Laptopia: KMI en Sterrenwacht

Het KMI in Ukkel.

Als het weer een grootheid zou zijn, zoals massa, inhoud, of lengte, dan zouden de eenheden ervan worden uitgedrukt in Ukkel. Ukkel is eigenlijk een wat raar woord als je er even afstand van neemt.

DINSDAG 27 FEBRUARI, 14 UUR

Maar sedert die rare man met rare naam Armand Pien zijn dagelijkse weerpraatje legitimiteit verschafte door naar de meteorologische waarnemingen in Ukkel te verwijzen - is Ukkel behalve de naam van een Brusselse gemeente ook het geijkte label waarmee meerdaagse voorspellingen, maandgemiddelden en berichten over temperatuurrecords de wereld worden ingestuurd.

Het is al sinds het einde van de negentiende eeuw dat het Koninklijk Meteorologisch Instituut en de Koninklijke Sterrenwacht hier hun jachtterrein hebben op de hoogste toppen van het gewest. In het perspectief van het oneindige heelal lijkt het wel wat dwaas om nog een paar meter te willen winnen door met je telescoop op een heuvel te gaan staan.

Anderzijds kan je natuurlijk wat open vlakte gebruiken als je de wind wil vangen om zijn snelheid te meten. En verder wil je om je hoofd ook niet te veel nevel en mist die je waarnemingen zouden kunnen vertroebelen. O, u dacht dat ‘nevel-en-mist’ eigenlijk één woord was? Dat ligt dan ook aan Pien. Die noemde de verwante wasem altijd in één asem.

michael bellon

De locatie van de federale wetenschappelijke instellingen is op de kaart makkelijk herkenbaar aan de cirkelvormige verkaveling waarop ze gelegen zijn. Niet zomaar een kleine rotonde, maar een grote perfecte cirkel met een omtrek van 1,3 kilometer, die je meteen aan sterren en planeten doet denken.

Het lijkt alsof deze hoogvlakte werd bekomen door met een perfecte snede het topje van de kegelvormige heuvel af te halen. Het is duidelijk dat hier van meet af aan duidelijk nauwkeurige wetenschappers aan het werk waren. Dat zie je ook aan de grote ronde klok die aan het onthaalpaviljoen hangt. Meten is weten.

Uit schrik voor kwikdieven en wolkenvreters mag je de cirkel wel nauwelijks betreden. Hij is helemaal afgesloten met oude poorten in arduin en hedendaags hekwerk. Aan de ingang kan je wel een blik werpen op de gevels van baksteen en sierpleister die je vandaag minder associeert met exacte wetenschap. Ook de aangebouwde koterijen zijn niet erg spacey.

Maar sommige wetenschappers hechten nu eenmaal minder belang aan vormelijkheden. Zij moeten in de eerste plaats kunnen uitleggen wat de Polar Vortex is, en verantwoorden waarom ze die industriële sneeuw uit Duitsland niet hadden kunnen voorzien.

Rond de cirkel lopen is ook interessant en zelfs aangenaam bij een maximumtemperatuur van nul graden met zonneschijn. KMI en Sterrenwacht liggen dan ook in een residentiële wijk. Rond de site gaat het steil naar beneden op een helling die perfect is om kasteeltjes en architecturaal in het oog springende villa’s tegenaan te bouwen.

KMI plateau 1913
Het plateau van het KMI in 1913.

Ook binnen het hek is er nog heel veel plaats voor groen, om het weer rustig zichzelf te kunnen laten zijn.

Aan de ingang van de Space Pole heb je een goed zicht op het paddenstoelendorp met de grote koperen koepels van waaronder de telescopen de hemel bespieden. Overal bloeien de anemo- en de pluviometers.

En rijzen de thermometerhutjes uit de grond: witte kleine hokjes op poten, met luikjes die wel de lucht maar niet het zonlicht laten passeren. Ik ben trots dat ik zo’n thermometerhut kan herkennen, omdat ik jarenlang niet van het bestaan ervan heb afgeweten. De reeds genoemde Pien sprak op de BRT namelijk altijd van temperaturen onder thermometergut.

En op de vraag wat ‘gut’ dan wel was, durfde ik als kind nooit het antwoord te vragen. Door Piens Gentse ‘h’ bleef dat aspect van zijn weerbericht altijd in nevelenmist gehuld. Sommige wetenschappers hechten nu eenmaal minder belang aan vormelijkheden.

Laptopia

Elke week scant Michaël Bellon met zijn laptop een plek in Brussel die tot de verbeelding spreekt, en geeft hij aan wat er eventueel nog aan kan verbeteren. 

De Ronde: Ukkel

Een jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen, slaat BRUZZ zijn tenten op in de negentien gemeenten. Dit is de gemeente UKKEL.
Fijn dat je wil reageren. Wie reageert, gaat akkoord met onze huisregels. Hoe reageren via Disqus? Een woordje uitleg.
Lees ook

Nieuws uit Brussel in je mailbox?