'Palace of Justice' van Sébastien Hendrickx: klein portret van grote kolos

In zijn theatrale evocatie van hét symbool van de Belgische justitie, houdt Sébastien Hendrickx het klein met impressies en suggesties en mijdt hij grote statements en conclusies.

Een theaterstuk over het Justitiepaleis? Langs de ene kant hebben we misschien al genoeg gehoord over die labyrintische kolos die niet meteen een uithangbord is voor transparante en vlotte justitie (mochten we die al hebben). Of over de stellingen die de stellingen rond de vervallen muren moesten ondersteunen. Langs de andere kant intrigeert het paleis van Poelaert voldoende om te hopen dat iemand nog eens een straf verhaal uit een of ander achterafkamertje ervan tevoorschijn haalt.

Gebouw van geluiden

Interessant is alvast dat regisseur Sébastien Hendrickx het paleis met zijn “250 liften, 400 gangen en 2.000 kamers” evoceert in een piepklein theater zoals de Kaaistudio’s. Straf is dat hij de sfeer van het gebouw - zelfs van de even beruchte als eindeloze Salle des pas perdus - ook effectief weet op te roepen met licht (Eduardo Abdala/Michaël Janssens), en vooral geluid (David Helbich). Geluiden van liften, van tl-lampen, van sleutels, van telefoons …

Het tweetalige Palace of Justice is alvast een krachttoer als collage van impressies en choreografie van alle figuranten in dit gebouw, van rechter en advocaat tot klerk en klusjespersoneel. Hulde aan de twee acteurs Mats Vandroogenbroeck en Yolanda Mpelé, die met welgemikte zinnetjes en gebaartjes gestalte geven aan het dagelijkse leven zoals het is onder die joekel van een koepel.

Levend museum

Wat zeggen die impressies, zinnetjes en gebaren? Dat de rechtszaken in dat museum vol fossiele dossierkasten en antiek meubilair achterstand oplopen, maar wél lopen. Geholpen door al dat personeel probeert Vrouwe Justitia de boel draaiende te houden. Dat de dikke muren de wereld buitenhouden, kan daarbij ook een voordeel zijn.

Hendricks situeert zijn stuk in 2021 in volle pandemie. Ook de mondmaskers, vuistjes, elleboogjes, Covid Safe Tickets en de praatjes over dalende of stijgende besmettingscijfers zijn inmiddels museaal. Maar toen zorgde corona wel voor een van de stevigere dreunen die Justitie recent te verwerken kreeg. Hoezo vonden de bureaucraten van de rechterlijke macht het geen abberatie dat we geen baas meer waren over ons eigen lijf, en ons moesten voegen naar vaccinatieschema’s, samenscholingsverboden en afstandsregels?

Maar dat de klemtoon eerder op covid, en niet op het opkomende antirechtsstatelijke autoritarisme ligt, is wel jammer. Dat de mechanismen van justitie geen grondiger analyse krijgen ook. Misschien is dat onbegonnen werk, en wil Hendrickx het ook wat dat betreft klein en suggestief houden.

De regisseur kijkt met verbazing wat voor absurde enormiteit het is dat die muffe bureaucratie, die oneindige wetteksten, die vallende brokstukken en lekkende daken aan één van de fundamenten van onze samenleving vreten. Hoe de beslissing van een klusjesman om al dan niet een stapel beschimmelde dossiers te signaleren, zomaar het verschil maakt tussen het zegevieren van het rechtsgang of seponering. En hoe we daar vervolgens eigenlijk met zijn allen de schouders voor lijken op te halen.

Palace of Justice is nog op 10/4 te zien in Kaaistudio’s, kaaitheater.be