Ssst! De luisterbars sluipen Brussel binnen

In een ‘listening bar’ worden naast je smaakpapillen ook je oren in de watten gelegd: de luisterbeleving en muziekkwaliteit staan er centraal. Ook in Brussel is het fenomeen, dat komt overgewaaid uit Azië, nu aan een opmars bezig.

In alle stilte opende begin oktober MOK Studio, een broertje van de gekende koffiebar MOK in de Dansaertstraat aan het kanaal. Het is een adres voor zowel koffie- als muziekliefhebbers.

Dat blijkt meteen bij het zien van het indrukwekkende vintage luidsprekersysteem - een Altec Lansing A5 voor de kenners, oorspronkelijk ontworpen voor bioscopen - dat een ereplaats kreeg voor de bar. De locatie is niet toevallig gekozen in de Sint-Laurensstraat, in de vroegere lobby van het iconische platenlabel Pias.

“Er bestaan al zo veel koffiebars in Brussel dus we wilden iets nieuws doen”, legt uitbater Jens Crabbé uit. "In MOK Studio zitten alle klanten richting de muziek gericht. Vergelijk het met een cinema, maar in plaats van een scherm te zetten, spelen we muziek met vinylplaten.” Cyriel Lemmens van collectief Luisterbaar waakt er over de klankkleur.

“De luisterervaring staat centraal, maar praten is niet verboden”, aldus Crabbé. “Idealiter is het rustig en luisteren de mensen, maar je mag gerust iets zeggen, je boek komen lezen of werken op je laptop. Het is een beetje een plek voor klanten die het in normale koffiebars te druk vinden.”

Vertragen

Dat is meteen een van de grote troeven van een luisterbar: het zijn oases van rust. Met zware, akoestische gordijnen, geluiddichte plafonds, veel hout en tapijt is alles gericht op de ultieme geluidservaring. “Ontworpen om het tempo te vertragen en de muziek te laten ademen”, valt zo ook te lezen op de website van Boa Boa, de tweede luisterbar van de hoofdstad – na L'Altitude in Vorst – die deze zomer opende.

Benoît Hallez en Charlie Gordower, twee vertrouwde namen binnen de Brusselse horeca en bekend van onder meer Schievelavabo, gingen daarvoor niet over één nacht ijs. Voor de akoestiek gingen ze in zee met Kahle Acoustics, een gerenommeerd Belgisch bureau dat onder meer de Philharmonie de Paris mee vormgaf. Het geluidssysteem is op maat gemaakt door H.A.N.D. HiFi, een Berlijns bedrijf dat naam maakte in de bekende technoclub Berghain.

Toch zijn de Brusselse luisterbars daarin nog een lightversie van hun evenknieën in Japan, de bakermat van het fenomeen. Daar werden de zaken oorspronkelijk 'kissa-bars' genoemd en ieder geluid dat de muziek verstoorde, werd er bestraft met een vernietigende blik en een dwingend gebaar richting uitgang. Het concept waaide over naar de VS en vervolgens naar Europa via Londen, Berlijn en nu dus Brussel.

Brussels horeca-expert Gregory Sorgeloose koppelde het fenomeen in een blogpost aan de groeiende populariteit van ochtendraves waar mensen kunnen uitgaan op comfortabele uren en zonder alcohol. "Deze twee trends belichamen een ingrijpende verandering in onze relatie tot gezelligheid, tijd en consumptie", schrijft hij. "In onze wereld van voortdurende prikkels bieden ze vertraging en een manier om ervaringen intens en vooral kwalitatief te beleven."

Daarnaast zijn heel wat mensen volgens Sorgeloose op zoek naar een geluidservaring voorbij de vlakke, gecomprimeerde en algoritmisch afspeellijsten. "Analoog geluid is haast een spirituele zoektocht geworden. In deze tijd van compulsief streamen willen veel mensen langzaam en bijna religieus luisteren."