lukte niet. Toen heb ik veel gehad aan de ervaring van Viviane en Els om dit soort teksten te kunnen brengen. En nu is er veel spelplezier omdat we die tekst samen dragen.”

Porte spreekt niet alleen de jeugdherinneringen van Ernaux uit. “Ik vertel ook over mei ’68, over het moederschap ... We vertellen samen één verhaal, en we zijn ook één vrouw. Ook al kunnen we door de manier waarop we bepaalde fragmenten brengen ook een subtiele persoonlijke commentaar kwijt. De meerderheid van de zaken waarover Ernaux schrijft, heb ik nooit meegemaakt. Maar er zijn wel heel wat dingen waarin ik mij kan herkennen, die resoneren. Met sommige zaken ben ik het eens, met andere duidelijk niet. Maar ik ben vooral vaak ontroerd. De jaren brengt een soort heimwee teweeg naar een tijd die ik nooit heb gekend. Naar traagheid. Naar een tijd waarin sommige dingen niet zo vanzelfsprekend waren als ze nu soms zijn, waarin verlangens nog moeilijker ingelost konden worden … Maar je voelt ook de enorme kracht van die vrouw. Als ik lees hoe Annie Ernaux zich vaak niet heeft laten intimideren, dan voel ik mezelf ook in mijn kracht. Zij inspireert mij als vrouw om dit verhaal zo goed mogelijk te vertellen en te verdedigen.”

De jaren van Piet Arfeuille en Theater Malpertuis speelt op 20 en 21/11 in de KVS BOL, kvs.be